Mentionsy

Nasze odcinki powstają na bazie własnych, długoletnich badań naukowych, wertowania tysięcy stron, zarchiwizowanych meldunków wojskowych, wreszcie publikowania książek i artykułów.

Więc jak wyjaśnić fakt, że po 1945 roku Wojsko Polskie przez wiele lat korzystało z pojazdów, które walczyły pod Leniną czy w Berlinie?

Ale tak czy inaczej, Wojsko Polskie dysponowało potężnym arsenałem pancernym.

Ale to był pewien proces i zanim przyszły te, powiedzmy, bardziej tłuste lata, przez kilkanaście lat Wojsko Polskie zmagało się z niedoborami sprzętu pancernego.

XX wieku podstawowym wyposażeniem wojsk pancernych i zmechanizowanych, czy szerzej, podstawowymi modelami wozów bojowych Wojska Polskiego były konstrukcje drugowojenne.

Czołgi T-34-85 znajdowały się na wyposażeniu Wojska Polskiego, no fakt, że pod koniec istnienia PRL-u głównie w jednostkach drugo- czy trzeciorzędnych.

XX wieku stanowił podstawowy czołg Wojska Polskiego.

Innymi słowy, w 1955 roku czy w 1960 roku nadal tymi podstawowymi typami uzbrojenia były te pojazdy, które wojsko poznawało jeszcze w II wojnie światowej i dopiero później nastąpiła ta wyraźna zmiana, przede wszystkim od lat 60 XX wieku nastąpiła wyraźna modernizacja techniki bojowej, przejście na nowe rozwiązania.

To w jakim stanie były polskie wojska pancerne w chwili zakończenia wojny?

Mieliśmy jednocześnie polskie siły zbrojne na zachodzie, mieliśmy wojsko polskie na wschodzie, czasem nazywane Ludowym Wojskiem Polskim, chociaż ta nazwa nie jest ścisła, nie jest prawidłowa.

To po prostu było zawsze Wojsko Polskie.

Czyli na papierze to Wojsko Polskie na wschodzie, złożone, przypomnijmy, przede wszystkim z pierwszej i drugiej armii Wojska Polskiego, ono miało dosyć rozbudowaną strukturę liczebną.

Ofiarą, jeżeli można tak powiedzieć, tej sytuacji padało wojsko.

które musiało wykształcić nowe polskie kadry, częściowo przyjąć przynajmniej część kadr np.

z Wojska Polskiego tego jeszcze przedwrześniowego i musiało w zakresie sprzętu jakoś znaleźć źródła pozyskiwania uzbrojenia.

Związek Radziecki nie zasilał Wojska Polskiego dużymi partiami uzbrojenia, w tym przede wszystkim uzbrojenia pancernego.

Wojska po kryzysie z Czechosłowacją w 1945 roku w zakresie granicy były stopniowo latem, jesienią 1945 roku demobilizowane, okrajano struktury, a jednocześnie wojsko nie otrzymywało nowego wyposażenia.

Wyposażeniem Wojska Polskiego były przede wszystkim konstrukcje radzieckie.

Mieliśmy też czołgi ciężkie IS-2, Wojsko Polskie.

Mieliśmy także radzieckie samochody pancerne BA-64 i sprzęt z Lend-Lease'u, który był także na wyposażeniu Armii Czerwonej i w ten sposób trafiał do Wojska Polskiego na wschodzie, czyli np.

więc widzimy, że Wojsko Polskie miało bardzo liczne typy uzbrojenia.

Na każdym polu było tych pojazdów za mało, żeby wypełnić etaty, tak wojenne, jak i stopniowo powojenne, pokojowe, związane z redukcją Wojska Polskiego.

I w tym okresie Wojsko Polskie cierpiało na olbrzymie niedobory.

Polskie wojska pancerne co do struktury organizacyjnej kończyły się teraz na poziomie brygady i to takiej brygady zredukowanej.

Trzecia Brygada Pancerna została skierowana do Opola, czwarta Brygada Pancerna trafiła do Ostrowca Wielkopolskiego, potem do Cieszyna, potem do Opola, potem do Tarnowa.

A w jaki sposób starano się utrzymać w gotowości bojowej te pojazdy, które jeszcze posiadało Wojsko Polskie?

Stalin nie mając jeszcze pełnej kontroli nad armią Nowej Polski skąpił pomocy wojskowej, skąpił pomocy materiałowej.

Komisje wojskowe jeździły po niezliczonych polach bitewnych.

Sytuacja była trudna i w 1946 roku nastąpiła dalsza redukcja polskiego potencjału pancernego.

Nadal mieliśmy około 50 czołgów T-70 i niespełna 30 czołgów IS-2, czyli cała armia polska, całe Wojsko Polskie miało, nie licząc dział samobieżnych, jakieś 280 czołgów, z czego 50 lekkich T-70 i 40 T-34-76, czyli broń żywcem wzięta np.

Czyli tak naprawdę w 1948 roku wyposażenie Wojska Polskiego było tożsame z rokiem 1945, ale nie było tożsame w zakresie ilościowym.

W czasie wojny Związek Radziecki dostarczał nowe czołgi, rozbudowywał struktury Wojska Polskiego, planowano stworzenie przez jakiś czas, nawet frontu polskiego myślano o trzech.

W armiach ogólnowojskowych Wojska Polskiego stworzono Korpus Pancerny.

Dla Wojska Polskiego ten sprzęt pod koniec lat 40. był jednak całkowicie niedostępny.

