Mentionsy

Odwiedziła Polskie Radio Katowice, aby w Szkole Bardzo Wieczorowej wygłosić wykład o Ewie Kuryluk.

Kim była Ewa Kuryluk?

Ale muszę się przyznać, pani Anno, że kiedy pochyliłem się nad życiorysem Ewy Kuryluk...

W przypadku Ewy Kuryluk jest trochę inaczej, bo mówimy o artystce, która świetnie się ma i teraz muszę wyjaśnić, dlaczego o niej, bo nie ukrywam, że ja byłam inspiracją do tego spotkania.

Ewa Kuryluk 50 lat temu w swojej sztuce mówiła o tym, co dzisiaj jest niezwykle ważne i niezwykle istotne.

I to, co Ewa Kuryluk dostrzegła...

Nie ukrywam, że Ewa Kuryluk przynajmniej pokoleniowo należy do pokolenia lat 60-tych, czyli w skrócie hipisów, a tak socjologicznie kontrkultury, czyli ruchów, które negowały taki mieszczański, tradycyjny świat pod koniec lat 60-tych.

A Ewa Kuryluk w 1968 roku miała 22 lata.

I to, że pan to przywołuje, jest bardzo ważne w kontekście twórczości Ewy Kuryluk, związanej z owymi instalacjami, które tak zafascynowały redaktorów.

Mało tego, co ja jeszcze znalazłam u Ewy Kuryluk, co jest bezpośrednim powodem do tego, że się dzisiaj spotykamy.

Między innymi tom Ewy Kuryluk.

A drugi znaczący cykl malarstwa Ewy Kuryluk z lat 70. nosi tytuł ekrany.

Więc to są powody, dla których Ewa Kuryluk, ale jest jeszcze jeden powód.

Kim jest Ewa Kuryluk?

Urodziła się w 1946 roku jej ojciec Karol Kuryluk, o którym też musimy powiedzieć kilka słów, i mama Maria.

Generalnie artystycznie niezwykle wrażliwa, która zmarła w 2001 roku i Ewa Kuryluk, no jak to każdy z nas, porządkując to, co po mamie zostało, znalazła w zimowych butach mamy listy i dokumenty.

potwierdzający ogromną traumę, którą Maria Kuryluk przeżyła i przeszła.

Mianowicie dopiero w 2001 roku dowiedziała się, że jej mama była pochodzenia żydowskiego, że miała męża i jest duże prawdopodobieństwo, ale chyba pani Ewa Kuryluk nigdy tego nie weryfikowała i słusznie, bo po co, że jej ojcem nie był Karol Kuryluk, tylko ów pierwszy mąż, który był również pochodzenia żydowskiego.

I to jest istotny fakt, który wpłynął na to, że Ewa Kuryluk jeszcze bardziej niż wcześniej zaczęła po prostu się przed nami odkrywać.

w poezji, a po 2001 roku zaczęła jasno komunikować fakty ze swojego życia, swoje przemyślenia, swoje kontakty, przeżycia, wystawy, w licznych wywiadach, które od razu mówię, zachęcam, żeby znaleźć w internecie, jest tego bardzo dużo, bo są to fascynujące rozmowy, które mówią nie tylko o Ewie Kuryluk, ale także mówią o naszej epoce i o nas samych, także bardzo dużo mówią o Polakach, więc dlatego zachęcam.

że pan Karol Kuryluk bardzo w czasie okupacji pomagał Polakom, Żydom, że uratował ileś rodzin, nie potrafię powiedzieć ile, i że ma swoje drzewko.

Ewa Kuryluk, kiedy odkryła to wszystko po śmierci mamy, zabiegała o to, żeby w Izraelu znalazło się jego drzewko i jakby jego nazwisko znajduje się w słynnym... Jadwaszem.

To jakby pokazuje, w jakiej rodzinie Ewa Kuryluk się wychowywała i jaką wrażliwość z domu wyniosła.

No i dopełnijmy już wizerunku Karola Kuryluka, który nie tylko był dyplomatą,

Zanim padną następne nazwiska, to chciałbym tylko Państwu przypomnieć, że dziś w Szkole Bardzo Wieczorowej o Ewie Kuryluk, ale jak Państwo słyszycie, również o jej rodzinie, wykłada pani profesorka Anna Adamus-Matuszyńska.

W tym momencie Władysław Gomułka nie wytrzymał i krótko mówiąc zwolnił z funkcji ministra kultury i sztuki, bo tak się wówczas to ministerstwo nazywało, Karola Kuryluka.

Ale z punktu widzenia Ewy Kuryluk.

Stało się coś bardzo ważnego, mianowicie ona się urodziła w Krakowie, potem rodzice się wyprowadzili do Warszawy, no tutaj mówimy o tym okresie warszawskim i w 1959 roku Karol Kuryluk zostaje ambasadorem Polski we Wiedniu.

Przypominam, Ewa Kuryluk urodziła się w 1946, czyli okres, kiedy każda nastolatka i nastolatek najsilniej się rozwijają.

Ewa Kuryluk spędziła w Wiedniu.

Pani Ewa Kuryluk mówi kilkoma językami.

To nie żyło się w pałacach i w wielkich luksusach, bo z opowieści pani Ewy Kuryluk wiemy, że mieli tylko dwa pokoje.

