Mentionsy

No i przed naszą rozmową, rozmawiając o Gliwicach, uchyliła pani rąbkę tajemnicy, że odkryła pani, że w Gliwicach jest ulica imienia pani bohaterki Róży Luksemburg, w Gliwicach Łabędach, a pod tytuł pani książki Róża Luksemburg Domem moim jest cały świat.

I ja chciałem na początku spytać się po to, jak domem moim cały świat i mamy ulicę Róży Luksemburg w Gliwicach.

Jak bardzo, dlaczego Róża Luksemburg chciała ogarnąć cały świat, choć jej życie rozciągało się od wschodu na zachód?

To jest dłuższy cytat, jeden z najsłabniejszych cytatów z Róży Luksemburg.

Kilka lat temu, kiedy była taka głośna sprawa, którą opisuję w mojej książce, że w Niemczech, w podziemiach szpitala w Berlinie znaleziono zwłoki, nieopisane zwłoki, którego cechy dopasowały do opisu Róży Luksemburg.

Róża Luksemburg zginęła w bardzo dramatycznych okolicznościach.

Było wiadomo, że jej ciało wrócono do kanału i potem jakieś ciało zostało pochowane jako Róża Luksemburg, ale właściwie przypuszczenie, że...

No i on dowiedział się, ten anatomopatolog, że, dowiedział się właściwie przypadkiem od jakiegoś niemieckiego historyka, że w Warszawie w archiwum aktynowym zachowane są dzielniki Róży Luksemburg.

Bo to jest taki dokument, który trochę pokazuje, można się tam wiele dowiedzieć z niego nie tylko o świecie roślin, ale też o tym, na przykład jak róża Luksemburg, jaki ona otrzymywała kontakt ze światem w swoim więzieniu.

Pojawił się Ferdynand Lasalle, pojawia się Berlin, ale kiedy słuchałem pani i przypomniałem sobie naszą rozmowę jeszcze przed tym naszym śniadaniem z mistrzynią, o którym teraz nasi słuchacze słuchają, to powiedziałem pani, że w Gliwicach ulica Róży Luksemburg sąsiaduje z ulicą Juliana Tuwima.

Inna jakaś teoria mówi, że te ziemniki mogły być przez jakiś czas przechowywane w Stanach Zjednoczonych, ponieważ część archiwów Róży Luksemburg została w czasach nazistowskich wywieziona przez dyplomatę do Stanów Zjednoczonych.

Jak chodzi o to, że Róża Luksemburg jest właściwie taką częścią, taką ważną postacią w historii Niemiec, to jest istotne o tyle, że ona...

I Róża Luksemburg, która właśnie była znakomicie przygotowana do pracy publicystycznej, miała tę szansę po pierwsze działania właśnie w takim silnym ruchu, a po drugie też na przykład publikowania swoich, bo ona była teoretyczką, ona była teoretyczką marksizmu i publicystką, po prostu mogła w tej niemieckiej prasie publikować swoje teksty.

I chciałem się spytać o fascynację poezją Adama Mickiewicza właśnie, która była udziałem w Ruszy Luksemburg.

Kiedy czytałem Panią książkę, a rozmawiałem również o kolejnym tomie prelekcji paryskich Adama Mickiewicza wygłaszanych w Collège de France z profesorem Krzysztofem Rutkowskim, to mu nadmieniłem, że oto jedną z wielbicielek Adama Mickiewicza, o czym on nie wiedział, była właśnie za sprawą Pani książki Róża Luksemburg.

I chciałem się panią spytać, czym to pojęcie wolności było dla Róży Luksemburg, no bo przecież w imię tej wolności zostanie potem zamordowana.

Znaczy Hanna Arendt była późniejszą znacznie myślicielką, ale Hanna Arendt właśnie powracała do myśli Róży Luksemburg.

Jakoś w ogóle miała do niej, no była ważna, była dla niej Róża Luksemburg i wydaje mi się, że właśnie dlatego, że ich

Aczkolwiek rozumiały ją też trochę inaczej, ponieważ dla Róży Luksemburg wolność była też wolnością ekonomiczną.

No i ona, i Róża Luxemburg podjęła z nim polemikę, która była głośna wtedy wśród socjalistów europejskich.

Akurat Róża Luksemburg bardzo szanował.

I mimo, że się z nią spierał, to po jej śmierci napisał, że Róża Luksemburg była orłem.

to chciałem Panią poprosić o komentarz do takich znamiennych zdarzeń, które miały miejsce w kraju, który już nie istnieje, jakim była Niemiecka Republika Demokratyczna, gdzie z jednej strony był oficjalny kult związany z historią Róży Luksemburg i przywódcy ówczesnej partii komunistycznej NRD składali na grobie Róży Luksemburg

kwiaty, co było częścią takich oficjalnych obchodów, a opozycjoniści maszerowali z transparentami, na których właśnie umieszczali te informacje z artykułów Róży Luksemburg, które krytykowały system monopartyjny za brak elementarnej wolności.

W Niemczech było takie, jedno z najważniejszych świąt komunistycznych, to się nazywało święto Trzach L. To było w rocznicę zawartowania Róży Luksemburgi i Karola Liebknechta, jej partyjnego towarzysza,

organizowano Wielki Marsz pod portretami Lenina, Liebknechta i Luksemburg.

Natomiast ten kult Róży Luksemburg jakby nie przeszkadzał tym władzom enertowskim przemilczać czy cenzurować po prostu.

No i za umieszczenie tego zdania na transparencie podczas tego pochodu ku czci trzech L, Lipknechta, Lenina, Luksemburg, grupka opozycjonistów NRWK została w latach 80. aresztowana i skazana.

Właściwie fakt, że Róża Luksemburg jest kimś innym niż sobie wyobrażaliśmy, niż wyobrażamy sobie poprzednie, był dla mnie właściwie po prostu powodem do napisania tej książki.

Róża Luksemburg jest tak, że w moim pokoleniu, ja mam 63 lata, więc w moim pokoleniu, w pokoleniu trochę młodszym, każdemu się wydaje, że wie, kim była Róża Luksemburg, ponieważ słyszał o niej w szkole, czy tak jak w Gliwicach mógł przechodzić ulicą Róży Luksemburg.

I o tych wyborach i o tych poszukiwaniach wolności jest pani książka Róża Luksemburg.