Mentionsy

Radio Naukowe
24.07.2025 04:30

#259 Polska jutra – bez innowacji czeka nas kryzys | prof. Michał Kleiber

Z prof. Michałem Kleiberem spotykamy się w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk, ale to tylko jedna z licznych instytucji, z którymi gość tego odcinak jest i był związany w ciągu bogatego życiorysu.

Specjalizuje się w technikach komputerowych, szczególnie modelowaniu komputerowym, był ministrem nauki i informatyzacji, doradcą społecznym Prezydenta RP. Jest popularyzatorem nauki i jednym z czołowych polskich ekspertów do spraw innowacyjności. – Niestety innowacyjność łączy się z ryzykiem. Trzeba zawsze dopuszczać możliwość porażki i zachęcać ludzi do tego, żeby się tym nie zrażali – tak profesor opisuje główną jego zdaniem przeszkodę mentalnościową, która spowalnia wprowadzanie innowacji w polskim biznesie. – I jeszcze muszą być sprzyjające regulacje oraz media, które kładą nacisk na sukcesy innowacyjne, nagłaśniają je.

Jedną stroną innowacji jest biznes, a drugą ci, którzy są w stanie innowacje wymyślić, a więc naukowcy. Obie mają swoje kłopoty: przedsiębiorcy często nie potrafią dokładnie wskazać, czego potrzebują, a naukowcy bywa, że nie potrafią opowiadać o swoich pomysłach i badaniach językiem zrozumiałym dla laika. A nawet jeśli się w końcu porozumieją, to niewiele osób się o tym dowie, bo w mediach głównego nurtu nie ma takie tematy miejsca lub jest go bardzo niewiele. – Cały czas marzę o tym, żeby kiedyś było spotkanie w mediach popularnych, gdzie siedzi trzech przedsiębiorców i trzech badaczy i rozmawiają o tym, jakie są wyzwania przed taką współpracą – mówi prof. Kleiber.

Doświadczenia zebrane podczas lat pracy za granicą uczuliły naszego gościa również na kwestię regulacji prawnych stosowania sztucznej inteligencji. – To jest już naprawdę najwyższy czas, żeby politycy się skoncentrowali na tym – wskazuje. Pytany o społeczną podatność na coraz doskonalsze, dzięki AI, fejki przyznaje: – Jestem zdania, że demokracja jest w kryzysie. W odcinku usłyszycie też, dlaczego profesor nie przyjął pewnych propozycji politycznych (a te były poważne), co go kulturowo zaskoczyło w Japonii, jaki sport jest najfajniejszy i w jakim wieku zaczyna się prawdziwe życie. Jest też sporo refleksji na temat Unii Europejskiej oraz doniesienia z forum UNESCO, gdzie Rosja prężnie prowadzi swoją politykę, na której ucierpiała Stocznia Gdańska.


Rozmowa jest czwartą odsłoną 5-odcinkowego cyklu wywiadów z doświadczonymi i zasłużonymi uczonymi, jaki powstaje we współpracy Radia Naukowego i Polskiej Akademii Nauk w ramach projektu „Nauka mojej młodości”.

***
Robimy dobrą robotę? Zajrzyj i rozważ, czy warto się dorzucić: https://patronite.pl/radionaukowe

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 47 wyników dla "Polską Akademią Nauk"

Innowacyjność, nauka, rozwój to zdaniem gościa tego odcinka są kluczowe sprawy dla społeczeństwa.

W tym odcinku opowieść naukowca, który przez dekady pracował nad technologiami modelowania komputerowego, który był ministrem, doradcą prezydenta, prezesem PAN, pełnił i pełni wiele ważnych funkcji, co wynika z tych wszystkich doświadczeń.

To jest Radionaukowe, podcast o tym, co wiemy i skąd to wiemy.

Ten odcinek to kolejna odsłona naszego cyklu rozmów z wybitnymi i wybitnie doświadczonymi naukowcami, jaki realizujemy wspólnie z Polską Akademią Nauk.

Radionaukowe działa dzięki wspierającej nas i rosnącej, za co dziękuję społeczności Patronek i Patronów.

patronite.pl ukośnik radionaukowe.

Dla Radia Naukowego znalazł czas pan profesor Michał Klajber.

Pan profesor jest profesorem zwyczajnym w Polskiej Akademii Nauk, był prezesem Polskiej Akademii Nauk w latach 2007-2015, był ministrem nauki.

w rządzie Leszka Millera oraz Marka Belki, był również doradcą społecznym prezydenta Lecha Kaczyńskiego, był wiceprezesem Europejskiej Akademii Nauk, aktualnie jest przewodniczącym Polskiego Komitetu do Spraw UNESCO, odznaczone jako kawaler orderu Orła Białego, również redaktor naczelny pisma Wszystko, co najważniejsze.

I to wszystko jest między innymi, a spotykamy się w Instytucie Problemów Podstawowych Techniki Polskiej Akademii Nauk, gdzie pan pracuje.

Ta seria wywiadów, którą organizujemy wspólnie z Polską Akademią Nauk podkreśla doświadczenie naszych gości, dlatego pozwoli Pan, że dodam rok Pana urodzenia 1946, pierwsze magisterium zdobyte w roku 1969 z tak doświadczoną osobą mamy do czynienia.

