Mentionsy

Podcast Wojenne Historie
19.12.2025 06:00

Bitwa o Górny Śląsk 1945

Ten odcinek zrealizowaliśmy we współpracy z Instytutem Śląskim

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 43 wyników dla "Górnośląski Okręg Przemysłowy"

No bo Norbert, w odcinku o bitwie o Kraków wspominałeś, że to miasto zostało zdobyte w 1945 roku przez Armię Czerwoną jako przy okazji Operacji Górnośląskiej.

chcąc dokonać okrążenia Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Chciał złapać Górnośląski Okręg Przemysłowy w kleszcze, atakując go zarówno bezpośrednio od wschodu, ale podcinając od południowego wschodu i zachodząc od północnego zachodu.

No, gdyby zamknęli się w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym, walczyli w okrążeniu, no to zniszczenia mogłyby być znacznie większe.

Chociaż oddziały niemieckie oskrzydlone z północnego zachodu pośpiesznie wycofały się z Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego z jego centralnej części 27 i 28 stycznia 1945 roku, ale to bynajmniej nie oznaczało końca walk o Górny Śląsk.

Jeżeli popatrzymy na mapę ówczesnej prowincji górnośląskiej, to ostatnie jej terytoria były zajmowane przez Armię Czerwoną w pierwszych dniach maja 1945 roku, praktycznie dokładnie w tym samym czasie, co ostatnie dzielnice Berlina.

No i ta historia bitwy o Górny Śląsk, ona zaczyna się latem 1944 roku, bo latem 1944 roku na obszarze górnośląskim zaczyna się intensywna wojna powietrzna.

Czyli Amerykanie przy użyciu lotnictwa strategicznego siłami 15 Armii Lotniczej zaczynają oddziaływać na przemysł petrochemiczny obszaru górnośląskiego.

o Śląsk i o ziemię pogranicza, czyli o niezwykle ważny strategicznie obszar górnośląski, prowincję górnośląską, a przede wszystkim górnośląski okręg przemysłowy, który to okręg przemysłowy Józef Stalin określa jako złoto.

Cały ten obszar jest niezwykle istotny pod względem przemysłowym.

które zostały rozbudowane na zachód od Krakowa, one chronią Górnośląski Okręg Przemysłowy.

W tych planach Kraków, a potem Górnośląski Okręg Przemysłowy, Opole, Racibórz, Śląsk Cieszyński.

To będzie rozstrzygało o takim, a nie innym przebiegu bitwy o Górny Śląsk, zwłaszcza o Górnośląski Okręg Przemysłowy, dlatego że lewe skrzydło Koniewa jest słabsze.

Wojska skierowane do operacji górnośląskiej wchodzą do uderzenia w drugim rzucie.

Teraz resztki VIII Korpusu zostają włączone do obrony prowincji górnośląskiej na lewym, czyli północnym skrzydle w kierunku na Lubliniec i Olesno.

Dla Niemców punktem ciężkości staje się oczywiście Górnośląski Okręg Przemysłowy.

stają się te powiaty, które leżą najbardziej na północy prowincji górnośląskiej.

Ma przyjść uderzenie bezpośrednio na Górnośląski Okręg Przemysłowy.

Ale rolę obejścia od północy, od północnego zachodu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego otrzymuje przede wszystkim XXI Armia, generała Dimitrija Gusiewa.

18, 19, 20 stycznia, kiedy wojska radzieckie zajmują już obszary północne Górnego Śląska, prowincji górnośląskiej.

Wydaje całą serię rozkazów, aby jeszcze wzmocnić to ugrupowanie okrążające Górnośląski Okręg Przemysłowy.

Armię generała Szulca, wielkim zagonem przez Śląsko-Polski i wyjść na tyły obrońców Górnego Śląska, zdobyć Śląsk, zdobyć ten Górnośląski Okręg Przemysłowy niespodziewanym uderzeniem przez Gliwicę.

Przez Oświęcim, Tychy, Pszczynę, Żory, cały górnośląski okręg przemysłowy ma zostać okrążony i odcięty kierowanymi tam siłami 60.

Koniew dosłownie w ciągu kilku dni nakazuje rzucić na tyły Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego 5 Korpusów Szybkich, 3 Korpusy Pancerne, Korpus Zmechanizowany, Korpus Kawalerii Gwardii.

Kilkaset tysięcy radzieckich żołnierzy, ponad półtora tysiąca czołgów ma szturmować Górny Śląsk, a przede wszystkim Górnośląski Okręg Przemysłowy.

Zwłaszcza ta 97. dywizja jegrów, skierowana bezpośrednio na obszar Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, stanowi wyraźne wzmocnienie obrony.

W ciężkich walkach 22, 23, 24 stycznia w wielu miejscach centrum natarcia Koniewa osiąga już odrę na północy od Opola, podczas gdy Niemcy gwałtownie spowolnili bezpośrednie uderzenie na Górnośląski Okręg Przemysłowy od wschodu.

O zachodzie od północnego zachodu Górnośląski Okręg Przemysłowy.

Jakąś ironią losu jest to, że pierwszymi wielkimi miastami Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego zajętymi przez Armię Czerwoną są te miasta, które do 1939 roku były w Rzeszy.

Armia Czerwona wdziera się na ten górnośląski okręg przemysłowy przez Gliwicę, podczas gdy Niemcy są jeszcze w Katowicach, a nawet w Oświęcimiu.

Na odcinku raciborskim VIII Dywizja Pancerna, bezpośrednio na obszarze Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, w rejonie Zabrza Gliwic, Rudy Śląskiej, XX Dywizja Pancerna.

które przechodzą do gwałtownych przeciwuderzeń, które na północ od Raciborza na linii Racibórz-Rybnik zatrzymują dalsze natarcie na południe wojsk radzieckich, a jednocześnie nie pozwalają Rosjanom odciąć Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego atakiem np.

Górnośląski Okręg Przemysłowy jest w półokrążeniu.

26 stycznia 1945 roku de facto w godzinach wieczornych pozwala generałowi Schulzowi, dowódcy 17 Armii, na wycofanie się z Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, a przynajmniej z tego kotła, jaki wytwarza się w rejonie Gliwice, Bytom, Katowice, Sosnowiec.

Na całym froncie obrony 17 Armii gwałtownie skracają front, wychodzą z kotła górnośląskiego.

Zdobył Górnośląski Okręg Przemysłowy, ale nie rozbił 17 Armii Generała Szulca, nie zamknął ją w kotle.

Olbrzymi kompleks przemysłowy nadal w niemieckich rękach, nadal pracujący na potrzeby Rzeszy.

Koniew przede wszystkim przeprowadzi operację, która potem zyska miano Górnośląskiej albo Opolskiej.

Ostatecznie na obszarze zaolziańskim, na tym obszarze, który przyłączono do Polski w 1938 roku, a który w roku 1939 włączono do Niemiec i który stał się ostatecznie częścią prowincji górnośląskiej.

Operacja zajęcia Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i tzw.

Mimo zaangażowania dwóch armii pancernych w I Operacji Okrążającej Górnośląskiej, Przemysłu Górnego Śląska, III Armia Pancerna Gwardii, II Operacji, Operacji Opolskiej, IV Armia Pancerna,

Wycofali się z Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, unikając okrążenia.

Armii Czerwonej na Rybnik to uderzenie w ramach operacji górnośląskiej w marcu 1945 roku, walki na odcinku Żywieckim.

0:00
0:00