Mentionsy

w rozprężenie, w całkowite rozluźnienie i z dowództwa korpusu ślesie, alarmistyczne, groźne rozkazy, aby oficerowie jak najszybciej przywrócili dyscyplinę, bo oddziały jegrów górskich SS zbliżają się na pole walki, a ten mały Berlin to jest określenie wielkiego składu magazynowego w Tornio na północy Finlandii.

Tak, bitwa o Tornio jest wielkim fińskim zwycięstwem.

Priorytetem dla Niemców w Finlandii była Zatoka Botnicka, gdzie znajdują się takie porty jak Oulu, Kemi i na granicy ze Szwecją, w takiej głębokiej zatoce port Tornio.

Niemcy wyraźnie obsadzili Kemi, wyraźnie obsadzili Tornio, a więc te porty na skrajnym północnym obszarze Zatoki Botnickiej, ale nie demolowali jeszcze niczego i stopniowo wyjeżdżali, cofali się na północ,

I to jest taka nietypowa sytuacja, bo tam w Zatoce Fińskiej już się postrzelali, a jednocześnie Finowie nadal w Kemi, w Tornio pomagają Niemcom w załadunku towarów na statki, które odpływają Zatoką Błotnicką na Południowy Bałtyk w stronę Niemiec.

Dopiero 20 września z portów Kemi i Tornio kończy się proces ewakuacji drogą morską Niemców.

Celem najważniejszym jest bowiem opanowanie Kemi i Tornio, zawładnięcie całym wybrzeżem Zatoki Botnickiej, aż po granicę ze Szwecją.

W związku z czym zapada decyzja o lądowaniu nie w Kemi, ale jeszcze bardziej na północ w Tornio.

I to jest właśnie desant 1 października 1944 roku w Tornio.

Odważny ruch dowódcy trzeciego korpusu to połączone natarcie drogą lądową z Oulu na Kemi i desant na tyłach przeciwnika w porcie w Tornio.

Port Tornio, czy właściwie miasto Tornio, leży nieco w głębi lądu, nad ujściem rzeki, a tym zasadniczym portem Tornio...

Jest tak zwany port Reuta, który leży parę kilometrów na południe od zasadniczego Tornio na półwyspie i jest właśnie portem wysuniętym miasta Tornio.

I te dramatyczne wydarzenia związane z lądowaniem oddziałów fińskich rozgrywały się między innymi właśnie tam, w wysuniętym porcie Tornio, czyli w Reuta, około 10 kilometrów na południe od zasadniczego miasta.

W nocy z 30 września na 1 października pierwsza grupa statków i okrętów fińskich wchodzi niepostrzeżenie do portu Tornio, tak jak niemieckie jednostki wchodziły do norweskich portów niepostrzeżenie albo prawie niepostrzeżenie, albo próbowały tak wejść w kwietniu 1940 roku.

Niemcy zostają wyparci z Tornio, ale 11.

Niemcy, wiedząc jak śmiertelnym zagrożeniem dla nich jest utrata Tornio, z odcinka północnego przekierowują najbardziej elitarną jednostkę, jaką mają na obszarze Finlandii.

Grupa dywizyjna pułkownika Kreutlera dostaje rozkaz odzyskania Tornio.

Zostają skierowane do portu Tornio drogą morską pododdziały 53.

Zdobycie Kemi pozwoli oswobodzić także Tornio, połączyć grupę północną z idącą od południa grupą nacierającą wzdłuż wybrzeża.

Niemcy odpowiadają serią przeciwuderzeń, oblężeniem tornio i atakami lotniczymi także na port i wchodzące tam statki transportowe Finów.

Tornio zostaje utrzymane.

Trwa natarcie na Kemi i wsparcie obrońców Tornio.

Nie ma już sensu odbijać Tornio i bronić Kemi oraz Rowaniemi, jeżeli operacja Zorza Polarna zakłada generalny odwrót na północ.

Kemi zostaje wyzwolone i wkrótce wojska III Korpusu łączą się z obrońcami Tornio.

W rejonie Tornio i Kemi Finowie mają 200 zabitych, ponad 1000 rannych.

Kemi, Tornio, Rowaniemi.

Od momentu walk o Tornio dowództwo niemieckiej 20 Armii Górskiej wydaje rozkaz spalić wszystko.

Pamiętajmy, że bitwa o Tornio, ona się rozgrywała w tym samym czasie, kiedy Amerykanie zaczęli szturmować Akwisgran, a Rosjanie uderzyli na Prusy Wschodnie i Kłajpedę, kiedy trwały walki na linii Wisły i o Budapeszt.

W tym samym czasie nad Zatoką Botnicką, na pograniczu szwedzko-fińskim, Niemcy oblegali Finów, którzy desantowali się w tornio.