Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
25.09.2025 13:00

Komunista, szpieg i wybitny fizyk. Kim był Weissberg-Cybulski?

Książka "Wielka czystka" Aleksandra Weissberga-Cybulskiego to świadectwo człowieka, który na własnej skórze doświadczył zbrodniczego charakteru dwóch totalitaryzmów - komunizmu i nazizmu. Jego życie to dramatyczna droga przez przedwojenne Niemcy, Związek Sowiecki, więzienie NKWD i getto krakowskie, aż po powojenną ucieczkę z Polski na Zachód. To historia fizyka, inżyniera, pisarza i hazardzisty, który pozostawił jedno z najważniejszych świadectw epoki. Weissberg znalazł się w samym centrum wydarzeń – jego pobyt w ZSRR przypadł na okres Wielkiego Głodu i Wielkiej Czystki, które pochłonęły miliony istnień. Sam stał się ofiarą represji, przebywając dwa lata w enkawudowskim więzieniu. Po wojnie to Arthur Koestler, jego przyjaciel i światowej sławy pisarz, namówił go do napisania "Wielkiej czystki". Dlaczego młody człowiek z żydowskiej rodziny z Krakowa uwierzył w komunizm? Kiedy nastąpiło rozczarowanie tą zbrodniczą ideologią? Czy Weissberg-Cybulski uważał się za ofiarę? A może, ze względu na komunistyczne sympatie, poczuwał się do współodpowiedzialności za tym, czym był sowiecki komunizm? O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Irena Grudzińska-Gross z Princeton University oraz Instytut Slawistyki PAN Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 5 wyników dla "Weisberga"

O tym wszystkim rozmawiam dziś z profesor Ireną Grudzińską-Gross, autorką biografii Aleksandra Weisberga-Cybulskiego.

Jest tutaj Armia Czerwona i jest NKWD, które tego samego Weisberga w latach 30. najpierw aresztowało, a potem oddało Niemcom.

Nie tylko, ponieważ doświadczenie Weisberga było niezwykłe.

To znaczy, patrzymy na Aleksandra Weisberga-Cybulskiego jako na człowieka jednocześnie stanowiącego pars proto, to część całej generacji, całej kohorty, grupy bardzo takiej, bardzo istotnej, bardzo ważnej też dla kultury europejskiej XX wieku, ale z drugiej strony jest postacią wyjątkową.

Bardziej pisze przede wszystkim o jego własnym doświadczeniu komunizmu, ale w książce Wielka Karuzela o życiu Aleksandra Weisberga-Cybulskiego o tym wszystkim możemy przeczytać.