Mentionsy

Sznurowadła myśli
08.09.2025 05:00

Uzależnienie od telefonu, hejt i social media | Magdalena Bigaj

Jak naprawić swoją relację z telefonem? Od czego zacząć higienę cyfrową? Dlaczego obserwujemy dziś w internecie kulturę oburzenia i hejtu, na który nikt nie reaguje? Jak przestać bezmyślnie scrollować i odnaleźć spokój w dobie degradacji koncentracji?


Porozmawiałam z Magdaleną Bigaj, medioznawczynią, badaczką społeczną, autorką książek, felietonistką Pisma i prezeską fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa. Magda w rzeczowy i poparty badaniami sposób opowiada o tym, jak budować świadomą relację z telefonem i social mediami, od czego zacząć higienę cyfrową i dlaczego nikt dziś nie reaguje na hejt. Poruszamy też kwestię krytycznego myślenia oraz roli szkoły i nauczycieli w walce z dezinformacją i zdegradowaną koncentracją.


W tej rozmowie przejrzy się każdy, kto:

nie może przestać bezmyślnie scrollować media społecznościowe

ciągle sprawdza powiadomienia

niepokoi go spadek koncentracji i wyrzuty bezwysiłkowej dopaminy

ma dość czytania hejtu i rozemocjonowanych burz w internecie

nie wie, od czego zacząć budowanie nawyków higieny cyfrowej


Darmowy test higieny cyfrowej: https://cyfroweobywatelstwo.pl/test-higieny-cyfrowej/


📢 ZAPISY NA KONSULTACJE PSYCHOLOGICZNE (online / na żywo w gabinecie w Warszawie): https://calendly.com/kama-wojtkiewicz-psycholog


[ współpraca reklamowa ] z Wellbee


Jeżeli szukacie wsparcia dla zdrowia psychicznego w postaci psychoterapii lub psychiatrii online, koniecznie zajrzyjcie na stronę Wellbee, gdzie znajdziecie ponad 300 sprawdzonych specjalistów. Możecie również skorzystać z wideo rozmowy z Opiekunem Terapii, który pomoże Wam dobrać specjalistę i nurt terapeutyczny do Waszych potrzeb. A z kodem KAMA100 dostajecie zniżkę w wysokości -100 zł na pierwszą wizytę w Wellbee. Link do strony:⁠ ⁠⁠https://wellbee.pl/⁠ 


__

Spis treści:


00:00 Wstęp i chwila dla partnera odcinka

05:25 Przywitanie Magdy

06:43 Od czego zacząć zmianę swojej relacji z telefonem i social mediami?

08:59 Sam telefon nie jest problemem, tylko to, co w środku

11:47 Scrollowanie to nie odpoczynek

16:33 Mózg wybiera łatwą przyjemność i szybki efekt

18:11 Brytyjskie nastolatki dziennie odblokowują telefon średnio 250 razy

21:34 Badania z UJ pokazały, że 50% osób dorosłych oglądających coś w telewizji sięga równocześnie po telefon

22:55 Jeśli w każdej wolnej chwili sięgasz po telefon, to znaczy, że Twój mózg został już zdegradowany do dekoncentracji

23:29 Kult produktywności

25:39 Detoks cyfrowy nie jest lekarstwem na uzależnienie od social mediów

28:00 Dlaczego warto wyłączyć powiadomienia? Zmienia życie z dnia na dzień

33:10 Algorytm – faworyzowanie kontrowersyjnych i dramatycznych treści

38:45 Nauczyciele zmieniają świat

40:30 Stawianie szkoły w kategoriach Tik-Toka – dlaczego to błąd?

43:45 Przyswajanie krótkich materiałów wideo typu Reelsy i Tik-Toki fatalnie wpływa na naszą pamięć prospektywną

44:25 Nie ma krytycznego myślenia bez zasobu wiedzy

47:23 Czym dzisiaj są studia w dobie chata GPT?

48:54 Badania MIT – chat GPT a problemy z pamięcią i nieumiejętność rozpoznania własnego tekstu

53:34 Odpisywanie na komentarze w kulturze rozemocjonowania i hejtu

54:10 Twórcy nie mają obowiązku wdawać się w dyskusje w internecie

1:01:12 Apel do osób hejtujących i zastraszających

1:02:36 Felieton na temat mylenia objawów ADHD z przeciążeniem informacyjnym

1:04:05 Jak uczyć się nawyków higieny cyfrowej?

