Mentionsy
Ile państwa w gospodarce?
Po co państwu własne przedsiębiorstwa? Jakie ma z tego zyski, a jakie straty? Jak duży jest sektor przedsiębiorstw państwowych w Polsce? Jak to wygląda w innych państwach postsocjalistycznych, a jak w krajach Europy Zachodniej?
Ile powinno być państwa w gospodarce? Jak zmieniały się nasze przekonania w tej sprawie na przestrzeni ostatnich dekad? Nacjonalizacja czy prywatyzacja firmy to decyzja ekonomiczna czy polityczne? W jakich branżach państwo powinno być obecne? Czy powinno mieć swoje fabryki cukierków? Państwowe holdingi hotelowe mają ekonomiczny sens? Czy firmy państwowe muszą zarabiać? Jakie mogą mieć inny niefinansowe cel funkcjonowania? Dlaczego nie są one w Polsce ujawniane? Czy posiadanie państwowego właściciela przynosi więcej korzyści czy strat?
Po co politykom państwowe przedsiębiorstwa? Gdzie leżą największe polityczne frukta? Co robią politycy w spółkach-matkach, spółach-córkach, spółkach-wnuczkach? Jak kręci się karuzela kadrowa w państwowych spółkach? Jak to wygląda w zarządach, a jak w radach nadzorczych? Ile czasu, licząc od wyborów parlamentarnych, potrzebują politycy, żeby rozpocząć kadrowe tornado? Dlaczego do zmian we władzach spółek dochodzi jeszcze przed wyborami? Co pokazują badania przeprowadzone na 11 tys. spółek akcyjnych? Jak państwowe firmy wypadają na tle prywatnych? Jakie są koszty kadrowych roszad dla samych przedsiębiorstw?
Odpowiedzi szukamy z Katarzyną Szarzec z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!
🔗 STRONA ODCINKA:
https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek41-WWW
⏱ CZASÓWKA:
0:00 Wstęp
0:36 Firmy państwowe
7:38 Korzyści dla państwa
15:52 Strategiczne przedsiębiorstwa
25:18 Karuzela kadrowa
35:07 Państwowe vs. prywatne
45:59 Prywatyzować?
51:37 Folwark
58:15 Numerek
🍇 O TŁOCZONE Z DANYCH
Kobiety pomagają kobietom w karierze? Urlopy ojcowskie obniżają mężczyznom pensje i pozbawiają ich awansów? Czy da się prowadzić samochód zgodnie z przepisami? Jaka jest cudowna broń w walce z długiem państwa? Kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi polskimi ekonomistkami i ekonomistami. Nowy odcinek co dwa tygodnie w piątkowe poranki.
🗣 ODEZWIJ SIĘ:
Facebook | X | LinkedIn
YouTube | WWW | E-mail
ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.
Szukaj w treści odcinka
No w KGH mi akurat były niekorzystne, ponieważ prowadzono ten podatek, który od dodatkowych zysków, który jednak działa negatywnie na zysk finansowy tego przedsiębiorstwa, ale uzasadnione to było wpływami do budżetu państwa z tytułu podatków.
Ono też ma pewne z ustawy wynikające z obowiązania i z tym też wiąże się dodatkowe przychody, które otrzymują z budżetu państwa za świadczenie tej usługi powszechnej.
Jakiego rodzaju jest to zysk dla państwa, a jakiego rodzaju może koszt?
infant industries, przemysłów raczkujących i tutaj rola państwa.
Inne przedsiębiorstwa, które są w kłopotach też być może się nacjonalizuje i nagle obecność państwa w gospodarce przestaje być taka rzadka, taka nieoczynna.
To zaczyna tą następną falę wchodzenia państwa w różne obszary.
w Europie, czy w świecie Europy Zachodnim, tak to nazwijmy, prywatyzacji, czy wychodzenia państwa z poszczególnych obszarów.
