Mentionsy

25 lipca pierwsze czołówki I Frontu Białoruskiego Marszałka Rokosowskiego doszły już do środkowej Wisły.

Nasze oddziały posuwały się naprzód i rozszerzyły przyczółek do 25 km wzdłuż frontu i od 8 do 18 km w głąb.

Opracowano grafik wyprowadzenia dywizji na wschodni brzeg.

Przystąpiono metodą radziecką do umacniania przyczółka, a jednocześnie, dokładnie tak jak pisze Batow, część dywizji została przesunięta ponownie na wschodni brzeg Narwi, stanowiąc odwód operacyjny dowódcy armii, podczas gdy część dywizji pozostawała na brzegu zachodnim.

Armii, korpusów i dywizji tejże armii.

Korpus Strzelecki, siłami dwóch dywizji.

Korpusu Strzeleckiego, także pododdziałami dwóch dywizji strzelców.

Więc można by powiedzieć, że z dziewięciu dywizji sześć stanowiło podstawę obrony Przeczółka, trzy były dywizjami odwodowymi.

Wreszcie nakazano jak najszybciej zakończyć zgrywanie 25 Dywizji Pancernej i ją również przerzucić w rejon na północ od Modlina i Warszawy.

Niemcy do już walczących tu dywizji, 35, 5 Dywizji Jegrów, 541 Dywizji Grenadierów, przekierowywali, jak powiedziałem, te nowe jednostki, także jednostki piechoty.

Przekierowano tu również 542 Dywizję Grenadierów i 252 Dywizję Piechoty.

25.

Ale dlaczego ta 25 Dywizja Pancerna pojechała do Warszawy, zamiast atakować w rejonie Pułtuska?

Skierowanie 25 Dywizji Pancernej do Warszawy było konieczne ze względu na to, że Rosjanie wychodzili coraz szerzej na linię rzeki Wisły, właśnie na Pradze, doszli do Żerania.

Stąd 25 Dywizja Pancerna zamiast pod Pułtuskiem znalazła się na ulicach Warszawy.

I zupełnie inaczej natomiast potoczyły się losy 542 Dywizji Grenadierów.

Ostatecznie 542 Dywizja, 252 Dywizja Piechoty, 35 Dywizja Piechoty zablokowały Batowa pod Pułtuskiem i Serockiem, ale nie miały siły na zgniecenie owego przyczółka.

Pokłócił się z generałem Reinhardtem o tą słabiutką 25 Dywizję Pancerną.

Podał się do dymisji, bo Reinhardt ostatecznie między 20 a 23 września wycofał grupę bojową tej dywizji z Warszawy i zaczął ją przekierowywać w kierunku na Półtusk.

Bardziej jeszcze na południe centralnie 252 Dywizja Piechoty, a od południa 542 Dywizja Grenadierów.

I oczywiście, jak to Niemcy, oni tworzyli zadaniowe grupy taktyczne i w tym wypadku w pasie każdej z nacierających dywizji została ona wzmocniona licznymi pododdziałami innych jednostek.

35 Dywizja Piechoty dostała Batalion Grenadierów z 542 Dywizji, podporządkowano jej 1131 Brygadę Piechoty, a także Batalion Jegerski z Dywizji Jegerskiej.

Grupa Philips z 3 Dywizji Pancernej miała operować wspólnie z 25 Dywizją Pancerną, a właściwie z jej grupą bojową, bo pamiętajmy 25 Dywizja Pancerna nie miała ani pułku czołgów, ani jednego z dwóch pułków grenadierów pancernych.

Także 252 Dywizja została należycie wzmocniona.

Ostatecznie 3 Brygady Dział Szturmowych, 2 Bataliony Tygrysów, ekwiwalent czy pododdziały 1,5 Dywizji Pancernej z 2 Dywizji Pancernych, nieco bardziej na północy w rejonie Różana była jeszcze 6 Dywizja Pancerna, no to...

Uwzględniając 104 Brygadę Pancerną, 1131 Brygadę Grenadierów, możemy powiedzieć, że atakowali ekwiwalentem do pięciu dywizji dwóch brygad.

Powiedz mi, czy już podpisałeś rozkaz o 44 Dywizji?

Odwołałem rozkaz o wyprowadzeniu 44 Dywizji Gwardii na zachodni brzeg, gdzie miało odbyć szkolenie bojowe.

4 października przed świtem wyjechałem na punkt obserwacyjny 354 Dywizji.

Nastaw radio na falę 10, rozkazałem dowódcy dywizji i pobiegłem do lornety noszycowej.

Główny kierunek uderzenia na styku 193 i 354 Dywizji Strzelców.

To właśnie te dywizje atakowała Grupa Philips i 252 Wzmocniona Dywizja Piechoty.

Zgrupowanie pancerne nieprzyjaciela w sile trzech dywizji wykonało uderzenie z głębi.

Przez lornetę nożycową na armijnym punkcie obserwacyjnym, dokąd wróciłem z dywizji Jan Szgawy, widać było dobrze całe pole walki.

Nieprzyjaciel rozciął styk 193 i 354 Dywizji.

Lewoskrzydłowy pułk Dywizji Frolenkowa został rozczłonkowany na grupy.

Aby zatrzymać nieprzyjaciela, decyduje się na wyprowadzenie do drugiego pasa obrony 44 Dywizji Gwardii i Brygadę Czołgów Korpusu Dońskiego.

W wielu miejscach na południu radzieckiego przyczółka Niemcy doszli do Narwi i odizolowali obronę 108 Dywizji Strzelców od pozostałych oddziałów, które wycofały się bezpośrednio bardziej na wschód.

252 Dywizja Piechoty otrzymała wsparcie dwóch brygad dział szturmowych 909 i 185.

25 Dywizja Pancerna, która teraz...

miała być siłą sprawczą natarcia jako jednostka pancerna, otrzymała wsparcie pułkiem 3 Dywizji Pancernej, otrzymała 104 Brygadę Pancerną i 1131 Brygadę Granatierów.

35 Dywizję Piechoty wzmocniono 190 Brygadą Dział Szturmowych, a w pasie 25 Dywizji Pancernej miały także operować nadal 505 i 507 Batalion Tygrysów.

No i 8 października Niemcy wykonali uderzenie czołowo 252 Dywizją Piechoty, bardziej na północy siłami 35 Dywizji Piechoty i tzw.

grupą bojową Audersz od nazwiska dowódcy 25 Dywizji Pancernej.

Dywizji Strzelców z 18.

Korpus Strzelców siłami dwóch dywizji, dodatkowe jednostki artylerii zostały przerzucone w pas odpowiedzialności Batowa.

Po ciężkich walkach zdobyli Serock, następnie 22 października Zegrze, a 25 października doszli do Izbicy.

Ten rejon przerzucono zresztą także pod oddziały 5 Dywizji Pancernej SS Viking.

Ostatecznie Niemcy zablokowali na południu Batowa siłami 5 Dywizji Jagrów, 35 Dywizji Piechoty, 252, 542 i elementami już z 4 Korpusu Pancernego SS, właśnie z Dywizji Viking.

Przyczółek różański blokowało kilka innych niemieckich dywizji.

Działania nowo przybyłych korpusów i dywizji zasłużyły sobie na powszechne uznanie.

25 tysięcy ofiar w pasie tylko 65. armii.

Przysłali kilka dodatkowych dywizji, przysłali dodatkowe czołgi ciężkie, dodatkowe jednostki artylerii rakietowej i artylerii ciężkiej.