01:14:23 Zakończenie

__


WSPÓŁPRACA 

[email protected] 


INSTAGRAM 

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/sznurowadla.mysli/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ 


PATRONITE  

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/sznurowadla-mysli 


REALIZACJA DŹWIĘKU

Piotr Szonert / El Studio de Esperanto

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 40 wyników dla "Eli Paczkowskiej"

No i daję Wam znać, że jeżeli się zdecydujecie na wizytę u psychoterapeuty czy innego specjalisty, to z moim kodem KAMA100 dostajecie zniżkę w wysokości minus 100 zł na pierwszą wizytę w Wellbee.

Także jeżeli szukacie aktualnie dla siebie terapeuty lub innego specjalisty od zdrowia psychicznego, to myślę, że adres wellbe.pl jest adresem sprawdzonym, rzetelnym i z ręką na sercu mogę Wam ich polecić.

Jeżeli ktoś chciałby dołączyć do takiej comiesięcznej subskrypcji, to niezmiennie odsyłam do opisu tego odcinka, gdzie znajdziecie link do Patronite.

Także jeżeli macie taką...

Jeżeli potrzeba lub wątpliwość, czy to z czym się obecnie zmagacie jest tematem na konsultację psychologiczną, czy bardziej na długoterminową psychoterapię lub wizytę u lekarza psychiatry, to też Was zachęcam do tego, żeby się zgłosić, żeby jakoś sięgnąć po to wsparcie.

Jeżeli to jest akurat coś, czego potrzebujecie, ja zawsze z chęcią pomogę i zapisywać się do mnie można już teraz przez Calendly, także link znajdziecie w opisie tego odcinka i na wszelkich moich kanałach w bio.

Natomiast jeżeli chodzi o media społecznościowe, gry cyfrowe, sklepy internetowe, komunikatory...

Myślę, że pewnie wiele osób się jakoś tak rozpozna w tym i też pomyślałam o tym, że gdzieś przeczytałam, że sama obecność telefonu w ogóle w pokoju jest już rozpraszaczem, że nawet jeżeli jakaś część twojego pola widzenia już ma ten telefon widoczny, nawet jeżeli tam nie pojawiają się notorycznie jakieś powiadomienia, ale on jest...

No ale z drugiej strony, jeżeli ja jestem przyzwyczajona do tego, że z niego ciągle płynie jakiś wyzwalacz dopaminy, no to już sam ten telefon nawet bez powiadomień

Jeżeli zastanowimy się nad tym, czym jest odpoczynek fizyczny i taki psychiczny, no to to jest taki moment, kiedy nasze mięśnie są rozluźnione, jesteśmy w wygodnej pozycji.

Żeby przeżyć, musieliśmy szybko zapamiętywać, co jest przyjemne, a co nas może zranić, spowodować chorobę, co jest niedobre dla nas.

Jeżeli ktoś po prostu miał zwyczaj oglądania memów wieczorem, no to trudno powiedzieć, żeby teraz praktykował wdzięczność zamiast tego albo właśnie jakąś medytację, bo on w to nie wejdzie szybko.

I to jest bolączka też twórców, czyli osób właśnie, które w internecie po prostu pracują i muszą tam być, że właśnie potrzebujemy się jakoś odnaleźć w tej rzeczywistości, w której chcemy robić rzeczy po swojemu, a jednocześnie algorytm nie pozwoli nam dotrzeć do naszych słuchaczy z naszymi treściami, jeżeli nie opakujemy tego w formę, która jest dla niego atrakcyjna, a więc dramatyczna, kontrowersyjna

Natomiast taka ciekawa obserwacja i ja zauważyłam to u siebie i u innych osób, które się dzieliły ze mną doświadczeniem takiego detoksu właśnie zaplanowanego, który nie miał być nagłym odcięciem, tylko jednak były jakieś wcześniej przygotowania poczynione.

Wielu twórców i twórczyń dzieli się ze mną taką obserwacją, którą ja też u siebie poczyniłam, że

I ujęła mnie kiedyś wypowiedź takiej młodej pisarki Eli Paczkowskiej.

Eli, pozdrawiamy Cię, jeśli słuchasz.

Jak mówię do nauczycieli.

Ale jak idziesz do nauczycieli i widzisz, że do tych, którzy naprawdę chcą zmienić, bo przyszli i chcą coś zrobić, to wiesz, że to, że oni coś zrobią, zmieni kulturę w tej szkole.

I to już jest bardzo dużo, więc dobrze jest zamiast się tak podłamywać, że jest ciężko, że w tych mediach społecznościowych to nas tam czeka tyle złych rzeczy i chcielibyśmy wyjść, ale nie możemy, to spróbować zawalczyć właśnie o siebie i

Jeżeli tylko powielisz...

