Mentionsy

Nie dość, że nie żyje bohater tej książki, Stanisław Tym, ale to jakby było w założeniach tego projektu wydawniczego.

Na początek może się przywitam i pomyślałem sobie, że przywitam się słowami, którymi zwykle Stanisław Tym witał się z bliskimi mu osobami, gdy rozmawiał z nimi przez telefon czy gdy spotykał się z nimi na żywo.

Ja Stanisława Tyma nie miałem okazji poznać, ale domyślam się, że on taką osobą był, natomiast Kasię Stoparczyk miałem przyjemność poznać, miałem wielki przywilej z nią pracować i tu mogę z pewnością powiedzieć, że ona taką osobą była, więc mam poczucie, że udała się książka, że po pierwsze udał się ten mariaż bohater i autorka, no i też ich osobowości udało się oddać w tej książce.

A jeśli chodzi o to, jak to było od początku, to gdy 6 grudnia w zeszłym roku zmarł Stanisław Tym, jakąś chwilę później rozmawialiśmy na kolegium wydawniczym o tym, jakie książki warto byłoby wydać.

I pojawił się pomysł biografii Stanisława Tyma, bo wszyscy uznaliśmy, że jest to wyjątkowa postać, postać, którą wielu Polaków kochało i kocha nadal, postać, która miała niezwykle barwny życiorys, który do tej pory nie został w żaden sposób opowiedziany.

I pomyślałem sobie, że Stanisław Tym, mimo że tak naprawdę niewiele o nim wiedziałem, no wiedziałem tyle, co myślę, że wie każdy Polak, czyli że zagrał w misiu, że pisał felietony, że związany był z STS-em, no jakaś taka podstawowa wiedza.

No więc pomyślałem, że taka formuła, która sprawdziła się w przypadku Franciszka Pieczki, może też sprawdzić się w przypadku Stanisława Tyma.

Pani Kasia powiedziała, że to w ogóle niesamowite, że dzwonię z takim pomysłem i z taką propozycją, bo ona kilka dni temu widziała się z Krystyną Jandą i rozmawiały o Stanisławie Tymie i go wspominały, więc nie spodziewałaby się, że taka propozycja do niej przyjdzie.

No i gdy dzwoniliśmy się za drugim razem, potwierdziła mi, że tak, że chce, że to jest szansa, z której uważa, że warto skorzystać i że trzeba to zrobić i że ona jest zafascynowana Stanisławem Tymem.

No bo taki chyba też był Stanisław w tym, że był człowiekiem bardzo ciepłym, a z drugiej strony miał ogromne poczucie humoru.

Kasia oddając mi też tę książkę, powtarzała, że ma takie poczucie, że Stanisław w tym gdzieś obok niej jest.

Że Stanisław w tym ją prowadzi w tej drodze.

I że tak czuje bardzo blisko obecność Stanisława Tyma obok siebie.

no to mam takie wrażenie, że trochę to były prorocze słowa, że może Stanisław w tym postanowił, jeśli wierzy się w transcendentne różne historie, to może Stanisław w tym postanowił wezwać Kasię do siebie.

I takich znaków w tej książce jest więcej, bo tę książkę kończył słowa Stanisława Tyma, żaden człowiek nie chce umrzeć, ale tak rzadko człowiek dostaje to, czego chce.

Jest też historia, gdzie Kasia spotkała się z Krystyną Jandą i Krystyna Janda, gdy dowiedziała się, że Kasia Stoparczyk będzie pisała książkę o Stanisławie Tymie, przywitała ją słowami, o Boże, jak ja bym miała napisać książkę o Staśku, to chyba bym umarła.

I co też Kasia podkreślała we wstępie do tej książki, że ona badała życiorys Stanisława Tyma szkiełkiem i okiem, ale badała też sercem.

Krystyna Janda, która wspaniały gest wykonała, zapraszając Stanisława Tyma z jego dawnym utworem.

Nie byłem, ale relacjonuję tak jak jest w książce opisane i to co widziałem na zdjęciach, natomiast Stanisław ten przyszedł wtedy na tę premierę z takim wózkiem chodzikiem,

Miałem okazję rozmawiać z Taszkiem Stanisławem przed jego śmiercią.

ze strony wojewódzkiego sekretarza PZPR, który chciał odebrać mu dyrekcję i tak też się stało, Stanisław nie miał wyjścia.

Wspomnijmy, jest Anna Stulanka, partnerka Stanisława Tyma.

