Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
27.10.2025 16:00

Raport o książkach – Dyptyk amerykański, cz. 2: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald

W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda.


Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda przyczyniła się do powszechnego rozumienia tej wielowymiarowej, zagadkowej powieści? Powieści, która – mimo że objętościowo skromna – swoim rozmachem literackim prowokuje ciągle nowe odczytania.


Żadna z postaci „Tego Wielkiego Gatsby’ego” nie daje się łatwo rozszyfrować. Zagadkowy narrator prowadzi czytelnika na granice świata rzeczywistości i nierzeczywistości.


To powieść o Ameryce lat 20. ubiegłego wieku, o wielkich marzeniach i wielkich aspiracjach. O świecie, w którym rządzą pieniądze, ale nie każdy pieniądz jest przepustką do amerykańskiego snu. Bo wbrew deklaracjom Ojców Założycieli w Ameryce wolność i równość darowane są tylko wybrańcom.


A może „Ten Wielki Gatsby” nie jest powieścią tylko o Ameryce? Być może najważniejsze proroctwo Fitzgeralda dotyczy piekła, które miało rozpętać się w Europie w trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku?


Gatsby opowiada też ponadczasową historię o pragnieniu miłości i próbie odzyskania przeszłości, a także o wielkiej samotności.


Fitzgerald to postać złożona i bardzo niejednoznaczna. Pytanie: czy tropy biograficzne powinny komplikować odczytanie jego literackiego dzieła?


Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Maciej Świerkocki

Książka: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Officyna


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Fitzgerald Gatsby Francisa Scotta Fitzgeralda Gatsby'ego Gadsbiego Macieju Maciej Świerkocki Nick Carraway Jamesa Joyce'a Wielki Gadbi Ameryką Donalda Trumpa Gatsby'ego Denisa Johnsona Gatsby'ego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Nick Carraway"

Nick Carraway, narrator Gatsby'ego, dosyć enigmatyczna, tajemnicza, ale wydaje się, że zafascynowana swoim bohaterem, więc to jakby była druga przyczyna, dla której wydało mi się, że ten zaimek wskazujący

Choćby w głośnym stwierdzeniu Gatsby'ego, który odpowiadając na pytanie, właściwie na słowa Nicka Carrawaya, że nie da się wrócić do przeszłości, mówi, jak to?

Znaczy, Nick mieszka w West Egg.

Kontrastując na przykład z nostalgią, którą wyraża nick pochodzący z środkowego zachodu.

od którego akurat wolni są tutaj obaj bohaterowie główni, to znaczy i Gatsby i Nick Carraway, męscy bohaterowie.

Fitzgerald uczynił narratora powieści Nicka Carawaya celowo kimś, kto być może jest zainteresowany Gatsbym bardziej niż tylko jako artystą czy self-made manem, który osiągnął.

Ta tajemnica tożsamości płciowej Nicka Carrawaya kładzie się zresztą cieniem na całej opowieści, na całej narracji i nadaje jej też taką kolejną aurę tajemniczości i jest niezwykle zwodnicza.

To znaczy wydaje się, że jeśli tak jest, to Nick ukrywa przed nami, jeśli tak jest, ukrywa przed nami swoją tożsamość.

Ostatnie odcinki