Mentionsy

Podkast amerykański
04.10.2025 05:00

249. Wolność słowa - czy w USA można powiedzieć wszystko?

Stary sowiecki dowcip mówił, że w ZSRR i USA panuje dokładnie taka sama wolność wypowiedzi. Różnica polega na tym, że w USA panuje także wolność po wypowiedzi.

Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski

Zakaz ograniczania wolności słowa to fundament amerykańskiej demokracji, zapisany w pierwszej poprawce do Konstytucji uchwalonej już w 1791 roku. Nic więc dziwnego, że Stany Zjednoczone kojarzone są powszechnie z tolerancją dla wyrażania nawet najbardziej oburzających poglądów. Tolerancją znacznie większą niż ta obowiązująca - nie tylko w dawnym ZSRR - ale nawet we współczesnej Europie. Obecna administracja konsekwentnie krytykuje państwa europejskie za ich rzekomo bardzo restrykcyjne podejście, tłamszące prawa obywateli do wyrażania ich opinii.

Marsze nazistów w miejscowościach zamieszkanych przez osoby, które przeżyły Holocaust; rasistowskie przemówienia na zebraniach Ku-Klux-Klanu; bezlitosna satyra z osób publicznych - od popularnych pastorów po polityków; palenie flagi; publikacje tajnych dokumentów wyniesionych z Pentagonu. Wszystkie te działania, chociaż zaskarżane przed sądem, zostały przez amerykańskie sądy uznane za dopuszczalne właśnie na mocy pierwszej poprawki.

Czy to oznacza, że w USA faktycznie można mówić co się chce - niezależnie od czasu, miejsca i okoliczności? Jak na przestrzeni lat interpretowano zapisy Konstytucji? Jak to możliwe, że w Stanach działały instytucje cenzorskie, a za wygłaszane publicznie opinie można było stracić nie tylko pracę, ale zostać skazanym prawomocnym wyrokiem?

Wbrew, niestety dość powszechnym, przekonaniom prawo do wolności wypowiedzi w USA - podobnie jak prawo do posiadania broni - choć zapisane w Konstytucji nie jest nieograniczone. Jego interpretacja przez lata ulegała fundamentalnym zmianom. A ci sami politycy, którzy w jednym przypadku domagali się poszanowania prawa do wolności słowa, w innym chcieli zamykać ludziom usta. To akurat nie zmieniło się do dziś.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "New York Times"

i na pozwanie New York Timesa na 15 miliardów dolarów za niesprawiedliwe relacjonowanie kampanii wyborczej i otwarte poparcie Kamali Harris.

To była sprawa Gitlo vs. New York i ona dotyczyła właśnie pierwszej poprawki, czyli swobody wypowiedzi.

New York Society for the Suppression of Vice.

wyrok New York Times przeciwko Saliwanowi z 64, ale to o nim opowiemy Państwu później.

No więc tutaj pojawia się sprawa New York Times kontra Sullivan.

New York Times się odwołał i Sąd Najwyższy jednomyślnie uchylił ten wyrok.

Kiedy New York Times opublikował Pentagon Papers, czyli te akta Pentagonu, tajne raporty Pentagonu, które udowadniały, że Pentagon i demokratyczny, i republikański oszukiwały generalnie i kłamały na temat przebiegu wojny w Wietnamie.

No to Nixon pozwał New York Times, administracja pozwała New York Times, że nie wolno tego publikować.

W sprawie New York Times kontrola o Stany Zjednoczone z 1971 roku Sąd Najwyższy powiedział, no wolność prasy, pierwsza poprawka, gazety mogą publikować tajne dokumenty bez ryzyka cenzury sądorządowej, bez ryzyka kary.

Pozywa New York Times, chociaż sąd na razie odrzucił ten pozew.

0:00
0:00