Mentionsy

I po prostu konsultowano się z nim, co zrobić, żeby ten Tatraplan...

Planowałem kupić Tatrę we wrześniu tego roku, ale przez to, że kupiłem Jugo, Floridę, okazuje się, że Tatra Beta zejdzie na dalszy plan.

Naszą pierwszą rozmowę skończyliśmy na II wojnie światowej, a jeśli chodzi o modele, to na ciężarówce Tatra 111, która jest dla mnie, z mojego punktu widzenia, archetypem tego typu pojazdów, z jakich Tatra znana jest obecnie, to znaczy terenowych ciężarówek.

bo Tatra została przejęta w 1923 roku, fabryka została włączona do koncernu Ringhofer.

Ringhofer przejmuje Tatrę, powstają zakłady Ringhofer Tatra.

Ani troszkę mnie nie wytrąciłeś, wracamy sobie do roku 1927 i wtedy też znamy markę jako Tatra AS, zajmuje się budową samochodów i wagonów, a przychodzi kulminacyjny rok 1936 i wtedy powstaje grupa Ringhofer Tatra AS i widać tutaj, że jest to wielki konglomerat, tak, związany oczywiście ze Smichowem, ale o tramwajach nie będziemy sobie chyba dzisiaj opowiadać.

Trzeba oddać jedno, pod zarządem Ringhofera właśnie w synergii z tym zakładem smichowskim widać było, że Tatra zaczyna produkować naprawdę wszystko dla motoryzacji, tak byśmy to określili, czyli były to samochody osobowe, już wcześniej oczywiście tak samo jak i ciężarowe, ale też eksperymentowano z nowymi rozwiązaniami dla chociażby kolejnictwa czy samolotami.

Jak już z poprzedniego odcinka pamiętamy, Tatra produkowała już w swojej karierze wagony.

dołączył do zespołu Józef Sousedic, wynalazca, jednocześnie właściciel fabryki we Wsetinie, która w tym czasie właśnie należała do koncernu Ringhofer, tak jak Tatra.

Nie wiem, czy to była Tatra, ale mogę się domyślać, że chyba tak.

Przed wojną Tatra próbowała swoich sił również w lotnictwie.

Ja nie chcę, żebyśmy głęboko wchodzili w te tematy lotnicze, bo mam wrażenie, że to i z punktu widzenia samego koncernu Ringhofer Tatra była jakaś brzegowa bardzo działalność.

Wydaje mi się, że jest to temat, o którym warto by było wspomnieć, chociażby mówiąc o tym, jak pod zarządem Ringhofera Tatra produkowała wszystko, ale jednocześnie nie będę tutaj wdawał się w szczegóły, bo nie jest to do końca mój temat, ale z drugiej strony nie była też to wielka produkcja, tak o co pytasz.

W ogóle cała opowieść zaczyna się od tego, że Tatra zaczęła produkować samoloty na licencji.

Tatra T-101, a mówimy tutaj o samolocie, była dwumiejscowym jednosilnikowym dolnopłatem.

Także to jest ciekawe, kiedy Tatra zabiera się za budowanie czegokolwiek i odnosi sukcesy.

Tatra T87 produkowana była jeszcze do czasów powojennych.

Dlatego, że wtedy też Tatra zaczęła czysto wizualnie, ale lakierować chociażby swoje nadwozia w taki charakterystyczny srebrny lakier.

Tatra miała największe moce produkcyjne i powstało też najwięcej modeli T87.

Otóż nic bardziej mylnego, Tatra chciała to wprowadzić o wiele wcześniej i z tym eksperymentowała.

A taka Tatra na autostradzie mogła jechać z prędkością o 20 km mniejszą.

On też w ogóle, co najciekawsze, pracował też przy tramwaju Tatra T3.

Mogę powiedzieć o tym, dlaczego Tatra T87 jest inna od swojej poprzedniczki.

Bo w momencie, w którym kończy się II wojna światowa, Hanusz Ringhofer, dyrektor generalny przedwojenny koncernu Ringhofer Tatra, czeski Niemiec, przed wojną lojalny obywatel Czechosłowacji, konsul honorowy przez jakiś czas wiceprezes Banku Narodowego, po 1938 roku zostaje obywatelem Rzeszy, wybiera obywatelstwo Rzeszy,

Widać też, tak jak wspomnieliśmy już w poprzednim odcinku, że wtedy Tatra bardzo miękko wchodzi na te tory wojennej produkcji.

staje Tatra 111, czyli ciężarówka wykorzystująca tą ramę w rurze, której biegły wszystkie komponenty bardzo dobrze i wojsko, armia niemiecka po prostu chwali sobie te rozwiązania.