W jakimś zakresie można więc powiedzieć, że w 1948 roku polskie wojska pancerne osiągnęły dno.

Efekt był taki, że Wojsko Polskie osiągnęło dno w zakresie uzbrojenia wojsk pancernych.

Można powiedzieć, że Wojsko Polskie od brzydkiego kaczątka przejdzie potem, no może nie do pięknego łabędzia, ale będzie dysponować potężnym potencjałem pancernym.

Ona miała ponurą twarz stalinizmu, ona miała ponurą twarz Bolesława Bieruta, ale w zakresie wojskowości to był gigantyczny skok przygotowujący państwo polskie, mówiąc wprost, do trzeciej wojny światowej w ramach bloku wschodniego.

Mówimy o budowie szkolnictwa wojskowego.

Ale zanim ostatecznie w zakładach Bumar Łabędy, wówczas zakładach mechanicznych imienia Józefa Stalina, zaczęły powstawać czołgi T-34-85 polskiej produkcji, no to w pierwszej kolejności Wojsko Polskie zaczęło kupować olbrzymie ilości sprzętu pancernego z ZSRR, niestety tego drugowojennego pochodzenia i często były to zresztą pojazdy wyprodukowane w czasie wojny bądź zaraz po jej zakończeniu.

Wojsko Polskie teraz w dobie stalinizmu pod całkowitą kontrolą radzieckich oficerów.

Pamiętajmy, że w pewnym momencie na czele Wojska Polskiego stanął tzw.

Czyli Wojsko Polskie zaczęło się odtwarzać troszeczkę tak jak w...

SU-100 trafił na wyposażenie Wojska Polskiego dopiero pod koniec lat 40.

Innymi słowy, kompletnie przestarzały sprzęt, w setkach sztuk kupowało Wojsko Polskie.

Wojsko Polskie kupiło prawie pół tysiąca wozów typu IS i SU.

W armii radzieckiej oczywiście pojazdy tego typu nadal znajdowały się na wyposażeniu, ale było ewidentnie widać, że starszy brat ze wschodu nasyca Wojsko Polskie sprzętem ewidentnie poprzedniej już generacji.

Sprzętem tanim, masowo dostępnym, pozwalającym tworzyć nowe Wojsko Polskie, które na tym sprzęcie drugowojennym miało na nowo nauczyć się organizacji.

Tak jak w latach 43-45 Związek Radziecki tworzył, kształtował Wojsko Polskie na swoją modłę, tak w okresie zimnej wojny doby stalinizmu

Robił to po raz drugi, ale teraz przekształcał Wojsko Polskie i sprzęt, organizację, struktury Wojska Polskiego znacznie głębiej.

To polskie centrum czołgowe zostaje ulokowane nieopodal Gliwic.

A kiedy Wojsko Polskie mogło już odebrać pierwsze czołgi produkcji krajowej?

W roku 1954 Wojsko Polskie odbiera z produkcji krajowej 370 czołgów, a w roku 1955 430.

XX wieku na wyposażenie Wojska Polskiego.

I z początku te polskie czołgi, one są wadliwe.

W 1951 roku w Warszawie uruchomiona zostaje uczelnia techniczna, Wojskowa Akademia Techniczna.

Pamiętajmy, że w czasie stalinizmu, licząc wydatki na wojsko i na przemysł ciężki, bezpośrednio nakierowany na produkcję wojenną, Polska wydaje 10% PKB na armię i zbrojenia, gdzie przemysł jest integralnie połączony z siłami zbrojnymi.

Że może na samo wojsko wydaje się 5% PKB, ale na przemysł pod wojsko kolejne 5% PKB.

A ile tych czołgów wyprodukowanych w Polsce trafiło wtedy do Wojska Polskiego?

tym, że Wojsko Polskie podziękuje części radzieckich doradców, że zostaną zastopowane.

Po tym okresie wzmożenia stalinowskiego Wojsko Polskie ma w jednostkach 2200 pojazdów, z czego ponad 1500 czołgów T-34-85.

W gruncie rzeczy całe wyposażenie pancerne Wojska Polskiego w 1956 roku to jest wyposażenie, które jest żywcem wzięte z tej II wojny światowej, która skończyła się 12 lat wcześniej.

Ale z racji ich uzbrojenia należało polskie jednostki pancerne szczebla dywizji nasycać, czy korpusu nasycać także tym sprzętem cięższym.

To były te pierwsze polskie jednostki, które korzystały z tego gwałtownego wzrostu potencjału produkcyjnego i importu czołgów i dział samobieżnych.

To nasze zaplecze przemysłowe i wojskowe uczyło się na nowo wojsk pancernych.

To nie tylko zakłady, koniec końców, bumar łabędy, zakłady mechaniczne łabędy, tylko to cały kompleks przemysłowy, który obejmował chociażby wojskowe zakłady mechaniczne w Siemianowicach Śląskich.

Całą zresztą serię zakładów typu wojskowe zakłady mechaniczne albo wojskowe zakłady motoryzacyjne.

Wtedy na wyposażenie Wojska Polskiego zaczęły wchodzić czołgi generacji powojennej, dopiero wtedy to się zaczęło dokonywać w szerszym zakresie.

Ale wcześniej, przez 15, niemal 20 lat, Wojsko Polskie stało radzieckim sprzętem pancernym z II wojny światowej.

Przekształcała się w warunkach realnie wojennych, wielokrotnie skalując swój potencjał, pogłębiając swoje możliwości także w zakresie zaplecza, wydając 10% PKB na wojsko i zbrojenia, na rozwój przemysłu ciężkiego.