Mentionsy
Raport o książkach – „O” Miki Liukkonen
Bohaterem tego odcinka będzie literatura fińska. A ściślej: pisarz, którego w Finlandii w ostatnich latach uznawano za jednego z najzdolniejszych – i równocześnie najmniej go rozumiano.
Miki Liukkonen nie żyje od dwóch lat. Jego samobójcza śmierć w wieku 34 lat odsłoniła ciemne strony fińskiego systemu opieki zdrowotnej. Skłoniła też – niestety poniewczasie – do dyskusji o niezrozumieniu dzieła literackiego i losie pisarskich geniuszy.
Liczącą prawie tysiąc stron książkę „O” – która właśnie ukazała się po polsku – pisarz opatrzył śródtytułem: „Uniwersalny traktat o tym, dlaczego sprawy mają się tak, a nie inaczej”. Z pozoru jest to opowieść o wszystkim: pełna szczegółów, dygresji, a nawet rysowanych przez twórcę diagramów. Ale jej akcja to tylko pretekst do ukazania ciemnych stron współczesności, zmagań z życiem równocześnie fascynującym i nieznośnym, dylematów, które od dzieciństwa usiłował rozwiązać utalentowany autor.
Naszym dzisiejszym gościem jest Sebastian Musielak, tłumacz literatury fińskiej i autor znakomitego przekładu „O” – który podczas pracy nad polską wersją przez kilkanaście miesięcy korespondował z Mikim Liukkonenem.
Od śmierci autora „O” to książka jeszcze bardziej intymna. Kim był ten fiński pisarz i artysta? Na czym z perspektywy tłumacza polega niezwykłość tej książki? Jaką Finlandię pokazuje nam jej współczesna literatura?
Na rozmowę z Sebastianem Musielakiem zaprasza Marcin Żyła.
Prowadzenie: Marcin Żyła
Gość: Sebastian Musielak
Książka: „O” Miki Liukkonen
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Szukaj w treści odcinka
Może to jest dobry moment, aby opowiedzieć o tym, że właśnie w Polsce wyszedł nowy numer literatury na świecie, w całości poświęcony autorom z Finlandii, który otwiera fenomenalny fragment powieści czy eposu innego fińskiego geniusza, Foltera Kilpi.
Kilpi pisał o swoim dziele, że od kilkudziesięciu lat, to cytat, nikt w tym kraju nie wzniósł literackiego dzieła, które czerpałoby z czeluści głębszych niż to moje.
I teraz, kiedy myślałem o takiej twórczej samotności Lukonena, o tym jego niepełnym docenieniu, przyszło mi oczywiście do głowy najpierw, że może Finlandia nie lubi geniuszy, bo geniuszy się wychylają, wyróżniają w takim społeczeństwie, które jest osadzone dzisiaj w egalitarności, ale przecież Kilpi miał z rodakami te same kłopoty w latach 30.
Rzeczywiście Kilpi mówił, że stworzył epos.
Oni czuli, że chyba nikt, szczególnie Kilpie, że nikt nie zrozumiał tego dzieła ich i należycie go nie opisał i nie wychwalił, w sensie tak rzeczywiście szczerze, zrozumiał o co nam chodzi.
Obaj, może Kilpie jakoś wtedy nie było social medów, oczywiście nie było social medów, nie było telewizji, nie było internetu, więc oczywiście jedynie z listów...
który ja dosyć tam do redaktorów i niektórych pisarzy, krytyków swoich kilpi pisał.
Rzeczywiście Kilpie też pisał o tym, co znał z doświadczenia, bo był sam dzieckiem takich rodów bogatych, wyspiarskich tam z Kustaw i oczywiście on chciał przedstały, chciał jakiś złożyć hołd już w zasadzie za jego życia.
I w zasadzie te kilkadziesiąt stron rozrzuconych po całej książce są bardzo wstrząsające świadectwa takiego właśnie jego, trochę właśnie jak Kilpie miał w listach, takiego totalnego rozgoryczenia i rezygnacji, bo nie został źle odczytany, nieodczytany.
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach P...
02.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 31 stycznia 2026
31.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 28 stycznia 2026
28.01.2026 14:10
-
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekła...
26.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 24 stycznia 2026
24.01.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Rozbierz czło...
22.01.2026 16:00
-
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
21.01.2026 13:08
-
Raport o książkach – Przemek Dębowski o projekt...
19.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 17 stycznia 2026
17.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 14 stycznia 2026
14.01.2026 14:31