Mentionsy

Jeśli uwzględnimy obu głównych agresorów, niemiecki Wehrmacht i radziecką Armię Czerwoną, to siły tych dwóch armii uderzyły na Polskę, czy też zaangażowały w konflikt zbrojny blisko 8 tysięcy czołgów i samochodów pancernych.

I zasadniczo Wojsko Polskie zostało pokonane przez Wehrmacht, ale kiedy jeszcze stawialiśmy opór, już w gruncie rzeczy beznadziejny, to 17 września 1939 roku runęła na nas kolejna fala nieprzyjaciół, uzbrojonych w kilka tysięcy czołgów i samochodów pancernych.

W jakimś zakresie Armia Czerwona szykowała się do tego, co wydarzyło się 17 września według bardzo określonej doktryny walki, którą możemy określić, chociaż to niepoprawne, bo to nie ten język, ale jako pancerny blitzkrieg.

to przede wszystkim z tego, że stan ukompletowania wojsk pancernych i kawaleryjskich w warunkach pokojowych, w Armii Czerwonej, w okręgach przygranicznych, czas osiągania przez nie gotowości bojowej był krótszy, a poziom ukompletowania wyższy niż w klasycznych dywizjach strzeleckich, gdzie przede wszystkim tzw.

To my mieliśmy być pierwszą ofiarą doktryny głębokiej operacji zakładającej uderzenie związków zmechanizowanych szczebla korpusu w głąb ugrupowania nieprzyjaciela na dziesiątki i setki kilometrów w bardzo krótkim czasie.

Dowództwa Okręgów Przygranicznych Armii Czerwonej, one nie potrafiły do 17 września zorganizować prawidłowo w pełni ugrupowanych, skompletowanych armii, ale korzystając z tego, że na obszarze Okręgów Przygranicznych z Polską znajdowało się tak wiele jednostek pancernych i kawalerii, no mogło wykonać to uderzenie, nie czekając na zmobilizowanie sił zasadniczych.

Rosjanie rzucili przeciwko nam ponad 4 tysiące czołgów i samochodów pancernych.

W praktyce większość, zwłaszcza samodzielnych jednostek i związków taktycznych wojsk pancernych Armii Czerwonej dostępnych na zachodniej granicy ZSRR została tak czy inaczej skierowana do Polski.

Mamy wreszcie korpusy pancerne, które tworzą razem z jednostkami kawalerii grupy konno zmechanizowane.

nieprzyjaciel uderza na nas siłami de facto niemalże dwóch armii pancernych, chociaż to się tak nie nazywa, Rosjanie to nazywają właśnie grupami konno zmechanizowanymi, ale potrafią połączyć kilka dywizji kawalerii, kilka korpusów kawalerii, kilka jednostek czołgowych i de facto są to takie kombinowane armie, przy czym czasami, nawiązując do ponurej tradycji wojny z nami w roku 1920, zwłaszcza na kierunku ukraińskim, miejscowe

W tych okręgach znajdowało się najwięcej, najbardziej wartościowych jednostek, także pancernych i kawaleryjskich całej Armii Czerwonej.

Zamierzają wykorzystać bardzo liczne dywizje kawalerii, korpusy kawalerii i właśnie brygady czołgów do ataku na Polskę.

Korpusu Pancernego i 6.

Korpusu Kawalerii, które tworzy tzw.

I to jest ugrupowanie, gdzie mamy korpus czołgów, 15.

Korpus Pancerny.

W skład tego korpusu wchodzą dwie brygady czołgów, 2. i 27. oraz 20.

Ale niezależnie od tego, w dzierżyńskiej grupie konno-zmechanizowanej jest podporządkowany Korpus Strzelecki i Korpus Kawaleryjski.

A zatem tylko na kierunku białoruskim w pierwszej fazie uderzenia przeciwnik zamierza użyć 8 brygad czołgów, w tym dwóch korpuśnych i sześciu samodzielnych, jaki zamierza atakować dwoma korpusami kawalerii i samodzielną dywizją kawalerii.

Ale zasadniczym taranem pancernym mają być grupy konnozmechanizowane, korpusy czołgowe, brygady pancerne.

Stan wozów bojowych w jednostkach pancernych.

Tylko w tych brygadach wojsk frontu białoruskiego 17 września 1939 roku to jest około 1700 czołgów i prawie 200 samochodów pancernych, a mówimy tylko o wyposażeniu bojowym.

25, 22, 6, 21, 29, 32, 6 samodzielnych i 2 brygad 15 Korpusu Czołgów.

Armia Czerwona w roku 1939 ma kilka typów w zakresie organizacji brygad pancernych, brygad czołgowych.

Wreszcie XV Korpus Czołgowy.

Zgodnie z radziecką doktryną Korpus Szybki Dalekiego Działania ma czołgi kołowo-gąsienicowe BT, ma ich ponad 450.

W efekcie samych tylko czołgów i tylko w brygadach jednostek pancernych, nie licząc spółków czy batalionów organicznych innych wielkich jednostek,

No i widać tą różnicę pomiędzy Niemcami a Rosjanami, gdzie Niemcy dokonują koncentracji czołgów wyłącznie na najważniejszych kierunkach, grupują je w dywizjach pancernych i to są dywizje, a więc związki taktyczne broni połączonych, podczas gdy Armia Czerwona, która ma wielokrotnie więcej czołgów niż Niemcy, rozprasza je w wymiarze operacyjnym i taktycznym, przekazując czołgi wszędzie.

