Mentionsy

Czechostacja
30.09.2025 05:45

Tatra: producent samolotów, pociągów i komunistycznych limuzyn | opowiada: Karol Machi

Obecnie czeska marka pojazdów Tatra kojarzy się wyłącznie z potężnymi, terenowymi ciężarówkami. Na przestrzeni prawie dwóch wieków istnienia w morawskiej Koprzywnicy produkowano jednak szereg różnego rodzaju pojazdów. Tatra ma więc na swoim koncie chociażby bardzo udany pociąg czy kilka samolotów - w tym jeden taki, którego rekordów, ustanowionych 90 lat temu, nie udało się pobić do dzisiaj. Produkowała w końcu Tatra, z powodzeniem - nawet komunistyczne limuzyny.

W 93 odcinku Czechostacji wracamy wraz z Karolem Machi, historykiem motoryzacji z wrocławskiego ośrodka Pamięć i Przyszłość do rozmowy o czeskiej marce pojazdów Tatra. Opowieść, którą zaczęliśmy dwa tygodnie temu, w odcinku nr 91, nie podejmujemy jednak tam, gdzie uprzednio skończyliśmy, czyli po II wojnie światowej. Cofamy się bowiem, raz jeszcze, do czasów przedwojennych, by na chwilę porzucić cztery koła i przedstawić inne środki transportu.

W rozmowie jest też sporo o historycznym kontekście II wojny światowej i czasów tuż powojennych oraz tym, jak się to wszystko odbiło na największych związanych z Tatrą nazwiskach.
Sporo miejsca poświęcamy ewolucji - kolejnym modelom luksusowych pojazdów, jakie dla swoich dygnitarzy polecili Tatrze produkować czechosłowaccy komuniści. W tym kontekście pojawia się też wyprodukowany specjalnie dla Stalina kabriolet.
Rozmowa urywa się nagle w momencie, w którym końca dobiega opowieść o samochodach osobowych. Wrócimy do niej za, a jakże, dwa tygodnie - wtedy, w odcinku podsumowującym historię Tatry przyjdzie kolej na pojazdy ciężarowe, które zakład z Koprzywnicy produkuje właściwie od momentu, w którym zajął się, jako trzecia marka na świecie, produkcją samochodów. I które, z powodzeniem, robi do dzisiaj.



Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Anna, Bartłomiej i Kin

Bardzo Wam dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.


W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Tatraplan"

I po prostu konsultowano się z nim, co zrobić, żeby ten Tatraplan...

Jednak sam epizod tego, że Ledwinka siedział w więzieniu jest niesamowicie tajemniczy i ciekawy pod tym względem, że łączy się z powstaniem kolejnego modelu, czyli Tatraplanu.

O to właśnie cię chciałem zapytać, bo Tatraplan to jest osobowy samochód o charakterystycznej dla lat 40. i 50. linii

A później, ale do tego to dojdziemy później, bo tak naprawdę ten Tatraplan stał się też jakby trochę punktem wyjścia do kolejnych rzeczy, które z Koprzywnickiej Fabryki wyjeżdżały.

Tak, już patrząc chociażby na plakaty Tatraplanu, czyli właśnie Tatry 600, widać, że inspirowano się już przedwojennymi dokonaniami inżynierów, ale tak jak wspomniałem, w 1948 roku model T-87 przeszedł facelifting, który bardzo upodabniał już właśnie go do kolejnego modelu, czyli właśnie do Tatraplanu.

Co prawda Tatraplan już...

Niestety Tatraplan otrzymał cyfrę 600, co było związane z koncepcją numeracji, która na początku przypisywała po prostu cyfrę 6 samochodom osobowym.

Co z takich ciekawych rzeczy można wspomnieć o Tatraplanie, zanim przejdziemy do opisywania go jako z samochodu?

Na pewno to, że nawet na plakatach widać było, jak ten samochód jest smukły, a jego nazwa Tatraplan, która często była...

używana nawet bez podawania producenta, czyli po prostu Tatraplan bez podania nazwy Tatra, bo przecież w nazwie już było to zawarte, kojarzył się z jakimś aeroplanem, przywodził na myśl samolot.

Tak, dlatego też kontynuując naszą historię, trzeba powiedzieć, co tam się dzieje dalej, kiedy powstaje pierwszy Tatraplan i co ma z nim wspólnego Ledwinka.

Ale oni chodzili na widzenia do Hansa Ledwinki, który już był aresztowany, bo to już był rok 48, kiedy chodzili na te widzenia i po prostu konsultowano się z nim, co zrobić, żeby ten Tatraplan się nie przegrzewał, żeby był lepszy w prowadzeniu.

roku wprowadzono Tatraplan do produkcji.

Tak w ogóle to całego Tatraplanu wyprodukowano 6 tysięcy sztuk, no i mówiłem, że eksport jest ważny

ma taką wyobloną tylną maskę, no i tak powoli kończy się produkcja Tatraplanu, ale jak wspomniałeś, tam były ciekawe wersje.

I właśnie, gdzie w tym wszystkim jeszcze jest Tatraplan?

No bo powiedziałeś, że Tatraplan miał...

Czy można uznać zatem, że tak naprawdę to my tutaj mówimy cały czas o kontynuacji Tatraplanu, który, wiesz, taki sprytny myk inżynierów z Koprzywnicy.

Więc w przeciwieństwie do Tatraplanu, ten samochód był głównie na użytek wewnętrzny, przy czym Czechosłowacja zastosowała genialny trik na promocję swojej własnej gospodarki i motoryzacji.

0:00
0:00