Mentionsy

Historia BEZ KITU
26.11.2025 09:00

Anty - IRA. Protestanccy terroryści w Irlandii Północnej. Dr Kacper Rękawek

W Irlandii Północnej od lat sześćdziesiątych – obok Irlandzkiej Armii Republikańskiej – działały organizacje terrorystyczne o profilu protestanckim – Ulster Volunteer Force (UVF) oraz Ulster Defence Association (UDA). Opowiadały się one za utrzymaniem Irlandii Północnej w ramach Zjednoczonego Królestwa, a terror kierowały przeciwko katolickiej społeczności Zielonej Wyspy. W przeciwieństwie do IRA, która atakowała wojsko, policję, a także urzędników, z rąk protestanckich terrorystów ginęli katoliccy cywile, często w żaden sposób nie powiązani z republikanami. Grupy protestanckie nie miały wspólnej spajającej ich ideologii. W swoje szeregi rekrutowały niejednokrotnie ludzi z marginesu społecznego. Wytworzyły one między sobą powiązania o charakterze mafijnym i przestępczym. Kontrolowały dzielnice, handel alkoholem, papierosami, a później także narkotykami. Dyscyplinowały zwolenników i wywierały naciski na protestantów. W 1974 r. wymusiły na protestanckiej klasie średniej strajk generalny, który zaprzepaścił próbę pokojowego porozumienia z IRA. Stworzyły własne zaplecze polityczne w postaci partii, ale nie zdobyły szerszego poparcia społecznego. W latach 90. XX wieku z protestanckich grup terrorystycznych powstały współczesne organizacje pozarządowe i paramilitarne.Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy z dr. Kacprem Rękawkiem, ekspertem z Międzynarodowego Centrum Badań nad Zwalczaniem Terroryzmu w Hadze.#IrandzkaArmiaRepublikańska #IRA #terroryzm #UVF#UDA #Irlandia #IanPaisley #porozumieniewielkopiatkowe #przestępczość #zamachyterrorystyczne #lojaliści #republikanie #wielkikryzys #keynesizm #monetaryzm #popyt #podaż #bezrobocie #stopyprocentowe #dolar #interwencjonizm #monopolizacja #etatyzm #kryzysgospodarczy #stagflacja #inflacja #recesja #historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 97 wyników dla "IRA"

No bo mniej więcej ponad rok temu mieliśmy okazję, nasza koleżanka rozmawiała z panem na temat Irlandzkiej Armii Republikańskiej, IRA.

Tylko moje pytanie pierwsze jest takie, czy te organizacje powstały jako forma odpowiedzi na działania IRA, czy korzenie tych organizacji zupełnie gdzie indziej pojawiły się?

To jest fascynująca historia, mało znana, bo tak jak o IRA coś wiemy, a nie wiemy, że tych irlandzkich armii republikańskich było dużo...

Tak, ci terroryści powiedzieli o sobie w latach dziewięćdziesiątych, czy już nawet w latach osiemdziesiątych, kiedy jeszcze ten konflikt trwał, że jesteśmy dlatego, że jest IRA.

Pierwszy jest taki, że te organizacje, tak jak pan redaktor zauważył, one mówiły, że one walczą z IRA w swojej historii, a to jest historia kilkudziesięcioletnia.

wspierają IRA, no więc na kogo padnie, na tego będz.

No to nie jest antyira.

Irlandzka Armia Republikańska na południu głównie zajmuje się rozmowami sama ze sobą i jakimś takim mariażem, opowiadam o tym w odcinku o Ira, ze skrajną lewicą.

bym powiedział wywiadowczymi, bo w policji północnoirlandzkiej jest coś takiego, panie redaktorze, wtedy było, co się nazywało jak nasza defensywa przed II wojną światową, że tak jakby nie ma czegoś takiego jak ABW, tylko ten kontrwywiad jest wmontowany w policję i ta policja ma te raporty mówiące o tym, że na wzgórzach Irlandii Północnej i na granicy z Irlandią jest 40 obozów szkoleniowych IRA.

IRA się szykuje.

Jest wysadzenie w powietrze kolumny Nelsona w Dublinie, nie przez IRA, a przez inną organizację republikańską.

