Mentionsy

Odwiedziła Polskie Radio Katowice, aby w Szkole Bardzo Wieczorowej wygłosić wykład o Ewie Kuryluk.

Kim była Ewa Kuryluk?

Ale muszę się przyznać, pani Anno, że kiedy pochyliłem się nad życiorysem Ewy Kuryluk...

W przypadku Ewy Kuryluk jest trochę inaczej, bo mówimy o artystce, która świetnie się ma i teraz muszę wyjaśnić, dlaczego o niej, bo nie ukrywam, że ja byłam inspiracją do tego spotkania.

Ewa Kuryluk 50 lat temu w swojej sztuce mówiła o tym, co dzisiaj jest niezwykle ważne i niezwykle istotne.

I to znalazła pani w malarskie Ewy Kurylu?

I to, co Ewa Kuryluk dostrzegła...

Nie ukrywam, że Ewa Kuryluk przynajmniej pokoleniowo należy do pokolenia lat 60-tych, czyli w skrócie hipisów, a tak socjologicznie kontrkultury, czyli ruchów, które negowały taki mieszczański, tradycyjny świat pod koniec lat 60-tych.

A Ewa Kuryluk w 1968 roku miała 22 lata.

I to, że pan to przywołuje, jest bardzo ważne w kontekście twórczości Ewy Kuryluk, związanej z owymi instalacjami, które tak zafascynowały redaktorów.

Mało tego, co ja jeszcze znalazłam u Ewy Kuryluk, co jest bezpośrednim powodem do tego, że się dzisiaj spotykamy.

Między innymi tom Ewy Kuryluk.

A drugi znaczący cykl malarstwa Ewy Kuryluk z lat 70. nosi tytuł ekrany.

Więc to są powody, dla których Ewa Kuryluk, ale jest jeszcze jeden powód.

I można to w przepiękny sposób pokazać i liczę, że tu kuratorzy sztuki naprawdę wykorzystają, choć nie ukrywam, że w zeszłym roku w Zopocie była znakomita, też taka retrospektywna jej wystawa, ale celebrowanie osiemdziesiątki i na pewno pani Ewy Kurluk się to po prostu należy.

Kim jest Ewa Kuryluk?

Urodziła się w 1946 roku jej ojciec Karol Kuryluk, o którym też musimy powiedzieć kilka słów, i mama Maria.

Generalnie artystycznie niezwykle wrażliwa, która zmarła w 2001 roku i Ewa Kuryluk, no jak to każdy z nas, porządkując to, co po mamie zostało, znalazła w zimowych butach mamy listy i dokumenty.

potwierdzający ogromną traumę, którą Maria Kuryluk przeżyła i przeszła.

Mianowicie dopiero w 2001 roku dowiedziała się, że jej mama była pochodzenia żydowskiego, że miała męża i jest duże prawdopodobieństwo, ale chyba pani Ewa Kuryluk nigdy tego nie weryfikowała i słusznie, bo po co, że jej ojcem nie był Karol Kuryluk, tylko ów pierwszy mąż, który był również pochodzenia żydowskiego.

I to jest istotny fakt, który wpłynął na to, że Ewa Kuryluk jeszcze bardziej niż wcześniej zaczęła po prostu się przed nami odkrywać.

w poezji, a po 2001 roku zaczęła jasno komunikować fakty ze swojego życia, swoje przemyślenia, swoje kontakty, przeżycia, wystawy, w licznych wywiadach, które od razu mówię, zachęcam, żeby znaleźć w internecie, jest tego bardzo dużo, bo są to fascynujące rozmowy, które mówią nie tylko o Ewie Kuryluk, ale także mówią o naszej epoce i o nas samych, także bardzo dużo mówią o Polakach, więc dlatego zachęcam.

że pan Karol Kuryluk bardzo w czasie okupacji pomagał Polakom, Żydom, że uratował ileś rodzin, nie potrafię powiedzieć ile, i że ma swoje drzewko.

