Mentionsy
Podcasty Rzeczpospolitej
11.07.2025 06:00

Podcast „Przystanek Historia” | Rzeź wołyńska - wytracić Polaków, wyrugować polskość

Mija właśnie 82. Rocznica „krwawej niedzieli” – jednego z najbardziej dramatycznych epizodów antypolskiej ofensywy, przeprowadzonej na Kresach przez ukraińskich nacjonalistow.


„Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary” – głosi napis na pomniku ofiar ukraińskich nacjonalistów na krakowskim cmentarzu Rakowickim. 11 lipca 1943 roku oddziały OUN-UPA zaatakowały Polaków w 99 miejscowościach przedwojennego województwa wołyńskiego na Kresach. Dla upamiętnienia tego dnia, nazywanego „krwawą niedzielą”, obchodzimy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Kresach Wschodnich II RP.

Działająca od dwudziestolecia międzywojennego Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów rozpoczęła w 1942 r. formowanie oddziałów zbrojnych, nazwanych później Ukraińską Powstańczą Armią. Jednym z celów jej ataków stała się ludność polska zamieszkująca przedwojenne polskie tereny na wschód od Sanu. W lutym 1943 r. OUN podjęła decyzję o usunięciu ludności nieukraińskiej z terenów uznawanych przez ukraińskich nacjonalistów za ziemie ukraińskie.

Systematyczne działania eksterminacyjne ogarnęły przede wszystkim Wołyń – z punktem kulminacyjnym w 1943 r. – oraz część wschodniej Małopolski, gdzie do nasilenia antypolskich działań doszło rok później. Fizyczna eliminacja miała oczyścić tereny przedwojennych polskich Kresów południowo- wschodnich z pierwiastka polskiego. Szacuje się, że ukraińscy nacjonaliści, wspierani przez chłopstwo, zaatakowali ludność w 4300 miejscowościach i zamordowali około 100 tysięcy Polaków.

W pobliżu zniszczonych wsi i chutorów pozostały bezimienne masowe doły grobowe kryjące – najczęściej okaleczone – ciała polskich mieszkańców Kresów. Ludobójstwo Polaków zyskało miano rzezi wołyńskiej.

Celem ukraińskich nacjonalistów była jednak nie tylko fizyczna eliminacja polskiej

społeczności, ale także wykarczowanie śladów świadczących o wielowiekowej obecności polskiej na Kresach. Dlatego, dokonując aktów ludobójstwa, niszczyli jednocześnie polskie dobra kulturalne, zabytki, uderzali w kresową gospodarkę,

wypalając polskie siedliska do fundamentów, ze szczególną zajadłością niszcząc katolickie kościoły.


Materiał partnera Instytut Pamięci Narodowej

Więcej podcastów historycznych znajdziesz na

portalu przystanekhistoria.pl


UPA Polaków OUN Grzegorz Motyka Ołun Bandery Romana Szuchewicza Ryszard Torzecki Dmytro Klaczkiewskiego Federalnej Służby Bezpieczeństwa Rosji Kumsawur OUN-B Tarasa Czuprynkę Ukraińska Powstańcza Armia Ukraińskich Nacjonalistów Ukraińskiej Rady Najwyższej

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "Ukraińskich Nacjonalistów"

Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów, zwłaszcza ta związana z przewódcą Stepanem Banderą i powstała pod egidą tej formacji Ukraińska Powstańcza Armia,

Bardzo często tych ukraińskich sąsiadów traktowała jako obywateli drugiej kategorii, co sprawiało, że wielu Ukraińców, nawet nie sympatyzując z nacjonalistami, uznawało, że lepiej niech będzie już Ukraina nacjonalistyczna niż ma być z powrotem państwa Polski.

Nie znamy ani jednego wypadku, aby jakaś polska wioska została napadnięta przez spontanicznie powstałych przeciwko niej ukraińskich chłopów z sąsiednich miejscowości.

Ile ofiar ukraińskich jest po tej drugiej stronie?

Przy czym zaznaczę, że polska metodologia liczenia strat polskich i ukraińskich dotyczy lat 43-45, ewentualnie 43-47.

I odwrotnie, to znaczy my nie liczymy, uwzględniamy to jako taki, można powiedzieć, oddzielny rachunek tych ukraińskich ofiar, które padły ofiarą na przykład polskiej policji pomocniejszej, którą stworzyli Niemcy.

tak lansowana przez niektórych, czy to polskich, czy ukraińskich badaczy liczba 30 tysięcy ukraińskich ofiar.

Ten raport przygotowany przez ukraińskich badaczy obejmuje lata 1939 do końca lat 1940, a więc okres większy.

Polaków, Ukraińców, polskich naukowców, ukraińskich naukowców.

Ostatnie odcinki