Obserwujemy oczywiście pewną poprawę w świadomości obywateli, przedsiębiorców, naukowców.

Należy o tym mówić, należy popularyzować badania, należy mówić zarówno jeśli chodzi o naukowców, jak i o przedsiębiorców, należy pomagać im w nawiązywaniu kontaktów.

Tam nie ma działów, które byłyby szeroko poświęcone właśnie problematyce innowacyjności, jak ją osiągnąć, jak wspomagać współpracę naukowców z przedsiębiorcami.

Nawet się kurczą działy naukowe.

Od lat próbuję to promować przez moje obowiązki jako szefa kapituły w konkursie popularyzator nauki, bo tam właśnie patrzymy, żeby naukowcy potrafili mówić w sposób jasny o tym, co robią, czym jest dzisiaj nauka, jaki jest jej potencjał do zastosowań.

Ten problem oczywiście jest w jakimś sensie zawiniony przez samych naukowców.

Zbyt wielu naukowców angażuje się w działalność, która podważa ich rzetelność i wiarygodność.

To była konferencja właśnie dla naukowców.

Dzisiaj nauka tak się rozwinęła, jest tak specjalistyczna, że mówienie o swoich i innych osiągnięciach w taki sposób zrozumiały jest wielkim wyzwaniem.

W jakich tematach widzi Pan tę polityczność właśnie wśród naukowców?

Oczywiście uczeni mają prawo i powinni występować w mediach, ale powinni na wstępie zaznaczać, dzisiaj będę mówił nie jako profesor, tylko jako obywatel zainteresowany taką czy inną sprawą i to wtedy byłoby może już pewnym krokiem do zachowania szacunku dla naukowej wiedzy.

Ja mam jednak bardzo dużo życiowych doświadczeń i te funkcje publiczne to oczywiście rozwinęły we mnie zainteresowania wieloma sprawami poza ściśle naukowymi.

Ja tym rzeczywiście interesuję i na te tematy się wypowiadam i też piszę, ale tak jak mówię, to nie ma nic wspólnego z moim naukowym zawodem, który do dzisiaj uprawiam, a który jest bardzo specjalistyczny i który tylko czasami, ale niestety bardzo rzadko mam okazję opisywać.

Naukowcy?

Naukowcy w PRL-u nie mieli w ogóle takiego biznesu na celu.

Ci przedsiębiorcy jednak nie potrafili wykrzesać siebie takiej narracji o swoich potrzebach, o tym, czego by oczekiwali od naukowców.

Pomyślimy o takim programie w radiu naukowym.

Jak rozmawiam z naukowcami z bardzo różnych dziedzin, to z modelowania mogą korzystać archeologowie, biolodzy.

Wydaje się, że pana dziedzina jest taką dziedziną, powiedziałabym parasolem nad nauką, to znaczy jest w stanie właśnie oddziaływać na bardzo wiele dziedzin.

To się w tej chwili dzieje na szeroką skalę i w moim przekonaniu to jest wielkie osiągnięcie nauki właśnie, że potrafimy tak robić.

Siedzimy teraz w nowoczesnym budynku Instytutu Podstawowych Problemów Technicznych Polskiej Akademii Nauk.

A dlaczego wybrał pan naukę, a nie tenis?

Ale ja jakoś, nie wiem, tęskniłem za Polską, za Warszawą, za moim domem.

Natomiast UNESCO, ten skrót, oznacza ONZ-owska organizacja do spraw edukacji, nauki i kultury.

Jeśli chodzi o naukę, to są stypendia najróżniejsze.

Byliśmy niedawno z mikrofonami Radia Naukowego na wyspie Wolin i tam są pomysły, żeby Wolin wpisać na listę UNESCO.

Bo Pan obok swojej działalności, sukcesów naukowych właśnie wymieniałam mnóstwo tych funkcji i mogłabym ich wymieniać długo.

Przypomnę, był Pan długo prezesem Polskiej Akademii Nauk, był Pan ministrem, doradcą prezydenta, Europejska Akademia Nauk i Sztuk, był Pan też ambasadorem do spraw nowej narracji w Unii Europejskiej.

Widziałem ludzi, którzy szli i zakładali się, gdzie jest granica między Polską a Niemcami, bo jej nie widać.

Jest pan naczelnym pisma, mówiliśmy o tym wszystko co najważniejsze, w którym widzę sporo nazwisk strony konserwatywnej, na przykład Mateusza Morawieckiego, a jednocześnie jest pan blisko tygodnika polityka, gdzie od lat jest pan w kapitule nagród naukowych tegoż właśnie tygodnika.

To jest też olbrzymie wyzwanie, bo staram się, żeby tam obok zasłużonych polityków też doceniać zasłużonych ludzi kultury, nauki, ochrony zdrowia, lekarzy.

Zajmuję się dużo popularyzacją nauki, to znaczy piszę artykuły, które w jakimś sensie popularyzują naukę i piszą o problemach współczesnych, które wymagają naukowego wsparcia.

To nie jest koniec naszego cyklu rozmów z Nestorami Polskiej Nauki.

Mamy jeszcze w planach co najmniej jedną taką rozmowę, a cykl, przypomnę, powstaje we współpracy z Polską Akademią Nauk.

To był podcast Radionaukowe.

Więcej znajdziesz na stronie radionaukowe.pl oraz na profilach na Facebooku i Instagramie.

0:00
0:00