Mentionsy

O badaniach naukowych, bo to potrzebne.

Dzisiaj moją gościną jest Ania Cyklińska, psychoterapeutka CBT, psycholożka i ekspertka od emocji.

Cześć Ania.

Ania, czym się zajmujesz i dlaczego to jest ważne?

I badania naukowe chyba też na temat słowników emocji pokazują, że faktycznie jeżeli ktoś ma większy słownik, to lepiej reguluje.

Czyli w sumie emocje byłyby czymś na pograniczu gdzieś właśnie tego doświadczania, a jakiegoś takiego komponentu poznawczego.

No i głównie to, w jaki sposób inne badania w ogóle pokazują nam jakieś dane na temat emocji, no to są też wszystko badania, w których

Rzadko kiedy to są w zasadzie te badania jakościowe, gdzie możemy opowiedzieć szerszą historię i ktoś to przebada, tylko to są często jakieś testowe badania albo mamy do wyboru kilka odpowiedzi, gdzie coś zaznaczamy albo zaznaczamy coś na skali.

Więc to wszystko jest naprawdę bardzo trudne do zbadania i duża część naszej wiedzy opiera się jednak na jakichś konstruktach, teoriach i koncepcjach.

W takim sensie, że jak wspomniałaś te badania z tymi ludkami, gdzieś podlinkujemy w opisie tego odcinka.

To mam wrażenie, że po pierwsze to daje takie wrażenie dużej naukowości, ale po drugie daje taki jeden negatywny efekt, że nagle człowiek chyba kończy w takim przekonaniu, że on powinien w jakimś miejscu czuć emocje i chyba stąd płyną te pytania, które gdzieś napłynęły do mnie, do skrzyneczki przed naszym dzisiejszym spotkaniem, czyli...

I możemy sobie włączyć smutną muzykę, smutne filmy, po prostu opakowania do chusteczek wszędzie wokół nas i

straty, to wszystko powinno być jakąś granicę i to też nie jest jakaś taka jedna recepta typu, nie wiem, bądź smutna przez trzy godziny, bo każdy z nas ma inny układ nerwowy i ta intensywność przeżywania emocji jest bardzo różna.

A przychodzą pacjenci, którzy są bliżej jakiegoś zahamowania emocjonalnego i mimo, że mogą opowiedzieć o tych swoich przeżyciach też subiektywnych jako zdanie jakiejś relacji, to widać, że oni są chłodni w tym.

W wielu przypadkach my mamy jakieś oczekiwania względem emocji, które bierzemy z różnych dziwnych miejsc, typu Instagram, TikTok albo jakieś filmy nawet, czyli jakie powinnam przeżyć.

Więc chyba takie osadzanie się w sobie i w tym, że no właśnie wrócę do tego poznawania swoich tych szlaków emocjonalnych, swoich nawyków i też swojego gdzieś podłoża biologicznego do tego, na ile jestem w stanie doświadczać.

Tak, no to jest po prostu zapisane w naszym temperamencie, a temperament jest tą częścią osobowości bardziej biologiczną, genetyczną, mniej zmienną w trakcie dorastania, czy w ogóle z wiekiem.

Przede wszystkim interesuje nas tutaj reaktywność emocjonalna, czyli właśnie ta intensywność przeżywania emocji.

Czyli jakbyśmy sobie wyobrazili taki wykres, to mamy tą górkę i potem to może szybko opaść w dół, albo może jeszcze zostać sobie na tej takiej... ten czas trwania emocji, powiedzmy.

Umiejętność, albo taka tendencja bardziej do rozpamiętywania.

I to są uwarunkowania, to o czym mówisz, biologiczne.

Czy emocje powinniśmy w sobie odkrywać, czy raczej jest tak, że właśnie są teorie i powinniśmy się uczyć tych emocji, powinniśmy się uczyć sposobów przeżywania?

Ale jednak my często też przeglądamy się w innych i widzimy te nasze zachowania dopiero wtedy.

W zasadzie gdzieś tam zakrawamy już bardziej o teorię więzi, przywiązania, niż o tak stricte same emocje.

W teorii bliskości, więzi, przywiązania mamy właśnie to bezpośrednie połączenie.

To jest w ogóle też świetna ciekawostka, bo to jest jedna z niewielu koncepcji psychologicznych, która od teorii została w zasadzie potwierdzona badaniami eksperymentalnymi, gdzie badano reakcję dzieci na wyjście rodziców z pomieszczenia.

