Mentionsy

I tak jak słusznie powiedziałeś, kiedy latem 1944 roku Armia Czerwona uderzyła gwałtownie po raz kolejny na Finlandię, to Finowie obronili się dzięki olbrzymiemu zaangażowaniu, dobremu dowodzeniu, poświęceniu własnych wojsk, ale te fińskie wojska były bardzo aktywnie wspierane przez Niemców, przez niemieckie wojska lądowe, marynarkę wojenną czy Luftwaffe.

A zatem Finowie kontrolowali północne brzegi Zatoki Fińskiej, podczas gdy armia niemiecka stacjonująca na obszarze Estonii i oblegająca Leningrad kontrolowała południowe brzegi.

W przypadku gdyby Finlandia wypadła z wojny albo gdyby Armia Czerwona pokonała Finlandię, wkroczyła do Helsinek,

do Laponii, a więc do obszaru północnej Finlandii i obrona obszaru Laponii, który to obszar Laponii i tak znajdował się pod niemiecką kuratelą, bo armia niemiecka w ramach operacji Barbarossa działała tam 20.

Armia fińska przezbrajała się na niemieckie samoloty, na niemiecką broń pancerną, na niemieckie środki przeciwpancerne.

Stąd w sierpniu 1944 roku w warunkach niemieckiej katastrofy w Normandii, w warunkach niemieckiej katastrofy na froncie wschodnim, Finowie przystąpili do ostatecznych negocjacji z Rosjanami i na początku września 1944 roku, w tym samym czasie, kiedy na zachodzie Wehrmacht ponosił klęskę we Francji, a na froncie wschodnim Armia Czerwona...

A jednocześnie Żdanów swoimi bardzo agresywnymi listami kierowanymi do Mannenheima, poleceniami wręcz, różnego rodzaju formami nacisku, straszył Finów, szantażował, że jeżeli Finlandia nie będzie zdecydowanie postępować według oczekiwań koalicji antyhitlerowskiej, to Armia Czerwona sama zajmie się wyrzuceniem Niemców z Finlandii.

Front Karelski siłami trzech armii, mówię teraz o Armii Czerwonej, znajdował się i na kierunku Petsamo, gdzie Rosjanie mieli 14 armię i bardziej na południe w rejonie Sala, tam była radziecka 19 armia, a wreszcie bardziej na południe w rejonie Kusamo była radziecka 26 armia.

On zakładał, że armia niemiecka opuści bez walki południową Finlandię,

No i pozostawało otwarte pytanie, czy armia niemiecka zdoła się wycofać, czy nie?

Armia Górska panowała nad północną Finlandią, ale w jakimś porządku musiała wycofać się z Finlandii Środkowej.

W tym czasie trwały walki w rejonie Rygi, trwały walki na Litwie, Armia Czerwona doszła do granicy Prus Wschodnich, Niemcy ledwo połączyli Grupę Armii Północ, Grupę Armii Środek na zachód od Rygi, więc zrezygnowano z operacji desantowej na Wyspach Alanskich, ale nie zrezygnowano ze zdobywania wyspy Sursarii.

Na wschodzie stała Armia Czerwona, która chociaż zaczęła już redukować swój potencjał w rejonie Leningradu, to nadal...

Armia Czerwona miała za zadanie wkroczyć do północnej Finlandii w kierunku na Norwegię i pozostawało pytanie, czy zajmie północną Finlandię i czy zajmie środkową Finlandię, czyli obszary pod kontrolą niemieckiej 20 Armii Górskiej.

No i Związek Radziecki poinformował przedstawicieli Finlandii, że jeżeli armia fińska sama pokona Niemców, to Armia Czerwona będzie prowadziła ograniczone działania zaczepne w środkowej Finlandii, nie naruszy granicy z roku 1940 w zbyt szerokim obszarze, natomiast będzie prowadziła dalej aktywne działania zaczepne w rejonie Petsamo w kierunku ku granicy z Norwegią.

Armia Górska to było 213 tysięcy żołnierzy.

To, co niemiecka XX Armia Górska tam zrobi na przełomie 1944 i 1945 roku, przejdzie do historii Finlandii.

Armia fińska liczy na tym obszarze 60 tysięcy aktywnego żołnierza.

Armia w rejonie Kusamo i Słomusalmi wchodzi na granicę fińsko-radziecką, ale nie posuwa się dalej.

W związku z czym Żdanow oczekuje, że teraz armia fińska uderzy na Laponię od południa,

Wtedy Armia Czerwona dojdzie do Zatoki Potnickiej, sama zajmie Kemi i dojdzie do granicy ze Szwecją.

W tym samym czasie Armia Czerwona naciska coraz bardziej na Niemców w Estonii.

Mannenheim potrzebuje dowodu przed komisją sojuszniczą, że Finowie zaczęli walkę z Niemcami, że nie musi Armia Czerwona wkraczać na obszar całej Laponii.

Otóż w ramach rozejmu do początku grudnia 1944 roku Armia Fińska ma przejść na stopę pokojową, ma zdemobilizować swoje siły zasadnicze, w tym absolutną większość weteranów.

Armia Fińska ma być mała, a jednocześnie ma prowadzić wojnę z Niemcami w Laponii.

Armia Górska dosłownie zostawiła za sobą spaloną ziemię.

Armia niemiecka wycofała się 600-700 kilometrów w pełnym porządku, praktycznie nie tracąc żadnej jednostki.

Ale jest to operacja, gdzie jedna ze stron demobilizuje się w trakcie własnego natarcia, druga cofa się po bezdrożach w warunkach arktycznej zimy, a trzecia strona, to jest Armia Czerwona, obserwuje to wszystko i towarzysza Żdanowa aż palce świeżbią, żeby jeszcze raz spróbować napaść na Finlandię.