Mentionsy
Historia Śląska w czasie II wojny światowej. Prolog: Powstania Śląskie
Powstania Śląskie 1919–1921 – walka o polski Śląsk.Pierwsze powstanie (sierpień 1919 r.) wybuchło w proteście przeciwko brutalnym represjom niemieckiej policji bezpieczeństwa – zostało jednak szybko stłumione. Drugie (sierpień 1920 r.) przyniosło częściowy sukces, wymuszając na Niemcach rozwiązanie tej policji. Największe i najlepiej zorganizowane było trzecie powstanie (maj–czerwiec 1921 r.), które zakończyło się rozejmem i międzynarodową interwencją.W wyniku decyzji Rady Ligi Narodów w 1922 roku część Górnego Śląska, obejmująca najbogatsze tereny przemysłowe, została przyłączona do Polski. Powstania śląskie stały się symbolem walki o polskość regionu i determinacji jego mieszkańców.
Szukaj w treści odcinka
Wojciech Korfanty, przywódca powstańców śląskich, jest nazywany jednym z ojców polskiej niepodległości.
A przecież Królestwo Pruskie zbudowało swoją potęgę na polskiej krzywdzie, na zaborach, na zagarnięciu Pomorza, Wielkopolski, Kujaw, w przypadku Śląska.
To, że niemieckie spisy ludności obszaru rejencji opolskiej jednoznacznie wskazywały na olbrzymi żywioł Polski.
To rzecz fundamentalna także w kontekście polskiej walki o Śląsk.
Jednocześnie Wielkopolska była zapleczem, była bazą, była kuźnią kadr dla organizacji, które na obszarze Śląska miały przystąpić do własnego powstania.
Że ten plebiscyt przede wszystkim zdecyduje o obszarach niecałej, ale zasadniczo rejencji opolskiej.
Statystyka była po polskiej stronie.
Dochodziło to do 60-70%, zwłaszcza na obszarze południowym i wschodnim rejencji opolskiej.
Niemcy nie pozwolili na to, co pchnęło go do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska.
Powodowała, że do polskiej organizacji wojskowej Górnego Śląska bardzo chętnie zaciągali się Polacy, chłopi, górnicy, robotnicy.
Stąd bardzo szybki rozrost organizacji konspiracyjnej, która już latem 1919 roku osiągnęła poziom ponad 20 tysięcy zaprzysiężonych członków.
Toszeckim, Kluczborskim, wszędzie powstawały tajne komórki Polskiej Organizacji Wojskowej.
Dowódcą Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska na obszarze, jako komendant główny, był Alfons Zgrzebniok.
To dla przedstawicieli Polskiej Organizacji Wojskowej stanowiło pewne rozczarowanie.
Ona zapoczątkowała proces erozji niemieckiej władzy na obszarze Górnego Śląska, zapoczątkowała proces rozwoju, a nie doprowadziła do uwiądu polskiej organizacji wojskowej Górnego Śląska, czy szerzej polskiej konspiracji na tym obszarze.
A zatem Korfanty kontrolował, czy zarządzał przygotowaniami plebiscytowymi, ale jednocześnie trzymał rękę na rozwoju Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska.
Armia Polska, polski rząd, Wojsko Polskie wspierają rozwój organizacji konspiracyjnych.
Dominujący żywioł polskiej młodzieży nie miał prawa głosować.
Niemiecki żywioł miejski otoczony jest żywiołem polskiej wsi.
Nie ma charakteru bezpośrednio wiążącego, a zatem istnieje ryzyko, że stronie polskiej przyznane zostanie jedynie skrawek terytorium.
750 tysięcy Polaków, 250 tysięcy Niemców trafia w granicę państwa polskiego, ale w dawnej rejencji opolskiej.
Z Niemcami w polskiej strefie i z jeszcze większą liczbą Polaków po niemieckiej stronie.
Ostatnie odcinki
-
Polacy na frontach drugiej wojny światowej
04.02.2026 06:00
-
Straty załóg okrętów podwodnych podczas II wojn...
02.02.2026 06:00
-
Ilu Polaków zginęło w czasie II wojny światowej...
01.02.2026 15:00
-
Paradoks amerykańskich strat w czasie drugiej w...
30.01.2026 06:00
-
Gość Podcastu Wojenne Historie: Paweł Przeździe...
28.01.2026 06:00
-
Betonowa tarcza. Czy umocnienia są potrzebne?
26.01.2026 06:00
-
Radzieckie wojska pancerne w inwazji na Polskę ...
23.01.2026 06:00
-
Dywizje. Zwodniczy symbol siły
21.01.2026 06:00
-
2. Armia Wojska Polskiego. Między propagandą a ...
19.01.2026 06:00
-
Plan Zwycięstwa. Amerykański plan na wygranie w...
16.01.2026 06:00