No i zaczyna się ruch ochrony praw człowieka i obywatela, o którym ja też opowiadam w tym odcinku o IRA, który jest de facto ruchem studenckim, młodzieżowym, gdzie są pewni aktywiści ze środowiska, w Irlandii się na to mówi nacjonalistycznego.

Oni są przekonani, że ten ruch ochrony praw człowieka i obywatela to jest de facto płaszczyk dla IRA.

Z drugiej strony oni ich widzą na tych marszach obrony praw człowieka i obywatela, które są animowane inspiracją Martin Luther King i te sprawy ze Stanów Zjednoczonych.

Jak ktoś tam powie koniec dyskryminacji katolików, to oni od razu mówią o IRA.

Ira jest malutka.

To są polityczni czy wyznawczycy sojusznicy tego, co IRA próbuje osiągnąć bronią.

Czyli tam się szykują, jak pani redaktorze tamtejsza Ira próbowała, zdobyła gdzieś tam broń, którą im przywiózł.

Oni wydobyli jedna z frakcji Irlandzkiej Armii Republikańskiej, która w 60-tych latach była dominująca tak naprawdę w ramach tej całej IRA.

Ira tę broń miała podjąć, nie była w stanie, bo zapomnieli, jakie są koordynaty.

W latach 1956-1962 Ira rzeczywiście...

I teraz jak to wszystko, panie redaktorze, dodamy, urodziła się anty-Ira.

Ja o tym nie mówiłem w rozmowie o Ira.

Ja zarówno z ludźmi, o ludziach z Ira napisałem doktorat i z nimi się spotykałem.

Ja tam mieszkałem i byłem na miejscu i z kilkudziesięcioma byłymi członkami Ira rozmawiałem na potrzeby swojego doktoratu z różnych frakcji.

Oczywiście to przesada, ale w 2004 roku byłem tam na stażu, w 2005 roku byłem tam na stażu i wtedy oglądałem i tak naprawdę celem tego mojego stażu, raczej takim naukowym, to byli ci właśnie terroryści z tych organizacji anty-Ira.

I my zaczynamy, panie redaktorze, jakąś opowieść w latach 60., gdzie się stworzy gang, który właściwie każdego katolika uznaje za członka Ira.

I w odcinku Ira ja opowiadam, jak biura partii Sinn Fein funkcjonowały jak komisariaty, gdzie można było złożyć tego typu zażalenie.

To oddział Ira szedł i wyprostował sprawy.

Podczas tego meczu, w tych eliminacjach, to już jest po 2008 roku, polscy kibice wywieszają flagi IRA.

z tych terenów, no bo są Polakami, a Polacy, o, zorientowaliśmy się, że jednak Polacy to katolicy, wcześniej się nie zorientowaliśmy, to też dużo mówi o tamtejszych protestantach, no i tu nam jeszcze machali tymi flagami IRA.

No ale spokój jest, tak jak o czym mogą Państwo posłuchać w odcinku Ira do końca lat 60., gdzie dochodzi do potężnego starcia między społecznościami, gdzie protestancka klasa robotnicza w odpowiedzi na te protesty w obronie praw człowieka de facto atakuje osiedla katolickie, pali domy, setki, tysiące ludzi z nich uciekają i Ira, której praktycznie nie ma na północy, mówi, no zobaczcie.

gdzie boimy się, że oni nas mogą zaatakować i słyszymy, że tam jakaś IRA się organizuje za tymi barykadami po katolickiej stronie, to my tworzymy swoje.

Ira zaczyna zabójstwa właściwie od razu, bo Ira się dzieli w roku 70 tak naprawdę.

Ira to jest ten cios, jak to oni mówią, w to śmieszne pomarańczowe państewko.

Ira zabija już tyle, poza tym są też takie sytuacje jak Krwawa Niedziela w 72 roku, gdzie armia brytyjska zabija kilkunastu boguduchowinnych katolików na pokojowym marszu w Dery, a z drugiej strony Ira na przykład wkłada bomby do centrum Belfastu, to jest kilkanaście bomb jednego dnia, paraliżuje miasto, tam cud boski, że tylko dziewięć osób zginęło i protestantom, przepraszam, ulewa się.

