Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
27.10.2025 16:00

Raport o książkach – Dyptyk amerykański, cz. 2: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald

W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda.


Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda przyczyniła się do powszechnego rozumienia tej wielowymiarowej, zagadkowej powieści? Powieści, która – mimo że objętościowo skromna – swoim rozmachem literackim prowokuje ciągle nowe odczytania.


Żadna z postaci „Tego Wielkiego Gatsby’ego” nie daje się łatwo rozszyfrować. Zagadkowy narrator prowadzi czytelnika na granice świata rzeczywistości i nierzeczywistości.


To powieść o Ameryce lat 20. ubiegłego wieku, o wielkich marzeniach i wielkich aspiracjach. O świecie, w którym rządzą pieniądze, ale nie każdy pieniądz jest przepustką do amerykańskiego snu. Bo wbrew deklaracjom Ojców Założycieli w Ameryce wolność i równość darowane są tylko wybrańcom.


A może „Ten Wielki Gatsby” nie jest powieścią tylko o Ameryce? Być może najważniejsze proroctwo Fitzgeralda dotyczy piekła, które miało rozpętać się w Europie w trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku?


Gatsby opowiada też ponadczasową historię o pragnieniu miłości i próbie odzyskania przeszłości, a także o wielkiej samotności.


Fitzgerald to postać złożona i bardzo niejednoznaczna. Pytanie: czy tropy biograficzne powinny komplikować odczytanie jego literackiego dzieła?


Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Maciej Świerkocki

Książka: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Officyna


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Fitzgerald Gatsby Francisa Scotta Fitzgeralda Gatsby'ego Gadsbiego Macieju Maciej Świerkocki Nick Carraway Jamesa Joyce'a Wielki Gadbi Ameryką Donalda Trumpa Gatsby'ego Denisa Johnsona Gatsby'ego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Gadsbiego"

Ale na przykład wydaje mi się, że film Baza Lurmana, ostatnia adaptacja najnowsza Gadsbiego.

I to dało początek, taki impuls powiedzmy rynkowemu sukcesowi Gadsbiego, wydawniczemu.

No a później resztę zrobili już krytycy, którzy zaczęli odkrywać w tej powieści wielkość, nie tylko Gadsbiego, ale także języka, także kompozycji.

Trochę i może warto powiedzieć, że pomimo swojego plebejskiego chyba pochodzenia, bo właściwie w przypadku Gadsbiego wszystko, co mówimy, należałoby opatrywać słowami typu chyba, zapewne, być może.

Te żydowskie postaci, które pojawiają się na kartach tego wielkiego Gadsbiego, przynależą jakby do tych wykluczonych i pogardzanych.

Takiego Gadsbiego poznajemy na dziesiątej stronie powieści.

Ta historia kończy się pogrzebem Gadsbiego, na który właściwie nikt nie przychodzi.

I to przede wszystkim samotności Gadsbiego.

Ostatnie odcinki