Ewa Kuryluk, kiedy odkryła to wszystko po śmierci mamy, zabiegała o to, żeby w Izraelu znalazło się jego drzewko i jakby jego nazwisko znajduje się w słynnym... Jadwaszem.

To jakby pokazuje, w jakiej rodzinie Ewa Kuryluk się wychowywała i jaką wrażliwość z domu wyniosła.

No i dopełnijmy już wizerunku Karola Kuryluka, który nie tylko był dyplomatą,

Pomagał Żydom, o czym już mówiłam, ale także był członkiem AK, publikował informacje, biuletyn informacyjny, więc jakby chcę pokazać, że to była bardzo złożona postać, a ze swojej natury, co wiemy z wypowiedzi pani Ewy Kurluk, był pacyfistą.

Zanim padną następne nazwiska, to chciałbym tylko Państwu przypomnieć, że dziś w Szkole Bardzo Wieczorowej o Ewie Kuryluk, ale jak Państwo słyszycie, również o jej rodzinie, wykłada pani profesorka Anna Adamus-Matuszyńska.

W tym momencie Władysław Gomułka nie wytrzymał i krótko mówiąc zwolnił z funkcji ministra kultury i sztuki, bo tak się wówczas to ministerstwo nazywało, Karola Kuryluka.

Ale z punktu widzenia Ewy Kuryluk.

Stało się coś bardzo ważnego, mianowicie ona się urodziła w Krakowie, potem rodzice się wyprowadzili do Warszawy, no tutaj mówimy o tym okresie warszawskim i w 1959 roku Karol Kuryluk zostaje ambasadorem Polski we Wiedniu.

Przypominam, Ewa Kuryluk urodziła się w 1946, czyli okres, kiedy każda nastolatka i nastolatek najsilniej się rozwijają.

Ewa Kuryluk spędziła w Wiedniu.

Pani Ewa Kuryluk mówi kilkoma językami.

To nie żyło się w pałacach i w wielkich luksusach, bo z opowieści pani Ewy Kuryluk wiemy, że mieli tylko dwa pokoje.

Jeden zajmowali rodzice, drugi zajmowała Ewa Kuryluk ze swoim młodszym bratem Piotrem i te warunki takie materialne, oczywiście nie było tam biedy, to w ogóle nie ma o czym rozmawiać, ale to nie...

Opisana zresztą w pierwszym dziele literackim pani Ewy Kurluk pod tytułem Wiedeńska Apokalipsa.

Więc być może trzeba dzieła Ewy Kuryluk czytać.

Historii tej rodziny, ponieważ Ewa Kuryluk, żeby patrzeć na nią, na jej dzieło, trzeba trochę wiedzieć o jej rodzinie.

Pan Karol Kuryluk potem został dyrektorem Państwowego Wydawnictwa Naukowego i znowu jego zasługa.

I dwa ważne fakty, które mają znaczenie, żeby rozumieć Ewę Kuryluk.

Fakt pierwszy, Gomułka wyrzucił z PWN-u wszystkich tak zwanych encyklopedystów, czyli grupę ludzi, z którymi pracował Karol Kuryluk i do Budapesztu po odbiór ciała ojca pojechał młodziutki wówczas Piotr Kuryluk.

Ponieważ i Piotr Kuryluk i mama Maria Kuryluk borykali się z chorobami psychicznymi, o czym Ewa Kuryluk pisze w swoich pracach literackich.

I tutaj na przykład leży przed nami jedna z jej książek pod tytułem Feluni, którą Ewa Kuryluk napisała po śmierci swojego brata Piotra.

Piotr Kuryluk do końca swojego życia zmagał się z chorobą psychiczną, a takim jakby bodźcem, który tę chorobę wywołał, był marzec 1968 roku, czyli wkrótce po śmierci ojca.

Miał w sobie ogromną wrażliwość, ale te fakty wpłynęły na to, że do końca życia się borykał, ale współpracował z Ewą Kuryluk.

I Ewa Kuryluk przez, nie wiem jak to jest dzisiaj, ale całe lata, założyła zresztą stowarzyszenie na rzecz szpitala psychiatrycznego w Tworkach, gdzie Piotr po prostu spędził bardzo wiele czasu.