No tak, ale to jest misja, traktowanie to jako misji państwa krzywienia kultury.
W Polsce dominują przedsiębiorstwa państwowe, co jest pewną zaszłością naszego, zaszłością państwa posttransformacyjnego.
W zależności od tego, jakie jest państwo, jaka jest charakterystyka tego państwa, to też zależy.
Czyli ten wybór może być zupełnie różny w różnych sytuacjach, w różnych państwach i w różnych realiach ekonomicznych, czy też politycznych.
Czyli 31 trzecia to aktywów, które należą do dużych i bardzo dużych przedsiębiorstw w Polsce jest zdominowana przez przedsiębiorstwa, których współwłaścicielem dominującym jest kar państwa.
Nie, nie, dominujący to jest, przepraszam, kontrolującym jest skarb państwa.
Więc też jak mówimy o udziale państwa jako właściciela w aktywach, czy w PKB, czy wartości danej, to trzeba mieć świadomość, że nie każda firma państwowa to jest takie samo...
Czy nacjonalizujemy, czy wykupujemy od zagranicznego właściciela i budujemy wokół tego narrację, że to jest jakiś strategiczny interes państwa.
Porozmawiajmy w takim razie już bardziej szczegółowo o tych korzyściach politycznych, o tej rencie politycznej, którą politycy bardzo wyraźnie widzą w tym, kiedy mają wpływ na obsadę kadry zarządzającej w spółkach Skarbu Państwa.
I z naszej analizy porównawczej rotacji w przedsiębiorstwach z udziałem Skarbu Państwa kontrolujowanych przez Skarb Państwa, a tych prywatnych wynika,
mówił, że to są poważne problemy, bo on nie ma zarzutu do nich o to, że dokonywali zmiany w radach nadzorczych i zarządach spółek z udziałem Skarbu Państwa, bo to jest taka nieformalna tradycja i taka kultura polityczna.
Warto wspomnieć, że naszym największym przedsiębiorstwem z udziałem Skarbu Państwa jest PKN Orlen.
Tak traktowano te największe przedsiębiorstwa w Polsce, bo udziałem skarbu państwa, ale one niestety największe ze względu na przychody, aktywa, eksport, ale ta wartość dodana niska.
I to nie chodzi o to, że w związku z tym bez znaczenia, że są państwowe, tylko to znaczy też, że cały argument, że ponieważ one są państwowe, to one generują jakieś wielkie korzyści dla państwa, w sensie ilościowym, znaczy dla państwa, dla społeczeństwa, dla nas wszystkich, w sensie ilościowym chyba nie może być bardzo prawdziwy, bo musiały być większe, musiały być bardziej kołem zamachowym gospodarki, żeby mogły te strategiczne, wielkie cele osiągać.
Ale mają bardzo duże zatrudnienie, mają wskaźniki efektywności, są w miarę, płacą dywidendę, są kołem zamachowym WIG20, a wśród 28 to są przedsiębiorstwa z udziałem Skarbu Państwa, kontrolującym.
Są koszty finansowe związane z odprawami, z pewnymi zapisami w kontraktach, jeżeli te osoby odchodzą i to kiedyś NIK dokonywał takiego raportu właśnie wynagrodzeń w udziałach, raportu oceny wynagrodzeń i odpraw w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, więc one są dosyć duże.
Jeżeli to jest kwestia modelu państwa,
Dobre instytucje państwa i dobrą politykę właścicielską i odpowiedzialnych polityków u władzy i obywateli i media, które sprawdzają polityków.
Nie muszę być akcjonariuszem PKN Orlen, ale jestem współwłaścicielem, dlatego że 49% udziałów w tej firmie ma skarb państwa, czyli moje państwo.
No dobrze, ale jak już cały czas mówiłyście o tych różnych okolicznościach, które świadczą przeciwko efektywności ekonomicznej spółek z udziałem Skarbu Państwa, to są argumenty za tym, żeby one nie były państwowe, tylko żeby były na przykład sprywatyzowane.
