Mentionsy

8 lutego 1942 roku na lotnisku w pobliżu kwatery Hitlera w Wilczymsańcu doszło do katastrofy lotniczej, w której zginął minister uzbrojenia i amunicji Rzeszy Fritz Todt.

Rzesza niemiecka ery hitlerowskiej, obok oczywiście samego Adolfa Hitlera, kojarzy nam się przede wszystkim chociażby z armią, z Wehrmachtem.

Słowem, totalitarne państwo Hitlera kojarzy nam się przede wszystkim z ludźmi w mundurach i kojarzy nam się z aparatem siły i represji.

Niemniej, jeżeli my chcemy spojrzeć na historię Rzeszy Niemieckiej ery hitlerowskiej szerzej, pełniej, aby zrozumieć czym było to państwo, dlaczego wygenerowało z siebie II wojnę światową,

No ale przecież zaraz po jego śmierci pojawiły się głosy, że to wcale nie był wypadek, że Hitler przyłożył lękę do tej katastrofy.

Dlaczego w ogóle Hitler chciałby się pozbyć Toda?

I sam Todt miał już w roku 1941 informować Hitlera,

Że nie można jednocześnie skutecznie budować armii i przemysłu zaopatrującego tą armię do wojny wielofrontowej, tak wielokojarunkowej, na jaką to wojnę w roku 1941 poszedł Hitler.

Jako człowiek, który w latach 30 XX wieku, jeszcze przed wybuchem II wojny światowej, miał Hitlerowi i państwu niemieckiemu oddać wielkie zasługi.

Czyli Hitler podkreślał, że...

Kariery przedwojennej, która z perspektywy Hitlera, ale i szerzej z perspektywy analityków była niezwykle udana, chociaż, co nie powinno nas dziwić, niezwykle dyskusyjna.

Każdy, kto interesuje się Niemcami ery hitlerowskiej, ten wie,

że od samego początku Hitler i jego ludzie przygotowywali państwo do wojny.

Wojna była celem Hitlera od samego początku.

No i koniec końców, kiedy już ta wojna wybuchła, odpowiednie ministerstwo miało zajmować się pomnażaniem potencjału i Hitler powierzył to właśnie naziście, inżynierowi, można by powiedzieć chociaż byłemu żołnierzowi, ale cywilowi, że w państwie Hitlera nie generałowie, nie specjaliści w mundurach, ale naziści, w rozumieniu członkowie NSDAP, zasłużeni dla ruchu.

Ludzie tacy jak Hitler, Goering, Todt, chociaż każdy z nich był przecież na przykład żołnierzem w czasie I wojny światowej.

Dlaczego szykując się do wojny Hitler decydował się na tak mało rozważny krok?

Innymi słowy, Hitler poszedł na wojnę wbrew faktom i otoczył się ludźmi, którzy starali się te fakty zanegować i takim człowiekiem był właśnie Fritz Todt.

I ludzie tacy jak Todt, jak Ley, jak Konstantin Jarl, oni w praktyce realizowali ten totalitarny system od pierwszych dni istnienia władzy Hitlera i Hitler przywiązywał do tego tak samo dużą rolę, tak samo dużą wagę jak do budowy Wehrmachtu.

Dlatego, że Hitler pragnął, aby Niemcy nie zadawali żadnych kłopotliwych pytań, a tak naprawdę, żeby się nie buntowali.

Bo pamiętajmy, Hitler był przywódcą ruchu politycznego.

Hitler podkreślał, że zanim powstanie Wielka Armia, musi najpierw powstać nowy człowiek w rozumieniu Niemca podporządkowanego narodowo-socjalistycznej idei.

I Niemcy u początków hitleryzmu były także państwem dotkniętym olbrzymim bezrobociem.

W związku z czym Hitler potrzebował likwidacji bezrobocia, do tego miał przede wszystkim służyć rozwój przemysłu ciężkiego.

A więc z kolei Konstantin Jarl dostał za zadanie przetworzenia człowieka poprzez pracę, a można by nawet powiedzieć, że to on zaproponował Hitlerowi to rozwiązanie,

Natomiast kiedy Hitler doszedł do władzy, to owa ochotnicza służba pracy była stopniowo przekształcana w

I Hitler i Jarl zgadzali się, że to jest doskonały sposób modelowania i kształtowania nowego człowieka.

Będzie to organizacja chwaląca nazizm i Hitlera.

Temu zresztą służyło też Hitlerjugend, czyli zobaczmy, Niemcy przez Hitlerjugend rad do Wehrmachtu chcieli sobie wyhodować ludzi posłusznych, ideologicznie przygotowanych do wykonywania bezwzględnie, bez mrugnięcia okiem poleceń swoich zwierzchników i przełożonych.

dzisiaj nieco zapomnianej, tajnej armii Hitlera, która była niezwykle istotna w koncepcji budowy państwa militarnego, państwa wojskowego, nakierowanego wyłącznie na ekspansję.