Problem polega na tym, że coraz więcej osób używa dużych modeli językowych do pracy intelektualnej.

Oczywiście do tego dochodzi kwestia tego, czy te informacje tam są sprawdzone, tego, że dzisiaj bardzo prężnie rozwija się taka dziedzina biznesu, której celem jest karmienie sztucznej inteligencji takimi treściami, żeby ona na nasze zapytania odpowiadała w odpowiedni sposób.

To samo kiedyś się działo w wyszukiwarkach, ale okazuje się, że Rosja ma bardzo rozbudowaną tę działkę właśnie karmienia dużych modeli językowych treściami prorosyjskimi.

tuzów sztucznej inteligencji, które się tam zebrały.

obserwowano u nich w trakcie pisania, po pierwsze oczywiście mieli tendencję do przeklejania i nie zmieniania nawet językowo tego, więc nie pracowały u nich takie obszary mózgu związane z kompetencją językową i uwaga z zapamiętywaniem.

Więc stajesz się żywym pendrive'em do przenoszenia informacji z internetu, które i tak są bajaderką, ponieważ sztuczna inteligencja niczego nie tworzy.

I kiedy informuję o tym, że się na przykład ukazał nowy felieton w magazynie pismo mój, to ja uważam, że ja swoją pracę już wykonałam.

I ja do każdego felietonu mam z minimum pięć przepisów i nie mogę powiedzieć, że białe jest białe, jak tego nie udowodnię.

Ja chcę tylko powiedzieć, że na pewno jeżeli czytacie miesięcznik Znak, to Wam mogło się też rzucić w oczy, była wielka dyskusja wokół artykułu Cwety Dimitrowej o diagnozach psychiatrycznych, ich użyteczności.

Odnosi się tylko do tej karuzeli i chcę jakoś przy temacie hejtu tylko tak już go zawiązując zaznaczyć.

nam się odtwarzają pewne rzeczy, jakaś agresja rówieśnicza z przeszłości, które wiele dzisiejszych milenialsów czy genzy doświadczyło jako nastolatkowie czy dzieci i że to naprawdę ma realne konsekwencje od obcej osoby, której w życiu na oczy nie widzieliśmy.

Ja na przykład od długiego czasu obnoszę się z takim tematem, z napisaniem felietonu na temat tego, czy nie mylimy objawów ADHD z przemęczeniem informacyjnym.

Gdybyśmy my rozmawiały 40 lat temu o biernym paleniu, to ludzie by nam powiedzieli, kobiety, kto wam uchwali takie prawo?

Więc ja zachęcam do tego, żeby się motywować, znajdować sobie takie zdanie, które nas motywują sięgać po lektury, które będą sprawiały, że nam się będzie chciało odłożyć ten telefon, że będziemy chcieli iść na spacer bez telefonu, że zamienimy smartwatcha na zwykły zegarek albo przynajmniej wyłączymy w nim powiadomienia.

Tak, zachęcam do czytania felietonów, bo to jest takie miejsce, gdzie piszę dla dorosłych.

Teraz wyjdzie książka dla młodzieży i ja ją pisałam z takim dużym szacunkiem dla młodego czytelnika, z myślą o nim, że to bardziej już jest młody dorosły, nawet jeśli ma 13-14 lat, to on aspiruje w stronę już samodzielnego życia, więc być może tam się też czytelnicy odnajdą, ale myślę, że te felietony to jest coś, co jest dla mnie takim narzędziem kontaktu z czytelnikiem i inspirowania do tego, żeby zadawać sobie pytania na różne tematy, często nieoczywiste, które tam są podejmowane.

No to może trzecia książka będzie dla dorosłych albo będzie wydanymi felietonami kiedyś.

Jeżeli nie jesteście pewne, pewni, to skorzystajcie z takiej niskopłatnej konsultacji z opiekunem terapii, który pomoże Wam dobrać specjalistę i nurt do Waszych.

w ten sposób prowadzić podcast dalej i że jest społeczność, która chce tego słuchać, a my słyszymy się już w kolejnym odcinku, już bardzo niebawem, nie chcę mówić kiedy, bo teraz myślę sobie, że nie wiem, czy będzie to wrzesień czy październik, ale na pewno niebawem, także zapraszam, zachęcam, żeby wysyłać ten odcinek dalej, jeżeli był dla Was jakkolwiek wartościowy i wnoszący, no a ode mnie to już wszystko, także do zobaczenia, do usłyszenia w kolejnym odcinku.

0:00
0:00