I protestanckie te dwie organizacje, o której mówimy, UVF i UDA, ruszają na wojnę z IRA, ale no właśnie, nie wymieniają ognia z IRA, bo IRA się chowa.

Przecież czy członek Ira, nie członek Ira wygląda tak samo.

Ira nie za bardzo ma mundury, no więc mordujemy Bogu Ducha winnych katolików w aktach zemsty.

Ona była, tak jak pytanie o Ira.

Ira szmuglowała ze Stanów Zjednoczonych, wykopywała z południa.

No zabijamy aktywistów IRA, bo każdy człowiek mieszkający w tej dzielnicy to jest aktywista IRA.

I teraz północnoirlandzka policja się odbudowuje nie za bardzo, jak już ma dosyć pełne ręce roboty z IRA, to na tych patrzy trochę bokiem.

Tworzy się sytuacja, że protestanci próbują tak naprawdę, no to jest okropne co powiem, na tym liczniku zabójstw mieć więcej zabójstw niż Ira.

Steroryzować Ira chcą.

Ale oni nie terroryzują Ira, oni terroryzują Bogu Ducha w innych katolików.

A Ira mówi, no tak, zabijają was, to jest to okropne państwo brytyjskie, my was obronimy.

Oczywiście nieprawda, ale to jeszcze tylko nakręca tę spiralę przemocy.

I to jest porozumienie katolików, tych nacjonalistów, czyli nie republikanów, unionistów, czyli tych lepszych, cudzysłów, protestantów, ale ono jest atakowane z jednej strony przez IRA.

pobłogosławiony przez rząd w Londynie i pobłogosławiony przez rząd w Dublinie też, ale to porozumienie jest atakowane z jednej strony przez Irak, która mówi żadnych dili, idziemy na całość, a z drugiej strony jest atakowane przez protestantów.

Ira od końca 1974 roku jest w swoim procesie pokojowym z Brytyjczykami, bo widzi, że rozbujała tę kampanię terroru.

Ira, panie redaktorze, w jakimś momencie by się może rozbiegła, to miała może z dwa tysiące ludzi.

Za Ira stoi swego rodzaju aktywistyczna ideologia.

No bo reagują anty-Ira.

Jest Ira, jesteśmy my.

Nie ma Ira, nie ma nas.

ten IRA jest zorganizowana w dużym stopniu jako swego rodzaju właśnie taka armia, która cudzysłów podziemna, która mówi, że trzeba żyć jak tacy rewolucjoniści.

I tak naprawdę jest pytanie, Ira jak w 1974 roku zaczyna rozmowy pokojowe z Brytyjczykami, próbując znaleźć wyjście z tej sytuacji, położyła najpierw też ten strajk, a potem przy tym strajku uczestniczyła w jego położeniu, a potem rozmawia.

Nie ma przemocy ze strony Ira tak dużo.

Ira jest w procesie pokojowym, takim, no wydaje jej się, że ona wynegocjuje coś fajnego z Brytyjczykami.

Wcześniej więźniowie z IRA dostawali status więźniów politycznych.

Ale to trochę nie ułatwia rozmów z IRA.

Sekretarzem stanu do spraw Irlandii Północnej zostaje człowiek, który się nazywa Roy Mason, który mówi, że zroluje Ira jak tubkę pasty do zębów.

Każdy z więzień IRA już nie jest więźniem politycznym, tylko dostaje normalne ciuchy więzienne.

IRA jest łapana, aresztowana.

Stare kierownictwo IRA właściwie sprzedało organizację negocjując z Brytyjczykami.

Oni tę organizację przekierują pod koniec lat 70. na nowe tory, ale wtedy IRA nie wie, co ma ze sobą zrobić tak naprawdę.

Jeżeli na czele nietajnej komórki stoją ludzie, którzy nie mają ochoty zabijać Ira, bo Ira nie zabija albo Ira jest słaba,

O tym jest w opowieści o IRA właśnie w naszym drugim filmie.

Sinn Fein, czyli ramie polityczne IRA.

