Mentionsy
Czechostacja
04.11.2025 06:45

Czechy przed Husem. Kobiecy Duch Święty i kaznodzieja z domów publicznych | opowiada: Joanna Nowak

Powodów współczesnego sceptycyzmu religijnego Czechów można szukać w głębokim średniowieczu. To wówczas żyła chociażby księżniczka Wilemina, którą jej wyznawcy uważali za kobiece wcielenie Ducha Świętego. Wówczas też w Pradze nauczał cesarski notariusz, później kaznodzieja prostytutek, Jan Milicz z Kromierzirza - jeden z najważniejszych mistrzów Jana Husa. 

W 98 odcinku Czechostacji rozmawiam z historyczką Joanną Nowak, konsultantką Warhorse Studios właśnie o tych zjawiskach i postaciach, które poprzedziły nadejście wielkiego protoreformatora Kościoła Katolickiego, spalonego na stosie w Konstancji księdza Jana Husa.
Jest w tej rozmowie więc i o Wileminie Przemyślidce, zapewne starszej siostrze świętej Agnieszki Czeskiej. Jest o wczesnochrześcijańskich gnostykach i tym, jaki wywarli wpływ na francuskich katarów. Jest też o ruchach, które nie negowały kościoła jako wspólnoty, krytykując go równocześnie jako instytucję: o waldensach czy begardach i beginkach.
Na scenę, znienacka, wkracza też zbrojna odpowiedź Kościoła na ten ferment - inkwizycja. A skoro inkwizycja, to jest też trochę o średniowiecznej magii i czarach. Fani gry komputerowej Kingdom Come Deliverance będą zaś mogli sprawdzić, czy historia husyckiego księdza Boguty walczącego z wiedźmą ma swój historyczny pierwowzór.
Odcinek podsumowuję mini przewodnikiem po Pradze, śladami Jana Milicza i jego działalności misyjnej wśród prostytutek, prowadzonej w byłym domu publicznym Wenecja, przekształconym w Nową Jerozolimę.

Jeśli interesują Was inne odcinki Czechostacji, związane z szeroko pojętą historią ruchu husyckiego, to znajdziecie je tu:

https://www.spreaker.com/episode/husyci-religijna-rewolucja-szwedzki-stol-czeskiej-polityki-historycznej--58228746
https://www.spreaker.com/episode/jan-zizka-bandyta-religijny-fundamentalista-niepokonany-wodz-husytow-opowiada-dr-jan-skvrnak--62533193
https://www.spreaker.com/episode/kingdom-come-deliverance-gra-i-opowiesc-o-czeskim-sredniowieczu-w-jednym-opowiada-joanna-nowak--63934803
https://www.spreaker.com/episode/kingdom-come-jak-wojna-dwoch-luksemburgow-zmienila-czechy-i-europe-opowiada-joanna-nowak--65557561
https://www.spreaker.com/episode/bitwa-pod-domazlicami-husycki-grunwald-gdzie-czesi-pokonali-krzyzowcow-piesnia--67340021

***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydował się na to:

Łukasz

Bardzo Ci dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

*Na okładce odcinka wykorzystałem kazanie Jana Milicza do kobiet upadłych pędzla Alfonsa Muchy. Monumentalny obraz jest jednym z 14 dzieł skladających się na Epopeję Słowiańską tego malarza.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Kościół Boga Jana Husa Waldensi Katarów Husa kościół katolicki Ducha Świętego husyckich Karola IV Jana Milicza Waldensów Jezusa Czechostacja Maciej Zianowa

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Boga"

Te działania w czasach takiego kryzysu dotyczącego autorytetu Kościoła, który obrastał w bogactwo, szerzył nepotyzm i pokazywał, że tak naprawdę odchodzi od tych pierwszych wartości nakazywanych przez Jezusa do kontynuowania przez apostołów.

I pojawia się pierwszy taki najważniejszy też ruch powątpiewania w tę monotoistyczną postać Jezusa, Boga i Ducha Świętego właśnie, który tam...

Ale, że oczywiście w tym wszystkim właśnie jest jakaś ta równowaga sił i tego dobrego Boga i tego, no nawet nie mówię złego, ale po prostu odpowiedzialnego za materię.

jest wyraźne powątpiewanie w samą postać Chrystusa, którego nie utożsamia się z postacią Boga, tylko już właśnie bardziej z postacią człowieka, może proroka, a może nawet jeżeli to był duch, czy miał tą swoją boskość, no to ale jeżeli był boski, no to przecież nie musiał cierpieć na krzyżu, więc kwestionuje się na przykład symbole krzyża, albo Marii, zaczyna ona być nieważna.

Okazało się, że właśnie to śledzenie bogacenia się Kościoła i tego niezainteresowania ludźmi zmniejszyły zdecydowanie autorytet Kościoła i ludzie potrzebowali jakichś takich przywódców, którzy pokażą, że w jaki sposób tak naprawdę zyskać sobie to...

wsparcie od Boga, tego światła, tego prawdziwego zbawienia i takiej opoki.

podejść do sprawy duszy człowieka w taki sposób, że dusza jest właśnie takim elementem, cały czas światłem, o który cały czas właśnie walczą te dwie siły, dobra i zła, ale że ponieważ ciało znależy do świata materialnego, nieważne czy ta dusza właściwie jest ciele żeńskim czy męskim i że obie mają takie same, równe szanse na zbawienie i obie mogą po prostu kobiety i mężczyźni w równy sposób poznawać tego Boga, tak jak jednak

Zresztą on sam nie należał do duchowieństwa, nie był kaznodziejem, tylko był mieszaninem, ale miał na tyle pieniędzy i był na tyle dobrze edukowany, że właśnie zadbał o przekład Biblii, który w tych czasach nie był rzeczą tak dostępną i nie był oczywiście zrozumiały, a tutaj nagle stykam się właśnie z sytuacją, kiedy bogactwo autentycznie pomaga w poznaniu znowuż.

On nie podważał tej na przykład właśnie trójpostaci Boga, ale zauważył, co go najbardziej drażniło, po prostu tą niekonsekwencję Kościoła jako organizacji.

Jest to taki czas, kiedy dochodzi do takiego ciągle rozdwajania się wszystkiego, że społeczeństwo rozwarstwia się, jest coraz widoczniejsza różnica między bogactwem różnych warstw społecznych.

Bogactwa kościoła i widoczna bieda poszerzająca się i pogłębająca tych najniższych warstw społeczeństwa budzą takie frustracje.

Jednak właśnie w tym obserwowaniu tego bogactwa, tego przepychu.

Ostatnie odcinki