Że oczywiście też bardzo dużo osób ma ten bezpieczny styl przywiązania i oczywiście też to jest jakiś spektrum i nie tylko jesteśmy albo tutaj w tym unikaniu, albo w tym lęku i po prostu tak będzie zawsze i na zawsze.

To gdzieś przy tej lękowości i wrażliwości więcej, no bo ten unikający styl przywiązania będzie raczej o też takiej ucieczce w ogóle w sytuacje pozarelacyjne na przykład, żeby trochę się, tak potocznie mówiąc, odciąć i nie myśleć o tym, że tutaj zaraz ktoś, przed kimś mogę się odsłonić i ktoś zobaczy właśnie tą moją emocjonalną część.

To są takie zachowania bardzo automatyczne, bardzo schematyczne, gdzie często w tym unikaniu w ogóle nie myślimy o tym, no dobra, to ja teraz już spotykam się z tą osobą trzy miesiące, to ja teraz się wycofam z tej relacji i w ogóle nie powiem jej dlaczego i zniknę.

przeciwieństwa i na poziomie jakichś emocjonalnych, emocjonalnego przeżywania, ale też na poziomie jakichś potrzeb czy wartości w relacjach, których szukamy, czy sposobów na spędzenie wspólnego czasu, że tam jest tak dużo różnic, że zastanawiam się autentycznie, czy tak już na marginesie, poza jakby rozmową z pacjentami, czy to w ogóle ma sens jakoś tak zdrowo zadziałać, ile tutaj trzeba byłoby włożyć w to pracy,

kompromisów i jakiegoś takiego może wspólnej koncepcji życia, zbudowania, żeby to zadziałało.

Więc zostajemy w tej relacji, ale te problemy często nie znikają i dlatego wtedy jeszcze bardziej eskalują te nasze różne style przywiązania, czy w ogóle nasze schematy.

nie wiem, właśnie przeżywania wszystkiego razem, czy jakiegoś internalizowania tych emocji.

ojojania, czy potrzebujesz takiego racjonalnego jakby sprawdzenia tej sytuacji, nie?

Czyli wracamy do pytania na nowo, jak radzić sobie z emocjami drugiej osoby.

No ale jeśli mówimy o złości, no to oczywiście, jeśli jest jakaś sytuacja kłótni, czy właśnie jakiegoś obwiniania,

To to, że my nie musimy, bo mam wrażenie, że czasami w relacjach szczególnie bliskich wpadamy w taką pułapkę pomagania i to w ogóle płynie z dobrego miejsca.

Myślę, że te podstawy, o których już wcześniej mówiłyśmy, czyli nauka w ogóle zauważania i nazywania swoich emocji, rozwijanie tego słownika emocjonalnego,

dać nam jakieś podstawy do tego, żeby uwierzyć w tą pozytywną, bardziej czy też racjonalną w zasadzie perspektywę, bo to też nie chodzi o to, że będziemy sobie wmawiać, że uda mi się, uda mi się i dam sobie radę, tylko szukamy jakichś racjonalnych dowodów na to, ale sam też proces właśnie tej dyskusji z myślą, szukania dowodów za i przeciw będzie nam uelastyczniał to myślenie, czyli po prostu właśnie

Tak samo może jeszcze takim dodatkowym, taką wisienką na torcie może być właśnie spisanie tego, spisanie tych myśli, bo podczas pisania też nasze, nasz mózg trochę inaczej pracuje.

Wiemy to też z psychologii pamięci i uczenia się, czyli jeśli uczymy się nie tylko w formie czytania, tylko takiej odtwórczej, ale też na przykład robimy sobie jakieś notatki, jakieś mapy myśli, to też nasz mózg inaczej to przetwarza i to zapamiętywanie jest głębsze, więc

I często też pacjenci mówią, że na przykład słyszą te moje pytania, które ja zadaję już w jakichś tam kolejnych sytuacjach, że no to co najgorszego się stanie, nie?

No to elastyczność jest czymś, co jest bardzo cenną pod wieloma względami strategią i jakąś taką umiejętnością do stosowania się, ale też no właśnie, żeby mieć ten taki wachlarz strategii, nie?

Chciałam cię jeszcze zapytać o taki temat, który też często się pojawia, mam wrażenie, że też często się pojawia w wyszukaniach, jak człowiek szuka pomocy i na przykład wpisuje wtedy, jak kontrolować emocje.

Dobrze, Ania, mamy godzinę piętnaście.

Niesamowicie dobrze mi się z tobą rozmawia i chciałabym zadawać kolejne pytania.