A ja tylko dodam, że w 2020 roku powieść Ewy Kuryluk-Pfeluni była nominowana właśnie do tej trzeciej nagrody literackiej Nike.

No i teraz w takim razie wracamy do samej Ewy Kuryluk i jej twórczości.

Ponieważ to, co charakteryzuje Ewę Kuryluk, to taki nurt, który ona sama nazywa autobiografizmem.

No i teraz przejdźmy w takim razie do malarstwa Ewy Kuryluk i zacznijmy od tych początków.

Od razu powiem, że po powrocie z Wiednia Ewa Kuryluk...

Dlatego, że ja nie chcę tłumaczyć pani Ewy Kurluk, ale ja widzę związki.

niewykluczone, że było konsekwencją.

Przygotowałam tutaj jedną z prac pani Ewy Kuryluk.

Ponieważ pani Ewa Kuryluk w latach 70. była wielką fanką farby akrylowej, ona dzięki temu, że bardzo dużo podróżowała, dzięki tej funkcji dyplomatycznej ojca, chyba była jedną z pierwszych malarek i malarzy w Polsce, którzy korzystali bardzo mocno z akrylu.

Pani Ewa Kuryluk malowała te akryle, które są z reguły bardzo duże.

Dziś, proszę Państwa, o twórczości i o życiu wspaniałej artystki Ewy Kuryluk w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada pani profesorka Anna Adamus-Matuszyńska.

Ewa Kuryluk malowała mniej więcej do 1978 roku.

W związku z tym, że pani Ewa Kuryluk przede wszystkim mówi o sobie i o swojej rodzinie, to też te instalacje tekstylne są o niej i tak naprawdę o jej...

To jest album z wystawy, instalacji pani Ewy Kurluk, wydany w 2009 roku.

Już pokazuję najbardziej chyba znaną instalację pani Ewy Kurluk.

Nawiasem mówiąc, muszę dwa słowa o malarstwie, ponieważ to malarstwo pani Ewy Kuryluk jest bardzo płaskie, tak jak u Dalego zresztą, jest bardzo płaskie, tam się nie czuje przestrzeni, tam się czuje emocje, relacje, ale nie czuje się przestrzeni.

Otóż pani Ewa Kuryluk rejestruje...

I w świecie sztuki, w światowym świecie sztuki, Ewa Kuryluk jest znana właśnie z owych instalacji.

W tych instalacjach zawsze widzimy wizerunki Helmuta i wizerunki pani Ewy.

I co jest istotne, ona jakby łączy w sobie w tych instalacjach tą naszą wrażliwość, ale też i naszą siłę, bo tak jak tu widać w tej instalacji właśnie Teatr Miłości, bo tak się ona nazywa, czyli mówi o miłości Helmuta i Ewy.

I znowu wracam do autobiografizmu pani Ewy.

Są to słowa pani Ewy Kuryluk.

I to wszystko widać w twórczości pani Ewy.

A więc sztuka dla pani Ewy jest po prostu, tak się zastanawiałam, bo jak się zapoznawałam z jej twórczością, którą jestem zafascynowana, nie ukrywam, tak mówiłam, Boże, chciałabym napisać biografię pani Ewy Kuryluk.

Ale myślę, że jeśli pisać biografię o pani Ewie Kuryluk,

I myślę sobie, że pomimo tych doświadczeń z obecnością w życiu pani Ewy Kurluk chorób psychicznych, chyba nadal ona tego nie rozumie, ale któż to rozumie?

Fascynująca malarka, fascynująca artystka i przyznacie państwo sami, że fascynująca opowieść pani profesorki Anny Adamus-Matuszyńskiej właśnie o Ewie Kuryluk.

Anna Adamus-Matuszyńska, Marek Mierzwiak, kłaniamy się Państwu i zachęcamy do oglądania, szukania, czytania o Ewie Kuryluk, ponieważ jest, tak jak mówiliśmy przez cały czas, artystką fascynującą i fascynującą kobietą, fascynującym człowiekiem.