Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
25.09.2025 13:00

Komunista, szpieg i wybitny fizyk. Kim był Weissberg-Cybulski?

Książka "Wielka czystka" Aleksandra Weissberga-Cybulskiego to świadectwo człowieka, który na własnej skórze doświadczył zbrodniczego charakteru dwóch totalitaryzmów - komunizmu i nazizmu. Jego życie to dramatyczna droga przez przedwojenne Niemcy, Związek Sowiecki, więzienie NKWD i getto krakowskie, aż po powojenną ucieczkę z Polski na Zachód. To historia fizyka, inżyniera, pisarza i hazardzisty, który pozostawił jedno z najważniejszych świadectw epoki. Weissberg znalazł się w samym centrum wydarzeń – jego pobyt w ZSRR przypadł na okres Wielkiego Głodu i Wielkiej Czystki, które pochłonęły miliony istnień. Sam stał się ofiarą represji, przebywając dwa lata w enkawudowskim więzieniu. Po wojnie to Arthur Koestler, jego przyjaciel i światowej sławy pisarz, namówił go do napisania "Wielkiej czystki". Dlaczego młody człowiek z żydowskiej rodziny z Krakowa uwierzył w komunizm? Kiedy nastąpiło rozczarowanie tą zbrodniczą ideologią? Czy Weissberg-Cybulski uważał się za ofiarę? A może, ze względu na komunistyczne sympatie, poczuwał się do współodpowiedzialności za tym, czym był sowiecki komunizm? O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Irena Grudzińska-Gross z Princeton University oraz Instytut Slawistyki PAN Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Aleksander Weisberg-Cybulski"

Aleksander Weisberg-Cybulski.

Pani profesor, Aleksander Weisberg-Cybulski, jeżeli w ogóle jest znany, no to przede wszystkim ze swojej książki Wielkaczystka, takie to tłumaczenie tytułu na język polski.

No i Weisberg-Cybulski robi to samo.

Dla nas tym najważniejszym rozczarowanym jest sam Weisberg-Cybulski, o którym napisała pani znakomitą książkę.

Powiedzmy naszym słuchaczom, kim właściwie jest Aleksander Weisberg-Cybulski, bo tak jak powiedzieliśmy sobie, to nie jest postać dobrze znana, a szkoda.

I takim też niechętnym turystą do Związku Radzieckiego był Aleksander Weisberg.

Czyli mamy taką sytuację, że jest właśnie 1 stycznia dokładnie roku 1940, Aleksander Weisberg, jeszcze nie Cybulski, zostaje przekazany przez jedno totalitarne państwo, które miało być rajem robotników i chłopów i tym rajem komunistów.

Aleksander Weisberg-Cybulski znajduje się na zachodzie, na emigracji.

I Aleksander Weisberg-Cybulski, jak sobie powiedzieliśmy, jest najbardziej znany ze swojego wielkiego, bardzo ważnego dzieła, Wielka Czystka.

Aleksander Weisberg-Cybulski wybrzmiewa jako kronikarz odchodzenia takiej drogi do komunizmu i odchodzenia od komunizmu.

Przeszli, których życie się ułożyło podobną trajektorią i w tym sensie wydaje mi się, że Aleksander Weisberg-Cybulski też jest okazją, żeby spojrzeć na taki bardzo poważny, istotny fenomen intelektualny, do pewnego stopnia też moralny, jeżeli chodzi o życie intelektualne Europy.

Wśród pytań, które miałem pani zadać było to, czy Aleksander Weisberg-Cybulski jest w ogóle postacią, o której w Muzeum Historii Polski warto mówić, ale no to chyba już żeśmy sobie ustalili, że warto.

I o tym wszystkim Aleksander Weisberg-Cybulski pisze.