Cała reszta była w dywizjach zmechanizowanych, pancernych bądź lekkich.

Natomiast Rosjanie, oni tworzą zgrupowania o charakterze porównywalnym do niemieckich korpusów pancernych.

Korpusy Strzeleckie

Najsilniejszy komponent pancerny jest w położonej najbardziej na południu 12 Armii.

Rosjanie wystawiają tam aż dwa korpusy kawalerii, koncentrują tam 25 Korpus Pancerny i jeszcze dodatkowo dwie samodzielne brygady czołgów, 26 i 23 Korpus Pancerny nr 25.

Komandarm 12 Armii, Iwan Tulieniew, ma do swojej dyspozycji potężny, liczący ponad tysiąc czołgów i samochodów pancernych, kółak.

Stany wozów bojowych w jednostkach pancernych Frontu Ukraińskiego na 17 września.

To jest ponad 2000 czołgów i ponad 200 samochodów pancernych.

Dwudziesty piąty korpus pancerny, dwudziesty piąty korpus czołgów.

W tym korpusie jest blisko 450 maszyn, w przeważającej większości czołgi BT.

Łącznie 12 samodzielnych brygad czołgów i dwa korpusy pancerne zostają skierowane do uderzenia.

Armia na ten przykład, ona ma korpus pancerny, dwa korpusy kawalerii, dwie brygady czołgów, w pierwszym uderzeniu zaledwie jeden korpus strzelców.

Wilno, Grodno, Wołkowysk, Brześć, Włodzimierz Wołyński, Lwów, Łuck, Równe, Tarnopol, Stanisławów mają zostać zdobyte gwałtownymi rajdami pancernymi.

I można powiedzieć, że w jakimś zakresie radzieckie brygady czołgów i radzieckie korpusy czołgów, radzieckie grupy konno-zmechanizowane, one idąc do natarcia, koniec końców, kierowały się ku wielkim miastom.

Innymi słowy, Rosjanie rzucili około 900 czołgów i samochodów pancernych w kierunku samego tylko Wilna, które nie miało już wtedy żadnej poważniejszej możliwości obrony.

W praktyce do najbardziej dramatycznych walk w pasie natarcia w wojsk pancernych frontu białoruskiego doszło oczywiście w Grodnie.

Tu wedle sprawozdania dowództwa XV Korpusu Pancernego.

Dowództwo Korpusu otrzymało rozkaz Rady Wojennej Dzierżyjskiej Grupy Konno Zmechanizowanej, aby razem z oddziałami zmotoryzowanymi 4 i 13 Dywizji Strzelców do końca dnia opanować Grodno i Sokółkę.

W tym czasie Korpusz ześrodkował się w następujących punktach.

W ten sposób, z powodu braku zaopatrzenia we właściwym czasie w materiały penne, do wykonania podstawowego zadania korpus mógł przystąpić dopiero o godzinie 7 następnego dnia.

Bój o miasto rozpoczął batalion rozpoznawczy 27 Brygady Czołgów liczący 12 czołgów i jeden samochód pancerny.

Do rana 21 września doszły jeszcze dwa bataliony 101 Pułku Strzelców oraz oddziały zmotoryzowane wydzielone z 16 Korpusu.

Korpus Pancerny, on w jakimś zakresie symbolizuje walki o Grodno.

Każda brygada czołgów Armii Ogólnowojskowej była przydzielana do określonego Korpusu Strzeleckiego bądź Korpusu Kawalerii.

Ta brygada 25 września 1939 roku szturmem Chełma w jakimś zakresie spinała klamrą tą radziecką agresję wojsk pancernych.

W praktyce Armia Czerwona w przeciągu 8-9 dni przy użyciu swoich wojsk pancernych zrealizowała postawione jej zadania.

Korpus Pancerny w swoich dwóch brygadach.

Korpusu Pancernego, który szturmował Grodno.

To pierwotne zgrupowanie 17 września zostało zasilone kolejnymi jednostkami, ale w przypadku wojsk pancernych zasadniczy trzon uderzeniowy obecny był od początku.

Z kolei kombryk Mostowienko, który był szefem wojsk pancernych frontu białoruskiego, pisał tak.

Kompryk Fiedorenko, dowódca Wojsk Pancernych Frontu Ukraińskiego, podsumował to potem tak.

Ta dynamika działań, ta improwizacja w warunkach agresji była dla radzieckich wojsk pancernych niezwykle dynamicznym stres-testem.

Ale także, mimo że zarówno wojska niemieckie, jak i radzieckie w bardzo podobnym okresie czasu pokonywały bardzo podobne dystanse, to jednak ta kampania, czy raczej ta inwazja pokazała, jak olbrzymim problemem dla radzieckich wojsk pancernych jest logistyka i jak olbrzymim problemem będzie, jeżeli dojdzie do prawdziwej walki, do prawdziwej kampanii, do prawdziwych bitew.

Jak trudno będzie Armii Czerwonej sprawnie operować wielkimi masami wojsk pancernych, bo czołgów mieli mnóstwo, ale zaplecza adekwatnego do liczby czołgów nie.

Samodzielne bataliony czołgów, brygady czołgów w armiach ogólnowojskowych, wreszcie grupy konnozmechanizowane, coś w rodzaju armii pancernych, na najważniejszych kierunkach natarcia.