Mentionsy
Podcasty Rzeczpospolitej
27.01.2026 05:00

Podcast „Przystanek Historia” | Zbrodniarze Auschwitz

Historia ścigania zbrodniarzy nazistowskich ze szczególnym uwzględnieniem członków załogi KL Auschwitz prowadzi przez Trybunał w Norymberdze, sądy polskie, Komisję Badania Zbrodni Niemieckich. Osiągnięć w tym zakresie jest jednak niewiele: osądzenie głównych sprawców, wprowadzenie do praktyki sądowej pojęcia ludobójstwa na określenie zbrodni popełnionych w obozie.

W pamięci pozostały pierwsze procesy przed polskimi sądami, w których skazano komendanta obozu Rudolfa Hoessa i kilkudziesięciu członków załogi KL Auschwitz. Później nastąpiło powojenne zaniechanie ścigania zbrodniarzy zarówno w Polsce, jak i w krajach Europy Zachodniej. Postępowania wznowiono dopiero w latach 60. XX w. Z perspektywy lat i dokumentów źródłowych warto sporządzić bilans, ocenę skuteczności i przyczyny niepowodzeń, ze szczególnym uwzględnieniem praktyki sądowej RFN i Austrii (faktyczna amnestia dla „morderców zza biurka”) oraz luk w ustawodawstwie polskim.

O szczegółach śledztwa prowadzonego przez Instytut Pamięci Narodowej red. Paweł Lekki rozmawia z prok. Łukaszem Gramzą z Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie.

Więcej podcastów historycznych znajdziesz na portalu przystanekhistoria.pl

Instytutu Pamięci Narodowej Rudolf Hess SS KL Auschwitz Trybunał Ministerstwa Sprawiedliwości Łukasz Gramza Holokaustem IPN KL Auschwitz-Birkenau Najwyższy Trybunał Narodowy Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie PRL Auschwitz Główna Komisja Badania Zbrodni

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 7 wyników dla "Instytutu Pamięci Narodowej"

No i tego dnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o ofiarach Holokaustu, ale dziś nie o ofiarach będziemy rozmawiać, ale o zbrodniarzach.

I na dobrą sprawę to się zmieniło dopiero wraz z odejściem do historii komunizmu i wraz z powołaniem do życia Instytutu Pamięci Narodowej.

Bo w momencie, gdy pojawiła się ta ustawa, powstała nowa komisja, pięćletczy Instytutu Pamięci Narodowej, który wdrożył śledztwo, które właśnie dobiega końca.

Bez wątpienia wejście w życie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej i powołanie pionu śledczego, który dysponuje pełnymi uprawnieniami prokuratorskimi miało znaczenie dla podjęcia tych postępowań.

Pierwszy jest najprostszy, że wraz ze zmianą warunków ustrojowych i z pojawieniem się ponownie możliwości międzynarodowej współpracy, ustały już przyczyny zawieszenia, można było sięgać do archiwów państw zachodnich, można było również próbować

Poza tym ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej nakłada na prokuratorów IPN obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy i nie tylko ustalenia pokrzywdzonych, ale przede wszystkim ustalenia sprawców.

W ramach śledztwa ustaliliśmy wspólnie, wykorzystując ustalenia biegłych i zasób archiwalnych Instytutu, sporządziliśmy listę 8,5 tysiąca nazwisk funkcjonariuszy SS pełniących służbę w obozie.

Ostatnie odcinki

0:00
0:00