Jeden zajmowali rodzice, drugi zajmowała Ewa Kuryluk ze swoim młodszym bratem Piotrem i te warunki takie materialne, oczywiście nie było tam biedy, to w ogóle nie ma o czym rozmawiać, ale to nie...

Więc być może trzeba dzieła Ewy Kuryluk czytać.

Historii tej rodziny, ponieważ Ewa Kuryluk, żeby patrzeć na nią, na jej dzieło, trzeba trochę wiedzieć o jej rodzinie.

Pan Karol Kuryluk potem został dyrektorem Państwowego Wydawnictwa Naukowego i znowu jego zasługa.

I dwa ważne fakty, które mają znaczenie, żeby rozumieć Ewę Kuryluk.

Fakt pierwszy, Gomułka wyrzucił z PWN-u wszystkich tak zwanych encyklopedystów, czyli grupę ludzi, z którymi pracował Karol Kuryluk i do Budapesztu po odbiór ciała ojca pojechał młodziutki wówczas Piotr Kuryluk.

Ponieważ i Piotr Kuryluk i mama Maria Kuryluk borykali się z chorobami psychicznymi, o czym Ewa Kuryluk pisze w swoich pracach literackich.

I tutaj na przykład leży przed nami jedna z jej książek pod tytułem Feluni, którą Ewa Kuryluk napisała po śmierci swojego brata Piotra.

Piotr Kuryluk do końca swojego życia zmagał się z chorobą psychiczną, a takim jakby bodźcem, który tę chorobę wywołał, był marzec 1968 roku, czyli wkrótce po śmierci ojca.

Miał w sobie ogromną wrażliwość, ale te fakty wpłynęły na to, że do końca życia się borykał, ale współpracował z Ewą Kuryluk.

I Ewa Kuryluk przez, nie wiem jak to jest dzisiaj, ale całe lata, założyła zresztą stowarzyszenie na rzecz szpitala psychiatrycznego w Tworkach, gdzie Piotr po prostu spędził bardzo wiele czasu.

A ja tylko dodam, że w 2020 roku powieść Ewy Kuryluk-Pfeluni była nominowana właśnie do tej trzeciej nagrody literackiej Nike.

No i teraz w takim razie wracamy do samej Ewy Kuryluk i jej twórczości.

Ponieważ to, co charakteryzuje Ewę Kuryluk, to taki nurt, który ona sama nazywa autobiografizmem.

No i teraz przejdźmy w takim razie do malarstwa Ewy Kuryluk i zacznijmy od tych początków.

Od razu powiem, że po powrocie z Wiednia Ewa Kuryluk...

Przygotowałam tutaj jedną z prac pani Ewy Kuryluk.

Ponieważ pani Ewa Kuryluk w latach 70. była wielką fanką farby akrylowej, ona dzięki temu, że bardzo dużo podróżowała, dzięki tej funkcji dyplomatycznej ojca, chyba była jedną z pierwszych malarek i malarzy w Polsce, którzy korzystali bardzo mocno z akrylu.

To są lata siedemdziesiąte, wówczas naprawdę niewielu ludzi zwracało na to uwagę.

Pani Ewa Kuryluk malowała te akryle, które są z reguły bardzo duże.

Dziś, proszę Państwa, o twórczości i o życiu wspaniałej artystki Ewy Kuryluk w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada pani profesorka Anna Adamus-Matuszyńska.

Ewa Kuryluk malowała mniej więcej do 1978 roku.

W związku z tym, że pani Ewa Kuryluk przede wszystkim mówi o sobie i o swojej rodzinie, to też te instalacje tekstylne są o niej i tak naprawdę o jej...

Nawiasem mówiąc, muszę dwa słowa o malarstwie, ponieważ to malarstwo pani Ewy Kuryluk jest bardzo płaskie, tak jak u Dalego zresztą, jest bardzo płaskie, tam się nie czuje przestrzeni, tam się czuje emocje, relacje, ale nie czuje się przestrzeni.

To jest opowieść o niej, o Ewie i o jej partnerze, Halmucie.

Otóż pani Ewa Kuryluk rejestruje...

I w świecie sztuki, w światowym świecie sztuki, Ewa Kuryluk jest znana właśnie z owych instalacji.

Są to słowa pani Ewy Kuryluk.

A więc sztuka dla pani Ewy jest po prostu, tak się zastanawiałam, bo jak się zapoznawałam z jej twórczością, którą jestem zafascynowana, nie ukrywam, tak mówiłam, Boże, chciałabym napisać biografię pani Ewy Kuryluk.

Ale myślę, że jeśli pisać biografię o pani Ewie Kuryluk,

Fascynująca malarka, fascynująca artystka i przyznacie państwo sami, że fascynująca opowieść pani profesorki Anny Adamus-Matuszyńskiej właśnie o Ewie Kuryluk.

Anna Adamus-Matuszyńska, Marek Mierzwiak, kłaniamy się Państwu i zachęcamy do oglądania, szukania, czytania o Ewie Kuryluk, ponieważ jest, tak jak mówiliśmy przez cały czas, artystką fascynującą i fascynującą kobietą, fascynującym człowiekiem.