Mentionsy
Podcasty Rzeczpospolitej
11.07.2025 06:00

Podcast „Przystanek Historia” | Rzeź wołyńska - wytracić Polaków, wyrugować polskość

Mija właśnie 82. Rocznica „krwawej niedzieli” – jednego z najbardziej dramatycznych epizodów antypolskiej ofensywy, przeprowadzonej na Kresach przez ukraińskich nacjonalistow.


„Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary” – głosi napis na pomniku ofiar ukraińskich nacjonalistów na krakowskim cmentarzu Rakowickim. 11 lipca 1943 roku oddziały OUN-UPA zaatakowały Polaków w 99 miejscowościach przedwojennego województwa wołyńskiego na Kresach. Dla upamiętnienia tego dnia, nazywanego „krwawą niedzielą”, obchodzimy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Kresach Wschodnich II RP.

Działająca od dwudziestolecia międzywojennego Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów rozpoczęła w 1942 r. formowanie oddziałów zbrojnych, nazwanych później Ukraińską Powstańczą Armią. Jednym z celów jej ataków stała się ludność polska zamieszkująca przedwojenne polskie tereny na wschód od Sanu. W lutym 1943 r. OUN podjęła decyzję o usunięciu ludności nieukraińskiej z terenów uznawanych przez ukraińskich nacjonalistów za ziemie ukraińskie.

Systematyczne działania eksterminacyjne ogarnęły przede wszystkim Wołyń – z punktem kulminacyjnym w 1943 r. – oraz część wschodniej Małopolski, gdzie do nasilenia antypolskich działań doszło rok później. Fizyczna eliminacja miała oczyścić tereny przedwojennych polskich Kresów południowo- wschodnich z pierwiastka polskiego. Szacuje się, że ukraińscy nacjonaliści, wspierani przez chłopstwo, zaatakowali ludność w 4300 miejscowościach i zamordowali około 100 tysięcy Polaków.

W pobliżu zniszczonych wsi i chutorów pozostały bezimienne masowe doły grobowe kryjące – najczęściej okaleczone – ciała polskich mieszkańców Kresów. Ludobójstwo Polaków zyskało miano rzezi wołyńskiej.

Celem ukraińskich nacjonalistów była jednak nie tylko fizyczna eliminacja polskiej

społeczności, ale także wykarczowanie śladów świadczących o wielowiekowej obecności polskiej na Kresach. Dlatego, dokonując aktów ludobójstwa, niszczyli jednocześnie polskie dobra kulturalne, zabytki, uderzali w kresową gospodarkę,

wypalając polskie siedliska do fundamentów, ze szczególną zajadłością niszcząc katolickie kościoły.


Materiał partnera Instytut Pamięci Narodowej

Więcej podcastów historycznych znajdziesz na

portalu przystanekhistoria.pl


UPA Polaków OUN Grzegorz Motyka Ołun Bandery Romana Szuchewicza Ryszard Torzecki Dmytro Klaczkiewskiego Federalnej Służby Bezpieczeństwa Rosji Kumsawur OUN-B Tarasa Czuprynkę Ukraińska Powstańcza Armia Ukraińskich Nacjonalistów Ukraińskiej Rady Najwyższej

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Polaków"

Na Wołyniu mieszkało około 16% Polaków i Wołyń i Galicja Wschodnia znalazły się w II Rzeczpospolitej w wyniku przegranej przez Zachodnią Ukraińską Republikę Ludową wojny lat 1918-1919.

W sposób naturalny Polaków i Ukraińców, tych świadomych politycznie, podzielił więc konflikt polityczny.

W wyniku tych działań, jak wyliczają polscy historycy, i to są badania wieloletnie od dołu poprzez liczenie miejscowości po miejscowości i od góry poprzez badanie różnego rodzaju statystyk, na Wołyniu zginęło od 40 do 60 tysięcy ofiar Polaków.

I obejmuje tych zabitych Polaków, którzy padli ofiarą formacji mających charakter ukraiński, czyli nie wliczamy w to na przykład ofiar ukraińskiej policji pomocniczej, wtedy kiedy ona była pod niemieckimi rozkazami.

Panie profesorze, dla wielu Polaków to są zbrodniarze.

Polaków, Ukraińców, polskich naukowców, ukraińskich naukowców.

To powinno nas skłaniać do tego, mówiąc nas, mam na myśli i Polaków i Ukraińców, powinno skłaniać nas do przyjęcia takiego założenia, że ten polsko-ukraiński spór o historię jest sporem Polaków i Ukraińców i powinien być przez nas traktowany jako nasz spór, w który nie powinniśmy pozwalać, aby ktokolwiek trzeci wchodził,

I to niewątpliwie też sprawiałoby, że Polakom łatwiej byłoby przyjąć różnicę stanowisk w tej bardzo bolesnej dla wielu Polaków sprawie.

Ostatnie odcinki