Mentionsy
Mroczne Wieki
22.01.2026 16:46

Neandertalczycy - krewniacy z epoki lodowcowej

Żyjemy w złotych czasach archeologii prehistorycznej, więc nie spodziewam się, że to koniec odkryć na tym, wydawałoby się, dobrze już poznanym stanowisku. Ostatnie dekady, a nawet lata, przyniosły nam już parę rewolucji w sposobie jaki postrzegamy naszych najdawniejszych przodków i nic nie zapowiada aby ten postęp wiedzy miał wkrótce zwolnić, raczej przyspieszy. Drzewo genealogiczne homininów, już bardzo rozgałęzione i pogmatwane jeszcze mocno się skomplikuje a nasza wiedza o chociażby neandertalczykach również ulegnie zmianom na przestrzeni lat. Pozwoli nam to lepiej poznać naszych dawnych krewniaków.


Wesprzyj mnie na:

https://patronite.pl/mrocznewieki

https://buycoffee.to/mrocznewieki

https://suppi.pl/mrocznewieki


Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.


Okładka: Neanderthal Flintworkers (1920), Charles R. Knight, domena publiczna


Opracowania:

Dunbar R., Człowiek. Biografia, Copernicus Center Press, Kraków 2016.

Morse A. M., Papagianni D., Neandertalczyk. Odkryty na nowo. Współczesna nauka pisze nową historię neandertalczyków, Prószyński i S-ka, Warszawa 2022.

Sykes R. W., Krewniacy. Życie, miłość, śmierć i sztuka neandertalczyków, Prószyński i S-ka, Warszawa 2021.


Artykuły:

Frayer, D., Radovčić J., Radovčić D. (2020). Krapina and the Case for Neandertal Symbolic Behavior. Current Anthropology. 61. 10.1086/712088.

Harvati, K., Röding, C., Bosman, A.M. et al. Apidima Cave fossils provide earliest evidence of Homo sapiens in Eurasia. Nature 571, 500–504 (2019). https://doi.org/10.1038/s41586-019-1376-z

Lalueza-Fox C, Rosas A, Estalrrich A, Gigli E, Campos PF, García-Tabernero A, García-Vargas S, Sánchez-Quinto F, Ramírez O, Civit S, Bastir M, Huguet R, Santamaría D, Gilbert MT, Willerslev E, de la Rasilla M., Genetic evidence for patrilocal mating behavior among Neandertal groups. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Jan 4;108(1):250-3. doi: 10.1073/pnas.1011553108. Epub 2010 Dec 20. PMID: 21173265; PMCID: PMC3017130.

Pomeroy, E., Bennett, P., Hunt, C., Reynolds, T., Farr, L., Frouin, M., Holman, J., Lane, R., French, C.; Barker, G. (2020). New Neanderthal remains associated with the flower burial at Shanidar Cave. https://doi.org/10.17863/CAM.43209

Rosas A., Martínez-Maza C., Bastir M., García-Tabernero A., Lalueza-Fox C., Huguet R., Ortiz J.E., Julià R., Soler V., de Torres T., Martínez E., Cañaveras J.C., Sánchez-Moral S., Cuezva S., Lario J., Santamaría D., de la Rasilla M., & Fortea J., Paleobiology and comparative morphology of a late Neandertal sample from El Sidrón, Asturias, Spain, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 103 (51) 19266-19271, https://doi.org/10.1073/pnas.0609662104 (2006).

Neandertalczyk Neander Neandertalczyków Huesos hominina Elsie Drone Shanidar Dmanisi BuyCoffee Rebecca Rack Sykes Denisowianina Robin Dunbar Neandertalscy Teshiktash Neumanna

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 13 wyników dla "Shanidar"

W irackiej jaskini Shanidar natrafiono na muszle ślimaków, konsumowanych zapewne ze smakiem przez miejscowych lokatorów.

Aby lepiej poznać zwyczaje społeczne dawnych neandertalczyków, opuścimy na moment plejstoceńską Europę, udając się na Bliski Wschód, do dzisiejszego Iraku, gdzie w jaskini Shanidar przyjrzymy się z bliska jednym z najważniejszych z naukowego punktu widzenia odkryciom, jakie przyniosło ostatnie stulecie w kwestii neandertalczyków.

Poznajcie osobnika znanego oficjalnie jako egzemplarz Shanidar I, chociaż jego odkrywcy w swoim żargonie ochrzcili go imieniem...

Tak czy inaczej, na tym lista dolegliwości osobnika z jaskini Shanidar się nie kończyła.

Jaskinia Shanidar do dzisiaj uchodzi za miejsce niebezpieczne do prowadzenia wykopalisk, podatne na usunięcia się skalnych nawisów.

Przypadek Nandiego z jaskini Shanidar dowodzi na istnienie więzi społecznych, altruizmu i opiekowania się niepełnosprawnymi już w późnej epoce kamienia.

Życie w jaskini Shanidar nie było usłane różami, o czym świadczy wyjątkowa rana innego znalezionego w niej osobnika, Shanidar III.

Jaskinia Shanidar skrywa jeszcze jedną fascynującą historię, która wstrząsnęła światem nauki w latach 60.

Materią tą, poza ciałem zmarłego hominina, dojrzałego mężczyzny znanego jako Shanidar IV, miały być jednak również płatki kwiatów, które odkryła w 1968 roku francuska archeolożka specjalizująca się w palinologii, Arlette Leroy-Gouron.

Swoją drogą, jeden z bohaterów powieści Auel, niepełnosprawny szaman Kreb, był wzorowany właśnie na postaci pechowego Nandiego z jaskini Shanidar.

Suwaki perskie żyły i umierały tuż obok szczątków neandertalczyków, takich jak Shanidar IV.

Odkrycie z Teshiktash do dzisiaj budzi wiele emocji, przypominając w pewnym sensie kwietne pochówki z jaskini Shanidar.

Oczywiście nie jest to aż tak proste, bowiem wiemy, że w niektórych regionach neandertalczycy byli przystosowani do zupełnie odmiennej diety, często opartej w jakimś stopniu także na pieczonych warzywach, jak miało to miejsce choćby w jaskini Shanidar.

Ostatnie odcinki

0:00
0:00