Mentionsy

Czechostacja
04.11.2025 06:45

Czechy przed Husem. Kobiecy Duch Święty i kaznodzieja z domów publicznych | opowiada: Joanna Nowak

Powodów współczesnego sceptycyzmu religijnego Czechów można szukać w głębokim średniowieczu. To wówczas żyła chociażby księżniczka Wilemina, którą jej wyznawcy uważali za kobiece wcielenie Ducha Świętego. Wówczas też w Pradze nauczał cesarski notariusz, później kaznodzieja prostytutek, Jan Milicz z Kromierzirza - jeden z najważniejszych mistrzów Jana Husa. 

W 98 odcinku Czechostacji rozmawiam z historyczką Joanną Nowak, konsultantką Warhorse Studios właśnie o tych zjawiskach i postaciach, które poprzedziły nadejście wielkiego protoreformatora Kościoła Katolickiego, spalonego na stosie w Konstancji księdza Jana Husa.
Jest w tej rozmowie więc i o Wileminie Przemyślidce, zapewne starszej siostrze świętej Agnieszki Czeskiej. Jest o wczesnochrześcijańskich gnostykach i tym, jaki wywarli wpływ na francuskich katarów. Jest też o ruchach, które nie negowały kościoła jako wspólnoty, krytykując go równocześnie jako instytucję: o waldensach czy begardach i beginkach.
Na scenę, znienacka, wkracza też zbrojna odpowiedź Kościoła na ten ferment - inkwizycja. A skoro inkwizycja, to jest też trochę o średniowiecznej magii i czarach. Fani gry komputerowej Kingdom Come Deliverance będą zaś mogli sprawdzić, czy historia husyckiego księdza Boguty walczącego z wiedźmą ma swój historyczny pierwowzór.
Odcinek podsumowuję mini przewodnikiem po Pradze, śladami Jana Milicza i jego działalności misyjnej wśród prostytutek, prowadzonej w byłym domu publicznym Wenecja, przekształconym w Nową Jerozolimę.

Jeśli interesują Was inne odcinki Czechostacji, związane z szeroko pojętą historią ruchu husyckiego, to znajdziecie je tu:

https://www.spreaker.com/episode/husyci-religijna-rewolucja-szwedzki-stol-czeskiej-polityki-historycznej--58228746
https://www.spreaker.com/episode/jan-zizka-bandyta-religijny-fundamentalista-niepokonany-wodz-husytow-opowiada-dr-jan-skvrnak--62533193
https://www.spreaker.com/episode/kingdom-come-deliverance-gra-i-opowiesc-o-czeskim-sredniowieczu-w-jednym-opowiada-joanna-nowak--63934803
https://www.spreaker.com/episode/kingdom-come-jak-wojna-dwoch-luksemburgow-zmienila-czechy-i-europe-opowiada-joanna-nowak--65557561
https://www.spreaker.com/episode/bitwa-pod-domazlicami-husycki-grunwald-gdzie-czesi-pokonali-krzyzowcow-piesnia--67340021

***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydował się na to:

Łukasz

Bardzo Ci dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

*Na okładce odcinka wykorzystałem kazanie Jana Milicza do kobiet upadłych pędzla Alfonsa Muchy. Monumentalny obraz jest jednym z 14 dzieł skladających się na Epopeję Słowiańską tego malarza.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Ducha Świętego"

O co chodzi z kobiecym wcieleniem Ducha Świętego, Wilaminą z Mediolanu i co to ma wspólnego z XIII-wiecznymi Czechami?

Zresztą mówi się, że była to kobieta, która była odczytana i która zaczęła mieć pewne widzenia i ponoć zaczęła w pewnym momencie głosić, że ona jest wcieleniem Ducha Świętego.

Do tego stopnia, że powstał cały ruch społecznych, tak zwanych wilemitów, osób czczących tą osobę i widzących w wileminie i w takim przykładzie właśnie kobiety jako ducha świętego, lepszego przewodnika duchowego niż...

która oczywiście przez głoszone przez siebie treści, że właśnie jakby swojego wcielenia Ducha Świętego wzbudziła zainteresowanie oczywiście Kościoła Katolickiego i pewny niepokój z jego strony.

Niestety spotkały ich właśnie prześladowania ze strony Kościoła katolickiego, ponieważ właśnie nie dość, że chrzcili, czy jakby głosili nauki kobiety, która podawała się za wcielenie Ducha Świętego.

Nie umniejszając czeskiemu wcieleniu Ducha Świętego,

I pojawia się pierwszy taki najważniejszy też ruch powątpiewania w tę monotoistyczną postać Jezusa, Boga i Ducha Świętego właśnie, który tam...

i w ten sposób następuje reakcja łańcuchowa, że z tych podstawowych dogmatów zaczyna się oczywiście podważać wszystkie te kolejne dogmaty związane właśnie z postacią Jezusa, z postacią ducha, z kultem świętych.

Wzorowaliście ten wątek z tymi wiedźmami na czymś konkretnym, czy to jest raczej po prostu z ogólnego ducha epoki?

Owszem, święta Agnieszka była w Czechach otaczana czcią od średniowiecza i nie przypadkiem Józef Myslbek umieścił ją wśród postaci otaczających konny pomnik świętego Wacława na placu Wacława.