To, co robi też Bank Światowy na ten temat, to znaczy własność państwa jest pod wieloma względami...
Nawet dowiedzenie się czegokolwiek, żeby wnikliwie o tym, jaka jest lista przedsiębiorstw, których współwłaścicielami jest państwa, jest dosyć trudne, bo my mamy tylko listę, gdzie współwłaścicielami jest różne ministerstwa aktywów państwowych i inne organy państwa.
I to, jak mówimy o tym, że nie wiem, wyobraźmy sobie, że weźmiemy cały czas na tapetę ten Orlen i tam to jest jakaś firma i ona generuje jakiś zysk i ten zysk jakoś trafia do budżetu państwa.
Więc ta jakość zarządzania nie dotyczy tylko i wyłącznie tego zarządu, co wszyscy umieją wymienić, członków tego zarządu i być może nawet Rady Nadzorczej, albo w każdym razie prezesa, ale w nie mniejszym stopniu dotyczy tych wszystkich spółek córek i spółek wnuczek, o których mówiła Kasia, bo do budżetu państwa w imieniu wszystkich obywateli tego kraju trafia, czy naszego kraju trafia skonsolidowany zysk z tych wszystkich poszczególnych działań, a nie tylko...
Co prawda Ministerstwo Aktywów Państwowych teraz taki kodeks dobrych praktyk w spółkach z udziałem Skarbu Państwa opublikowało, jest chyba w trakcie konsultacji.
Rok temu został złożony projekt dotyczący ładu korporacyjnego w przedsiębiorstwach z udziałem Skarbu Państwa.
Miejmy nadzieję, że może kiedyś, wkrótce zostanie wypracowana jakaś konsensus co do tego, jak ta polityka właścicielska w spółkach z udziałem Skarbu Państwa będzie prowadzona.
Czy to są warunki, które w jakiś sposób determinują poziom kompetencji kadry zarządczej w spółkach Skarbu Państwa?
Człowiek, który ma szansę na karierę w dużej firmie prywatnej, międzynarodowej albo nawet takiej dużej firmie polskiej, niekoniecznie chciałby się zgodzić na to, żeby pełnić taką funkcję w jakiś sposób analogiczny, mimo że mówię, że czasami trudno znaleźć te odpowiedniki w spółce z udziałem Skarbu Państwa.
Co by oznaczało, że do tych spółek Skarbu Państwa być może pretendują ludzie, którzy jednak ich zakres kompetencji jest jakoś mniejszy.
To jest pewne ryzyko dla członka zarządu czy prezesa, jeżeli idzie do przedsiębiorstwa z udziałem Skarbu Państwa, ale myślę, że to związane z tym, że może być w każdej chwili zdymisjonowany.
Pracować na rzecz państwa polskiego w spółce z udziałem Skarbu Państwa wydaje mi się czymś atrakcyjnym, ale może ja patrzę na to tak inaczej.
A mówimy do Państwa.
Ostatnie odcinki
-
Bankructwo to koniec czy nowy początek?
30.01.2026 04:27
-
W kilka lat za 3-5 mln można mieć przełom naukowy
23.01.2026 04:00
-
Gospodarka wolna od szaf
16.01.2026 04:20
-
Przedsiębiorcy: wyzyskiwacze czy dobroczyńcy? P...
09.01.2026 04:30
-
Powrót do Złotego Wieku
02.01.2026 04:44
-
Czy da się przewidzieć rewolucję? [REBROADCAST]
26.12.2025 05:30
-
Po co nam podatki?
19.12.2025 04:30
-
Czy da się osiągnąć zysk bez ryzyka?* [REBROADC...
12.12.2025 04:34
-
Ile stracisz na loterii?
05.12.2025 04:12
-
Komu grozi ubóstwo energetyczne? [REBROADCAST]
28.11.2025 04:10