Tak, ale jest gdzieś tam w 70. latach oni to widzą, że ten IRA się zmienia.

Oni już się mówili, że to są aktywiści Ira czy Sinn Fein, natomiast to absolutnie to był gdzieś tam złapany człowiek, bo panie redaktorze, no ta geografia Belfastu była taka, że można się było zorientować, kto jest kim, po tym, jakim jechał autobusem i gdzie wracał.

No bo ciśnie jak cytrynę te odbudowy i siedzi tak, jak my tu siedzimy przy stole z ludźmi z IRA, z innych grup republikańskich, gdzie dzielą ten tort, jakby to powiedzieć, remontowo-infrastrukturalny.

Ira z Brighton w 1984 roku, ona dochodzi do wniosku, że coś trzeba tu zmienić.

Ira wkłada bombę do Brighton, prawie nam zabiła panią premier.

Ira przemyciła 150 ton broni do Irlandii w drugiej połowie lat 80.

Ira mówi otwarcie, że rusza, i to jest, panie redaktorze, bardzo śmieszne, rusza na swoją ofensywę Tet.

Ira chce tego samego.

Świat się wali, Brytyjczycy nas sprzedają, Ira szmugluje broń, wy nic nie robicie, teraz już nas nie wyzywają od zabójców, tylko nas wyzywają od bandytów, którzy tam wyciskają tę cytrynę infrastrukturalno-remontową m.in.

To często byli ludzie, którzy za dnia byli w wojsku, albo w policję, a w nocy byli w UDA, ale tam też była bardzo duża grupa ludzi, którzy nienawidzili tych organizacji, bo uważali ich za przestępców, za po prostu takie lokalne męty, które niszczą im robotę przeciwko IRA, a oni są policją.

Na zasadzie to jest aktywista Ira i jego powinniście usunąć.

Nelson ma, przepraszam, że to powiem, kwity z armii brytyjskiej, dzięki którym mordowani są na przykład aktywiści Sinn Fein, gdzieś tam z szerokich kręgów IRA.

IRA jak chce, to ukradnie 20 milionów funtów z banków centrum Belfastu.

IRA oprócz takich jednostek, bym powiedział, lokalnych, tych łamaczy kości, dysponowała strukturami mało zinfiltrowanymi przez brytyjski wywiad, centralnymi, które, zabrzmi źle, były dobrej, wysokiej jakości.

To jest chyba najciekawszy okres ich historii, bo te organizacje zaczynają nagle zabijać więcej ludzi na początku lat 90. niż IRA.

Ira mówi, że robi ofensywetet.

Ira się gdzieś tam dogaduje z nacjonalistycznymi politykami, czyli tymi nierepublikańskimi z Irlandii Północnej i z rządem w Dublinie.

że ci protestancy bojówkarze czy terroryści są przekonani, że oni tak naprawdę się przyczynili do tego, żeby przekierować Ira w stronę pokoju, bo tak mocno w nich uderzali, że Ira musiała powiedzieć, no to szukajmy pokoju.

Oni są o tym święcie przekonani, że dołożyli się do presji na Ira, która w 1994 roku ogłasza zawieszenie broni.

Ale IRA to jest IRA, panie redaktorze, Sinn Fein to Sinn Fein.

Jest rzeczywiście tak, panie redaktorze, Ira de facto z pozycji słabszych ogłasza zawieszenie broni, a oni machają irlandzkimi flagami, cieszą się, wygraliśmy, wygraliśmy, a protestanci, którzy z jednej strony twierdzą, to my ich do tego zmusiliśmy, na ulicy obok stoją i się patrzą i się zastanawiają, no ale jak to?

niż przed podpisaniem porozumienia pokojowego, przecież Irajusz wygasza swoją działalność.

IRA się nazywa Akcja Bezpośrednia Przeciwko Narkotykom i morduje dealerów narkotyków, chociaż sama też kontroluje handel narkotykami.

W to jeszcze się wchodzą, panie redaktorze, inne grupy republikańskie, nie IRA, bo tam są też inne.

No ale Ira zapewniała większą kontrolę po stronie katolickiej.

Poza tym Ira...

Mniej niż Irak, ale mimo wszystko dramatycznie większy.