Tak, pamiętajmy o tym, że to było świeżo po śmierci, no bo Kasia Stanisława Tyma, bo Kasia zaczęła umawiać się z rozmówcami na spotkania w styczniu, w lutym, więc no to było miesiąc, dwa miesiące po śmierci, więc w sumie nic dziwnego, że Anna Stulanka nie chciała rozmawiać, bo ta rana, myślę, że mimo, że rok mija, ta rana pewnie...

Natomiast Kasi udało się namówić na rozmowę, uważam bardzo szczere, ale też zabawne, pełne różnych anegdotek, wiele osób bliskich Stanisławowi Tymowi.

Z tych rozmów ostatnich telefonicznych, kiedy Stanisław tym bardzo lubił grać na organkach, na harmonice, ustnoje różne melodie bardzo znane, to był jego rytuał telefoniczny, o czym Stoparczyk też mówił.

Stanisław w tym nawet podkreślał, że STS to jest uniwersytet, który skończył, bo tak naprawdę żadnych studiów wyższych Stanisław w tym nie skończył.

Drugi to Jerzy Dobrowolski, a trzeci to Stanisław Bareja.

I wtedy poznał Stanisława Tyma, który przyjechał do ekologów z zapasem czekolady i wręczył ekologom, żeby im było ciepło i miło bardzo dużo tej czekolady i pokrzepił ich dobrym słowem, więc Adam Wajrak też tę historię tutaj wspomina.

I zarówno z tych opowieści bliskich osób, które znały Stanisława Tyma, jak i z felietonów, które pisał Stanisław Tyma, jak i z innych źródeł, do których Kasia Stoparczyk dotarła,

No wyłania się mam wrażenie taki kompletny, wielobarwny obraz Stanisława Tyma i to o czym rozmawialiśmy na początku, nie jest to typowa biografia.

Natomiast mam wrażenie, że te pojedyncze kadry, pojedyncze anegdotki, historie ułożone chronologicznie, oczywiście trochę chronologia się miesza, no bo w niektórych historyjkach Kasia odnosi się do na przykład trzech perspektyw czasowych i trzech momentów w karierze Tyma, które dotyczyły na przykład szczęścia, bo bardzo dużo szczęścia w życiu Stanisław w tym miał i można mówić, że przypadków nie ma.

ale tych przypadków, w których w dobrym miejscu, o dobrej porze, wśród dobrych ludzi Stanisław Tym się pojawił, było całe mnóstwo w jego życiu, więc szczęście miał ogromne.

Z tych rozdziałów układa się biografia, cała życiorys Stanisława Tyma, mimo że, tak jak mówię, nie jest to taka typowa pozycja biograficzna.

Ja chciałem się pana zapytać, co pana najbardziej zaskoczyło, bo był pan przecież też czytelnikiem i to akurat pierwszym, o szerokich kompetencjach, których pewnie wszyscy czytelnicy, tak jak wiedzy o Stanisławie,

Tak jak mówię, ta moja wiedza na temat Stanisława Tyma była dość taka ogólna.

Natomiast pamiętam, że jak przeczytałem i od razu jakoś utkwiło mi to w pamięci, historia, kiedy to Stanisław Tyma po raz pierwszy jechał na festiwal do Opola.

I w jednym z takich miejsc Stanisław w tym zamówił herbatę, a to były, do Polski wtedy weszły herbaty w saszetkach z kartonikiem.

I Stanisław w tym zamówił tę herbatę, kelnerka przyniosła i Stanisław w tym do wrzątku wrzucił ten kartonik, a nie saszetkę z herbatą.

Na co Stanisław w tym z kamienną miną, pełen powagi powiedział, proszę pani, ale ja jestem z Warszawy, to ja chyba lepiej wiem jak to się wkłada.

I to jest bardzo ważny wątek, ponieważ jak może niektórzy z państwa wiedzą, Stanisław w tym urodził się w Małkini, co też jest anegdotycznie w tej książce opowiedziane.

Rejs był jednym z tych szczęśliwych zdarzeń w historii Stanisława Tyma, ponieważ nieoczekiwanie wszedł do obsady, zastępując Bogumiła Kobiele.

Stanisława Tyma i o nim jest bardzo wiele.

Stanisław Tym jako warszawiak z dziada pradziada, którego rodzinny dom mieścił się na Kruczej.

Stanisław w tym przychodził, żeby te myszki sobie oglądać, więc ta miłość do zwierząt, z której był znany, towarzyszyła od najmłodszych lat.

Stanisława Tyma zawsze kojarzyłem ze zdjęć z krówką, z tym pieskiem, którego tak bardzo kochał.

Dla Stanisława Tyma, jak się okazuje, nie było rzeczy niemożliwych.