Fritz Todt, tak jak Ley, był starym nazistą, w rozumieniu starym bojownikiem, bo w momencie kiedy Hitler przejmował władzę w roku 1933...

I Fritz Todt był z perspektywy Hitlera...

Hitlerowi się podobał, bo był z jednej strony zadeklarowanym turbonacjonalistą i hitlerowcem, a z drugiej strony był to człowiek niezwykle kompetentny w zakresie inżynierii.

Był to fachowiec, który jednak całkowicie powielał, podzielał pogląd Hitlera

I Hitler lubił inżynierów.

Hitlerowi imponowała technika robotnika,

Hitler uwielbiał postęp techniczny i dorysował się na przykład motoryzacją.

Hitler dostrzegł, że idea budowy wielkich obiektów użyteczności publicznej może być częściowo...

Hitler w sposób jeszcze częściowo tajny przestawia gospodarkę Niemiec na zbrojenia, skaluje to, co przygotowała Reiswera jeszcze ery Hindenburga.

Hitler to również podchwycił, ale niezależnie od tego Niemcy w latach 20-tych

XX wieku ruszyły pierwsze prace nad niemieckimi autostradami i działo się to jeszcze przed erą hitlerowską.

Ale w roku 1933 władzę przejęli naziści, przejął Narodowy Socjalizm, NSDAP, Hitler teoretycznie w koalicji z prawicą, konserwatywną prawicą.

I Hitler postanowił wykorzystać budowę autostrad jako rodzaj zasłony dymnej i eksperymentów.

Ale przede wszystkim dla Hitlera budowa autostrad miała być propagandową zasłoną dymną do przygotowań do budowy wielkich obiektów wojskowych w rozumieniu instalacji wojskowych, nie mówię o gospodarce wojennej.

Innymi słowy, Hitler chciał doścignąć inne państwa zachodnie w rozwoju motoryzacji.

I Hitler wielokrotnie mówił, budujemy autostrady, jak będą autostrady, wprowadzimy samochód ludowy i każdy Niemiec będzie miał swój samochód, będziemy rozwijać turystykę samochodową, to jest przyszłość.

Kiedy Hitler doszedł do władzy, to Toth, przywódca Narodowo-Socjalistycznego Niemieckiego Związku Techników, został w czerwcu 1933 roku szefem projektów autostradowych.

Tylko jako narodowi socjaliści na pierwszym miejscu stawiali dobro państwa w ramach realizacji idei Hitlera.

Gdyby Hitler postawił tylko na autostrady, nie osiągnąłby żadnego efektu.

Ale tak jak powiedziałem, pokazać budowę czy rozbudowę stoczni, lufowni, ukrupa czy linii montażowej samolotów, to w 1933-1934 roku się Hitlerowi nie kalkulowało.

Ale prawda jest taka, że Niemcy potrzebowali masła, że Niemcy popierali ruch Hitlera, bo Hitler mówił, że chce pokoju, że on chce równouprawnienia zbrojeń, że on chce odzyskać godność, ale on nie eksponował w pierwszych latach swojej władzy tak bardzo wojska.

We wrześniu 1933 roku to Hitler osobiście...

Wybił się na całkowitą samodzielność, na pozycję ministerialną i odpowiadał tak naprawdę tylko przed Hitlerem.

że od Norwegii, po Grecję, od Francji, po Polskę, wszędzie po dzień dzisiejszy straszy ten beton Hitlera.

I koncepcja lat 1933-1937, kiedy Hitler krzyknął dajcie mi cztery laty, a nie poznacie Niemiec.

Miał najwyższe zaufanie Hitlera.

Ale Hitler przeszedł już do drugiego etapu swojego planu.

I Fritz Todt w roku 1938 dostał od Hitlera nowe zadanie.

Hitler nakazał Totowi zbudowanie tych umocnień do jesieni, to znaczy do terminu planowanej inwazji na Czechosłowację.

Można by pomyśleć, wariat ten Hitler.

I słusznie można tak pomyśleć, bo Hitler był wariatem.

Fritz Toth zbudował dla Hitlera prawie 4000 km autostrad.

Przecież produkcja tylko rosła, ale ona nie rosła tak szybko, tak intensywnie jak wymagania wojny totalnej, na którą poszedł Hitler.

No Norbert, dziękuję Ci ślicznie za ten odcinek, za ten specyficzny obraz Rzeszy Hitlera, państwa, w którym zarówno ideologia, jak i propaganda, aparat partyjny, struktury państwowe, wojskowe przenikały się, jak chyba w żadnym innym państwie ówczesnej Europy.