Mentionsy

Ta bitwa uważana jest za najbardziej kwawą bitwę dla Armii Czerwonej, która miesiącami w rejonie tego Ryżewa starała się przełamać obronę Wehrmachtu.

A drugim takim symbolem jest rzew, a właściwie rzewskaja miasoróbka, a więc ta rzewska maszynka do mielenia mięsa, gdzie nie cywile, a żołnierze Armii Czerwonej tracili życie setkami tysięcy.

Bo to jest czas dla Rosjan, dla Związku Radzieckiego, dla Armii Czerwonej najgorszych wspomnień i najgorszy to był moment dla nich w wojnie.

Niewyobrażalne także z perspektywy Armii Czerwonej kolejnych lat.

związek kilku armii ogólnowojskowych.

Innymi słowy, te straty Armii Czerwonej w walce ofensywnej, nie w wielkich kotłach, nie w warunkach wielkich strat w wyniku działań nieprzyjaciela, ale w wyniku własnych operacji zaczepnych, były jedyne w swoim rodzaju.

Ale w tej legendzie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, jak powiedziałem, jest też Gehenna Leningradu i Gehenna Żołnierzy Armii Czerwonej pod Rżewem.

Tak jak ludność Leningradu musiała wytrwać albo umrzeć, tak żołnierze Armii Czerwonej, zwłaszcza żołnierze Frontu Kalinińskiego, których pchał do natarcia generał Koniew i żołnierze Frontu Zachodniego generała Żukowa, ginęli dziesiątkami tysięcy, bo tak chciał Józef Stalin i była to konieczność związana z obroną Moskwy.

Oczywiście Armia Czerwona nie nacierała non-stop przez 14 miesięcy, ale nie jest przypadkiem, że przy Wzgórzu 200, przy miejscowości Połunino jest dzisiaj jeden z największych cmentarzy, memoriałów poświęconych Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej i tej niewyobrażalnej ofierze, jaką złożyli żołnierze Armii Czerwonej z różnych narodów Związku Radzieckiego.

Żołnierze nowo przybytych jednostek dywizji strzeleckich Armii Czerwonej opowiadali, że na tym polu bitwy wśród lasów i bagien, całymi dniami i nocami, w czasie okopywania się, zajmowania pozycji wejściowych do ataku.

Że kiedy latem 1942 roku trwał kolejny szturm na Rzew, to niemieckie linie okopów i zasieków poprzedzały po prostu całe zwały ciał w mundurach Armii Czerwonej, rozkładających się zwłok poległych przy wcześniejszych, często wykonanych np.

Musimy sobie wyobrazić, że rejon Rżewa stał się czymś w rodzaju piekła na ziemi, a jednocześnie to dla Armii Czerwonej, dla dowództwa Armii Czerwonej, dla stawki było miejsce szczególnie ważne, bo dwie były w czasie wielkiej wojny ojczyźnianej, dwie były wielkie bitwy nad Wołgą, pod Stalingradem i pod Rżewem, bo Rżew też leży nad Wołgą, tylko że na zachód od Moskwy.

Bitwa nad Wołgą w Stalingradzie to był pogrom Niemców, okrążenie Paulusa, zniszczenie 6 Armii.

Niemiecka grupa armii Środek szła na Moskwę, przez Smoleńsk, przez Wiaźmę, przez Morzańsk.

Posiadanie tych miast w rękach niemieckich wraz z miejscowym układem kolejowym powodowało stałe zagrożenie Moskwy i jesienią 1941 roku z tego właśnie obszaru szło bezpośrednie niemieckie natarcie Grupy Armii Środek na Moskwę, które jednak zostało wyhamowane.

Wojska niemieckiej grupy armii Środek wyczerpały swoje możliwości i w grudniu 1941 roku Armia Czerwona spod Moskwy rozpoczęła własną kontrofensywę, która miała niezwykle ambitne założenia.

Rosjanie chcieli unicestwić niemiecką grupę armii środek.

wielkimi operacjami okrążającymi wielkimi kleszczami, gdzie fundamentalną rolę odgrywały grupy armii, fronty będące na skrzydłach radzieckiego natarcia.

Niemcy zaczęli wycofywać na tyły dowództwa armii pancernych, pozostawiając jeszcze przez jakiś czas w pierwszej linii 3 Armię Pancerną centralnie, 9 Armię na swoim lewym skrzydle, a 4 Armię na swoim skrzydle prawym.

Wojska frontu kalinińskiego rozbiły spoistość niemieckiej dziewiątej armii i poszczególne związki operacyjne tego frontu zaczęły wykonywać potężną operację rajdową na tyły niemieckiej grupy armii środek, aż na pogranicze białorusko-rosyjskie.

Głęboko setki kilometrów na tyły niemieckiej grupy armii środek zaczęły przenikać na początku 1942 roku całe radzieckie armie.

Zamknąć w rejonie Wiaźmy i Rżewa w okrążeniu niemiecką dziewiątą armię i część trzeciej armii pancernej.

Niemiecka grupa armii środek zaczęła się jednak w styczniu 1942 roku rozpadać.

Tak głęboko na tyły niemieckiej grupy armii środek wyszły radzieckie wojska.

Wydawało się, że los zwłaszcza niemieckiej 9 Armii, lewoskrzydłowej armii Grupy Armii Środek jest już przesądzony.

Wydawało się, że los niemieckiej 9 Armii, 4 Armii, 3 Armii Pancernej jest przesądzony, że nie da się utrzymać tego frontu, że w styczniu 1942 roku Armia Czerwona osiągnęła co chciała.

