Mentionsy
Bitwa o Górny Śląsk 1945
Ten odcinek zrealizowaliśmy we współpracy z Instytutem Śląskim
Szukaj w treści odcinka
Tak Armia Czerwona, jak i Wehrmacht, nie mówiąc już o miejscowych jednostkach niemieckiego pospolitego ruszenia Volkssturmu, poniosły w tych zimowych i wiosennych walkach bardzo duże straty.
A jednocześnie Armia Czerwona forsuje Wisłę, przekracza San, opanowuje dużą część Małopolski.
To w rzeczywistości był to proces rozłożony na wiele miesięcy i co ważne, aby zdobyć Górny Śląsk, aby zdobyć prowincję Górną Śląską, aby opanować w całości rejencję katowicką i rejencję opolską, Armia Czerwona musiała przeprowadzić kilka operacji zaczepnych.
To powoduje na przykład, że Armia Czerwona, która potem w czasie kolejnych operacji odznaczy się całym szeregiem zbrodni wojennych, nie daje pardonu volkssturmistom uważając ich za partyzantów, których nie chronią żadne prawa.
stoi niemiecka dziewiąta armia.
Centralnie na kierunku baranosko-sandomierskim czwarta armia pancerna.
Na południe od Wisły siedemnasta armia.
Na obszarze Słowacji pierwsza armia pancerna i wojska węgierskie zgrupowane w tak zwanej grupie armijnej Heinrichi od nazwiska dowódcy generała Gotarda Heinrichiego.
Armia Czerwona zamierza wykonać serię postępujących po sobie potężnych uderzeń, których to serię uderzeń rozpocznie marszałek Koniew.
Dlatego Koniew koncentruje swoje najsilniejsze zgrupowanie, dwie armie pancerne, trzecią armię pancerną Gwardii i czwartą armię pancerną na przyczółku Baranowska-Sandomierskim, a potem będzie kierował je na Wrocław.
Oznacza to, że bezpośrednio broniąca Górnego Śląska, niemiecka 4 Armia Pancerna, która stoi np.
w rejonie Kielc, ona zostanie poddana głównemu uderzeniu nieprzyjaciela, ale niemiecka 17 Armia generała Schulza, która stoi na południe od Wisły.
złożony z tysięcy pojazdów pancernych i setek tysięcy żołnierzy w kilku armiach ogólnowojskowych, armiach gwardyjskich.
Armię Gwardii, 52.
Armię Gwardii, 6.
Armię Pancerną Gwardii i tymi siłami.
Armia.
Ale w ogóle ilu żołnierzy miał Koniew w tych wszystkich swoich armiach?
Dysponuje całymi armiami i odwodowymi korpusami, w tym korpusami szybkimi, takimi jak np.
Korpus Kawalerii Gwardii.
Korpus Pancerny Gwardii.
Armia Koniewa, a także 38.
Armia z 4.
Koniew zaczyna i ta potęga jaką on posiada sprawia, że niemiecka 4 Armia Pancerna w ciągu kilku dni zostaje zgruchotana.
Koniew nie ściga tych wojsk tymi armiami, które wyrwały się z przyczółka Baranowsko-Sandomierskiego.
5 Armia Gwardii, 52 Armia, 13 Armia, 3 Armia Gwardii, one nacierają w kierunku na Wrocław.
W praktyce tylko 5 Armia Gwardii z tej pierwszej masy uderzeniowej frontu swoimi siłami zasadniczymi przez Częstochowę, Olesno kieruje się w kierunku Opola czy Brzegu.
Ale skoro Armia Czerwona rozbiła niemiecką 4.
Bardziej na północy XXI Armia, centralnie 59 Armia, na południe od Wisły 60 Armia.
Ale rolę obejścia od północy, od północnego zachodu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego otrzymuje przede wszystkim XXI Armia, generała Dimitrija Gusiewa.
Armia Generała Korownikowa i 60.
Armia Generała Kuroczkina mają zdobyć Górny Śląsk.
Mało mu XXI Armii, 59, 60, mimo że do tych armii dorzucono kilka samodzielnych korpusów pancernych, Koniew ostatecznie podejmuje decyzję, że na wschód od Odry ma zmienić kierunek natarcia z zachodniego na południowy i na południowo-wschodni 3 Armia Pancerna Gwardii, generała Pawła Rybałki.
A zatem najsilniejsza trzykorpusowa armia pancerna zostaje zawrócona z natarcia na Wrocław, skierowana w kierunku na Opolę, a potem w kierunku na Racibórz i Gliwicę.
Armii Gwardii, która naciera na północodopola.
Tu zostaje także z odwodu skierowany 1 Korpus Kawalerii Gwardii.
Koniew dosłownie w ciągu kilku dni nakazuje rzucić na tyły Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego 5 Korpusów Szybkich, 3 Korpusy Pancerne, Korpus Zmechanizowany, Korpus Kawalerii Gwardii.
Korpusu Pancernego Gwardii.
Ale w momencie kiedy Scherner obejmuje dowództwo nad grupą armii, kiedy de facto rozbita 4 Armia Pancerna się nie liczy, Górnego Śląska ma bronić przede wszystkim 17 Armii.