No, to widocznie się przysłużył i pomógł, natomiast a propos tych zwierząt, zawsze kojarzyłam go otoczonego zwierzętami, też śmieszna anegdotka, która jest tutaj opisana z Zofią Merle, bo Stanisław w tym nie tylko psy, ale koty też kochał i urodziły mu się młode kotki w Zakątach, gdzie mieszkał, no i Stanisław w tym zobaczył, że te kotki chyba otwierają powoli oczy i zaraz będą widziały świat, no i nie wiedział co zrobić, więc zadzwonił do swojej przyjaciółki Zofii Merle.

Więc taka historia, ale wracając do tych psów i do zaskoczeń, okazuje się, że Stanisław tym przez wiele, wiele lat bał się psów, mimo tego, że od dzieciństwa blisko tych zwierząt był.

No właśnie, Muchy nie skrzywdził, ale Katarzyna Stoparczyk dotarła do jednej historii z morderstwem w roli głównej, ponieważ okazuje się, że Stanisław w tym raz świadomie dopuścił się morderstwa i było to morderstwo szerszenia, gdyż nawet... To chyba w obronie własnej.

obronie Anny Nastulanki, gdyż ona uczulona jest na jad szerszenia i podobno Stanisław Tymper traktował z tym szerszeniem, ale nie chciał wylecieć, więc bał się, że urządli jej partnerkę i że dostanie wstrząsu anafilaktycznego, więc zabił z zimną krwią tego szerszenia.

Proszę powiedzieć, a ten aspekt polityczny, bo tak się złożyło, że Stanisław zawsze się wypowiadał na tematy polityczne, zawsze miał swoje poglądy.

Ale z tej książki wiemy, że Stanisław, chociaż był satyrykiem, człowiekiem kabaretu, kojarzonym z komedią, należał do tego środowiska mentalnej choćby opozycji i zapłacił za to bardzo wysoką cenę.

Ci jego znajomi też stanęli na wysokości zadania i postanowili zbliżyć Stanisława Tyma do tego artystycznego świata.

Tak, chociaż Stanisław w tym mówi, że z tych przygotowań niewiele pamięta, bo zwykle wyglądało to tak, że Wilhelmi mówił, masz 10 zł, a on mówił, tak mam, no to chodź, idziemy na piwo.

Później w ostatnim etapie okazało się, że trzeba wyrecytować coś innego, a Stanisław tym niczego innego na pamięć nie znał.

No i wtedy to Stanisław zawsze podkreślał, że to był jego pierwszy warsztat pracy, czyli telewizja.

A Kobuszewski w uznaniu zasług dla polskiej komedii przyrównuje Stanisława Tyma z najważniejszymi

I to był taki bar, dla jakiego Stanisław tym być może wybrał ten tryb przesiadkowej podróży do Opola, ponieważ serwowano tam również alkohol.

Stanisław był abstynentem, więc alkoholu nie pił.

Są tacy autorzy, którzy bez tak zwanego zapachu szmaty, czyli kurtyny, która już wisi, która już grozi, już opada, nie są w stanie pisać w sposób efektywny, atrakcyjny i myślę, że jakąś emanacją tej sytuacji Stanisław też lubił mieć do czynienia.

Nie tylko o felietonach, ale również o dodatku wakacyjnym na fali, kiedy Stanisław redagował gazetę w gazecie.

Negatywne, tylko po prostu tak prywatne i tak dotyczące bliskich relacji tych osób ze Stanisławem Tymem, że Kasia nie chciała ich publikować.

Czegoś, czego można się przyczepić, czegoś, co można zarzucić Stanisławowi Tymowi.

I powiedziała, że sama jest w szoku, ale nie znalazła, bo nawet tam jest historia o tym, jak zmarła mama Stanisława Tyma i jej wolą było to, żeby była pochowana w Warszawie, a zmarła w Zakątach.

Tylko trzeba było to zrobić nielegalnie po prostu i Stanisław w tym postanowił tę ostatnią wolę mamy zrealizować, co pokazuje też jak bardzo ją kocha i jak ważna dla niego była.

I to pokazuje, jak wielkie serce miał Stanisław w tym, jak ważne było dla niego dane słowo.

Natomiast Stanisław tym też bardzo mocno wcielał w swoje życie, co wynika z tej książki Słowa z Małego Księcia, że jeżeli oswoisz kogoś, to jesteś za tego kogoś odpowiedzialny.

nietypową, jak pan podkreślał, ale jednak biografię Stanisława Tyma.

Mam nadzieję, że dobrze się bawi ze Stanisławem Tymem tam gdzieś u góry.