I kiedy nawet Hitler zastanawiał się, czy nie opuścić Rzew, czy nie pozwolić niemieckiej 9 Armii na odwrót, to wtedy...

Nawet Hitlera zadziwił nowy dowódca niemieckiej dziewiątej armii, generał Walter Model.

kompletnie odizolowany od reszty dziewiątej armii, to znaczy wisiał w kompletnej próżni, był w okrążeniu.

Reszta niemieckich wojsk uczepiła się tego rzewa, ale Rosjanie podchodzili już pod syczewkę, atakowali Grzack, a więc głębokie zaplecze niemieckiej dziewiątej armii.

Było tak źle, że dowództwo Grupy Armii Środek, gdzie zmienił się dowódca, teraz von Kluge dowodził, zastąpił Boka.

Te niemieckie dywizje piechoty, te wyczerpane dywizje pancerne IX Armii podjęły niezwykłą grę, która nawet na mapach operacyjnych wygląda zdumiewająco.

Podały mu rękę inne jednostki IX Armii.

To są jednostki, to są związki taktyczne 9 Armii, które w 1942 roku brały na siebie podstawowy wysiłek walki z dwoma frontami przeciwnika, a zwłaszcza z armiami frontu kalinińskiego generała Koniewa.

do linii zasadniczych 9 Armii i utworzył nawis w nawisie.

Na południu od nich znajdowało się kilka radzieckich armii.

To jest ta radziecka próba numer jeden, zgniecenia tego alegorycznego jabłka w postaci dziewiątej armii, którą Rosjanie schwycili w rękę.

W tym samym czasie cała niemiecka grupa armii środek miała około 200 tysięcy wyeliminowanych z walki, czyli na każdego wyeliminowanego Niemca przypadało kilku żołnierzy Armii Czerwonej.

Korpusy 9 Armii, 27, 6, 23 nie dały się pobić.

Z kolei bardziej na północ, na tyłach wciąż dziewiątej armii, na wschód od Syczewki, w rejonie Biełej, wciąż znajdowały się duże zgrupowania radzieckie.

Operacja Seidlitz była połączona z operacjami Hanower I i Hanower II, a zatem Niemcy chcieli zlikwidować przeciwnika na swoich tyłach i unormować sytuację w pasie Grupy Armii Środek, także poprzez rozszerzenie tego wybrzuszenia, to jest pogonienie tych Rosjan, którzy najbardziej od południowego zachodu godzili w tyły 9 Armii.

Innymi słowy Niemcy poszerzali, czy raczej normalizowali pozycję swojej grupy armii.

większość ugrupowań nieprzyjaciela będących na ich tyłach i znacząco poprawili sytuację niemieckiej 9 Armii w rejonie Rzewa.

Nie był już takim dziwadłem operacyjnym na mapach, jakby cała grupa armii znajdowała się de facto w okrążeniu i wisiała na jednej drodze Smoleńsk-Wiaźma.

Armii Leluszenki.

A zatem Żukow i Koniew pchali swoich dowódców armii na rzeź.

Front Kaliniński, siłami 29 i 30 Armii, ze wsparciem 3 Armii Lotniczej.

Front Zachodni, siłami 20 i 31 Armii i 1 Armii Lotniczej, przystąpił do operacji.

Potem uderzono także w kierunku na Grzack siłami dwóch kolejnych armii.

Sześć armii ogólnowojskowych, kilka korpusów pancernych i kawalerii zostało zaangażowanych w walkę.

Uzupełniające uderzenie kolejnych dwóch armii bardziej na południu, 5 i 33, niewiele już dało, a tak naprawdę odbiło się od niemieckiej ściany wojsk 3 Armii Pancernej.

Musimy sobie uświadomić, że jedna armia ogólnowojskowa w ramach jednej operacji zaczepnej, która traci 100 tysięcy żołnierzy, zabitych, rannych, zaginionych, to to są jakieś liczby niewyobrażalne, nawet jak dla Armii Czerwonej.

A zatem w pasie de facto czterech armii ogólnowojskowych mamy dokładnie 51 tysięcy zabitych i 142 tysiące rannych, a te dwa fronty brały udział w tej operacji siłami 350 tysięcy żołnierzy.

Z północy uderzyły wojska frontu kalinińskiego siłami 39 Armii, bezpośrednio z północy na południe.

Od zachodu występ zaatakowały wojska 41 i 22 Armii wraz z korpusami zmechanizowanymi.

25 listopada, 20 grudnia 1942 roku, Operacja Mars, taki drugi Stalingrad dla niemieckiej 9 Armii, ale ten Stalingrad się nie udał.

Za cenę niewyobrażalnych strat 30. armii.

Odzyskano na razie niewielkie połączenie z Leningradem, bo zniszczenie niemieckiej Grupy Armii Północ, tak jak Grupy Armii Środek, się nie udało.

front i wyzyskać kilkanaście bądź kilkadziesiąt dywizji, zabrać kilkadziesiąt dywizji z Grupy Armii Środek, aby można było je wykorzystać inaczej.

Te trzy bitwy ofensywne Armii Czerwonej kosztowały Armię Czerwoną około miliona żołnierzy, z czego ponad 400 tysięcy zabitych.

miała miejsce rżewska maszynka do mielenia mięsa, gdzie poświęcenie ludzi musiało uzupełniać niedoskonałości Armii Czerwonej w wymiarze systemowym.