Sztab Grupy Armia zostaje przeniesiony, ewakuowany do miejscowości Szczawno-Strój.
Ale dywizji pancernych jeszcze nie ma, bo ani 17 Armia, ani 1 Armia Pancerna generała Heinrichiego, one nie miały dywizji pancernych.
Ta 59, 60 armia, mimo że poszerza się strefy natarcia na południe od Wisły, mimo że Koniew stara się pomóc Pietrowowi i jego 38 armii osiągnąć tu większe rezultaty, natarcie na południu idzie źle, powoli.
Niemcy próbują od północy zorganizować opór na linii strzelce opolskie Toszek-Tarnowskie Góry, ale pododdziały 3 Armii Pancernej Gwardii, część 21 Armii oraz elementy 5 Armii Gwardii są szybsze.
Armia Czerwona przekracza w wielu miejscach Odrę, zaczyna zdobywać przyczółki na zachodnim brzegu.
Na linii Oława-Brzeg-Opole w wielu miejscach Armia Czerwona forsuje Odrę.
Gwałtowne natarcie 3 Armii Pancernej Gwardii 25 stycznia osiąga Rybnik.
Armia zostaje wzmocniona 31.
Armia Czerwona wdziera się na ten górnośląski okręg przemysłowy przez Gliwicę, podczas gdy Niemcy są jeszcze w Katowicach, a nawet w Oświęcimiu.
Że nawet jeżeli jego lewe skrzydło zaległo, ta 59-60 Armia, 38 Armia 4 Frontu Ukraińskiego od wschodu nie wykonują swoich zadań dobrze.
To jednak ten potężny walec kilku korpusów pancernych, zmechanizowanych kawalerii i wreszcie strzelców, że ta XXI Armia, III Armia Pancerna Gwardii wzmocnione, one od zachodu zrolują Niemców na wschód od Odry.
Armia Lotnicza dokonuje zmasowanych uderzeń powietrznych.
Armia Czerwona, która wkracza na te tereny, jest brutalna, jest okrutna.
Ani wojska generała Pietrowa z 4 Frontu Ukraińskiego, to jest 1 Armia Gwardii i 38 Armia, ani lewe skrzydło Koniewa w postaci 60 Armii nie osiąga zamierzonych rezultatów.
Ta niemiecka pozycja Racibórz, Rybnik, Żory, Pszczyna, mimo że tam Armia Czerwona naciska, mimo że stopniowo opanowuje kolejne miejscowości, to w gruncie rzeczy są to walki pozycyjne, które zresztą są przewlekłe.
59 Armia z Przyczółka na północ od Raciborza.
21 Armia na północ od Opola.
30-31 marca po ciężkich walkach Armia Czerwona zdobywa Racibórz i nadal w tych działaniach zaangażowane jest lewe skrzydło I Frontu Ukraińskiego siłami przede wszystkim 59 i 60 Armii i siły zasadnicze IV Frontu Ukraińskiego.
Armia i 1.
Armia Gwardii.
gdzie Rosjanie doszli szybciej niż do Katowic, inaczej z perspektywy mieszkańca Katowic, gdzie Rosjanie opanowali miasto szybciej niż zdobyli Rybnik, a jeszcze inaczej z perspektywy mieszkańca Cieszyna, gdzie Armia Czerwona pojawiła się, jak powiedziałem, dopiero w maju.
Armia Czerwona zapłaciła olbrzymią cenę za zwycięstwo.
Mimo zaangażowania dwóch armii pancernych w I Operacji Okrążającej Górnośląskiej, Przemysłu Górnego Śląska, III Armia Pancerna Gwardii, II Operacji, Operacji Opolskiej, IV Armia Pancerna,
Korpusu Kawalerii Gwardii, 4.
Korpusu Pancernego Gwardii, 31.
Armia Gwardii, 38.
Armia, 59.
Armia, 60.
Armia, przede wszystkim 21.
Armia, 5.
Armia Gwardii.
Łącznie, żeby zdobyć Górny Śląsk, Armia Czerwona musiała poświęcić w zabitych, rannych, chorych i zaginionych ponad 300 tysięcy swoich żołnierzy i zdobyła Górny Śląsk w długotrwałych, przewlekłych walkach.
Utworzyła Armia Czerwona tam przyczółki i w lutym...
Ostatnie odcinki
-
Polacy na frontach drugiej wojny światowej
04.02.2026 06:00
-
Straty załóg okrętów podwodnych podczas II wojn...
02.02.2026 06:00
-
Ilu Polaków zginęło w czasie II wojny światowej...
01.02.2026 15:00
-
Paradoks amerykańskich strat w czasie drugiej w...
30.01.2026 06:00
-
Gość Podcastu Wojenne Historie: Paweł Przeździe...
28.01.2026 06:00
-
Betonowa tarcza. Czy umocnienia są potrzebne?
26.01.2026 06:00
-
Radzieckie wojska pancerne w inwazji na Polskę ...
23.01.2026 06:00
-
Dywizje. Zwodniczy symbol siły
21.01.2026 06:00
-
2. Armia Wojska Polskiego. Między propagandą a ...
19.01.2026 06:00
-
Plan Zwycięstwa. Amerykański plan na wygranie w...
16.01.2026 06:00