Mentionsy
Mroczne Wieki
03.01.2026 08:50

Pierwsi Europejczycy - kiedy ludzie pojawili się na naszym kontynencie?

Wesprzyj mnie na:

https://patronite.pl/mrocznewieki

https://buycoffee.to/mrocznewieki

https://suppi.pl/mrocznewieki


W 1982 roku podczas mozolnych wykopalisk natrafiono na pozostałości dołu wypełnionego skamieniałymi szczątkami zwierząt. Na miejscu pojawili się specjaliści od archeozoologii, którzy prędko ocenili, że kości nie należały do zwierząt średniowiecznych. W końcu nic nie wskazywało aby nosorożce, tygrysy szablozębne, żyrafy czy strusie stanowiły element fauny średniowiecznego Kaukazu. Jelenie i chomiki już prędzej. Szczątki paleofauny zaczęto wkrótce wydobywać na powierzchnię, co jakiś czas znajdując przy nich odłamki skalne wyglądające niczym proste pięściaki, wykonywane w technice znanej jako olduwajska.


Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.


Obraz: "Neandertalczycy w śniegu", Charles R. Knight, 1911


Opracowania:

Dunbar R., Człowiek. Biografia, Copernicus Center Press, Kraków 2016.

Morse A.M., Papagianni D., Neandertalczyk. Odkryty na nowo. Współczesna nauka pisze nową historię neandertalczyków, Prószyński i S-ka, Warszawa 2022.


Artykuły:

Curran, S.C., Drăgușin, V., Pobiner, B. et al. Hominin presence in Eurasia by at least 1.95 million years ago. Nat Commun 16, 836 (2025). https://doi.org/10.1038/s41467-025-56154-9

Di Vincenzo, F. and Manzi, G. 2023. Homo heidelbergensis as the Middle Pleistocene common ancestor of Denisovans, Neanderthals and modern humans. Journal of Mediterranean Earth Sciences. 15, (Jul. 2023). DOI:https://doi.org/10.13133/2280-6148/18074.

Dirk Leder et al.,: The wooden artifacts from Schöningen’s Spear Horizon and their place in human evolution. PNAS 121 (15), 2024, pp. e2320484121 (fig. 1), doi:10.1073/pnas.2320484121

Ferring R, et al., Earliest human occupations at Dmanisi (Georgian Caucasus) dated to 1.85-1.78 Ma. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Jun 28;108(26):10432-6. doi: 10.1073/pnas.1106638108. Epub 2011 Jun 6. PMID: 21646521; PMCID: PMC3127884.

Garba, R., Usyk, V., Ylä-Mella, L. et al. East-to-west human dispersal into Europe 1.4 million years ago. Nature 627, 805–810 (2024). https://doi.org/10.1038/s41586-024-07151-3

Huguet, R., Rodríguez-Álvarez, X.P., Martinón-Torres, M. et al. The earliest human face of Western Europe. Nature 640, 707–713 (2025). https://doi.org/10.1038/s41586-025-08681-0

Kot, M., Berto, C., Krajcarz, M.T. et al. Frontiers of the Lower Palaeolithic expansion in Europe: Tunel Wielki Cave (Poland). Sci Rep 12, 16355 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-20582-0

Manzi G. Before the Emergence of Homo sapiens: Overview on the Early-to-Middle Pleistocene Fossil Record (with a Proposal about Homo heidelbergensis at the subspecific level). Int J Evol Biol. 2011;2011:582678. doi: 10.4061/2011/582678. Epub 2011 May 4. PMID: 21716742; PMCID: PMC3119516.

Mounier, Aurélien & Caparrós, Miguel. (2015). The phylogenetic status of Homo heidelbergensis – a cladistic study of Middle Pleistocene hominins. Bulletins et Mémoires de la Société d anthropologie de Paris. 27. 10.1007/s13219-015-0127-4.

Nery V, Neves W, Valota L, Hubbe M (2025) Testing the taxonomy of Dmanisi hominin fossils through dental crown area. PLOS ONE 20(12): e0336484. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0336484

Wangjie Hu et al., Genomic inference of a severe human bottleneck during the Early to Middle Pleistocene transition.Science 381,979-984(2023).DOI:10.1126/science.abq7487

Welker F. et al., The dental proteome of Homo antecessor. Nature. 2020 Apr;580(7802):235-238. doi: 10.1038/s41586-020-2153-8. Epub 2020 Apr 1. Erratum in: Nature. 2020 Aug;584(7820):E19. doi: 10.1038/s41586-020-2580-6. PMID: 32269345; PMCID: PMC7582224.

Wood B. Did early Homo migrate "out of" or "in to" Africa? Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Jun 28;108(26):10375-6. doi: 10.1073/pnas.1107724108. Epub 2011 Jun 15. PMID: 21677194; PMCID: PMC3127876.

Dmanisi Dmanisi Heidelberczyk Schöningen Mauer praczłowiek homoergaster antecesor Dmanisii Grandolina hominina Atapuerka Homo Schutensack Michał Kuźniar

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 19 wyników dla "antecesor"

Etymologia słowa antecesor wywodzi się z łacińskich słów ante, przed i cedere, iść.

Antecesor jest przeciwieństwem sukcesora, czyli człowieka idącego po kimś, następcy.

Swoją drogą angielski wyraz ancestor jest właśnie potomkiem łacińskiego antecesora, chociaż w jego inkorporacji na wyspiarski grunt pośredniczył jeszcze język starofrancuski.

że zasadnym jest podejrzenie, jakoby homo antecesor był przedstawicielem szeroko rozpowszechnionego gatunku.

W porównaniu do hominidów z Dmanisi, homo antecesor był prawdziwym młodzieniaszkiem.

O homo antecesor powinniśmy wiedzieć bardzo dużo.

Te najstarsze odciski ludzkich stóp, odkryte na Wyspach Brytyjskich, przypuszczalnie należące do Homo antecesor, były niemal tak samo duże, jak te, które zostawiłby w nadmorskim piasku współczesny dorosły Europejczyk.

Oględziny zachowanych kości kończyn pozwoliły ustalić antropologom, że homo antecesor miał długie, smukłe nogi, bardzo przypominające nasze, i jednocześnie jego tors był masywny, a barki i pierś szerokie niczym u neandertalczyków.

Duże palce u stóp były znacznie większe niż u współczesnych ludzi, co nasunęło badaczom pomysł, że antecesor mógł poruszać się w nieco inny sposób niż my.

Analiza barków wykazała, że antecesor nie był raczej wybitnym wspinaczem.

Sama płaskość twarzy homo antecesor mogła być efektem wpływu środowiska naturalnego albo diety.

Podobnie mogło być z płaskimi twarzami homo antecesor, który nie był jedynym gatunkiem człowiekowatych, jaki dorobił się takiej facjaty w ciągu tysiącleci.

Homo antecesor był wszystkożercą, obywającym się bez ognia.

W swojej kuchni antecesor pełnymi garściami czerpał z lokalnej dziczyzny.

Nie wiemy czy, a jeśli tak, to z jakim skutkiem homo antecesor polował na te zwierzęta.

że homo antecesor nie jest przodkiem człowieka współczesnego.

Wydaje się, że homo antecesor był po prostu jednym z wielu ślepych zaułków ewolucji hominidów.

Badanych od lat 70 XX wieku widzieli w nich populację pomostową między kaukaskimi hominidami z Dmanisji a homo antecesor z Półwyspu Iberyjskiego.

Czy był hominidem rodzinnym i czy lubił współplemieńców, tak samo jak homo antecesor?

Ostatnie odcinki

0:00
0:00