No tak, Tatra sobie świetnie radzi i bardzo mocno się angażuje w to wszystko, ale...

Jednak sam epizod tego, że Ledwinka siedział w więzieniu jest niesamowicie tajemniczy i ciekawy pod tym względem, że łączy się z powstaniem kolejnego modelu, czyli Tatraplanu.

O to właśnie cię chciałem zapytać, bo Tatraplan to jest osobowy samochód o charakterystycznej dla lat 40. i 50. linii

A później, ale do tego to dojdziemy później, bo tak naprawdę ten Tatraplan stał się też jakby trochę punktem wyjścia do kolejnych rzeczy, które z Koprzywnickiej Fabryki wyjeżdżały.

Tak, już patrząc chociażby na plakaty Tatraplanu, czyli właśnie Tatry 600, widać, że inspirowano się już przedwojennymi dokonaniami inżynierów, ale tak jak wspomniałem, w 1948 roku model T-87 przeszedł facelifting, który bardzo upodabniał już właśnie go do kolejnego modelu, czyli właśnie do Tatraplanu.

Co prawda Tatraplan już...

Zmienia się też oznaczenie, bo ta Tatra też miała kończyć się na 7, mieliśmy już 87, 77, mieliśmy też budżetowe 97, a więc była pora na 107.

Niestety Tatraplan otrzymał cyfrę 600, co było związane z koncepcją numeracji, która na początku przypisywała po prostu cyfrę 6 samochodom osobowym.

Co z takich ciekawych rzeczy można wspomnieć o Tatraplanie, zanim przejdziemy do opisywania go jako z samochodu?

Na pewno to, że nawet na plakatach widać było, jak ten samochód jest smukły, a jego nazwa Tatraplan, która często była...

używana nawet bez podawania producenta, czyli po prostu Tatraplan bez podania nazwy Tatra, bo przecież w nazwie już było to zawarte, kojarzył się z jakimś aeroplanem, przywodził na myśl samolot.

Tak, dlatego też kontynuując naszą historię, trzeba powiedzieć, co tam się dzieje dalej, kiedy powstaje pierwszy Tatraplan i co ma z nim wspólnego Ledwinka.

Ale oni chodzili na widzenia do Hansa Ledwinki, który już był aresztowany, bo to już był rok 48, kiedy chodzili na te widzenia i po prostu konsultowano się z nim, co zrobić, żeby ten Tatraplan się nie przegrzewał, żeby był lepszy w prowadzeniu.

roku wprowadzono Tatraplan do produkcji.

Tak w ogóle to całego Tatraplanu wyprodukowano 6 tysięcy sztuk, no i mówiłem, że eksport jest ważny

No i Tatra dzięki temu mogła skupić się na produkcji ciężarówek.

ma taką wyobloną tylną maskę, no i tak powoli kończy się produkcja Tatraplanu, ale jak wspomniałeś, tam były ciekawe wersje.

Tatra była luksusowa, bo była kabrioletem, wykonana bardzo starannie, w takim pięknym kolorze kość słoniowa.

Został przekazany w zamian za samochód Tatra 603.

Zapadła decyzja, że Tatra ma się skupić na pojazdach ciężarowych i robić to, z czego jest tak naprawdę znana najbardziej do dzisiaj, czyli produkować ciężkie terenowe ciężarówki, o których będziemy jeszcze dłużej rozmawiali.

No tyle, że to jest nie do końca prawda, bo Tatra mimo wszystko bardzo długo produkowała jeszcze osobowki, chociaż w niewielkiej ilości dość specyficzne.

Dla mnie w dzieciństwie osobowa Tatra to był synonim takiego komunistycznego bieda Rolls Royce'a.

komunistycznej Czechosłowacji, no to dla mnie to była Tatra 613.

I właśnie, gdzie w tym wszystkim jeszcze jest Tatraplan?

No bo powiedziałeś, że Tatraplan miał...

Czy można uznać zatem, że tak naprawdę to my tutaj mówimy cały czas o kontynuacji Tatraplanu, który, wiesz, taki sprytny myk inżynierów z Koprzywnicy.

Była to Tatra.

I jeżeli popatrzymy właśnie na Tatra plany, na wcześniejsze T-87, widać, że jest tam pewna spójność i jedna linia narracyjna, jeżeli moglibyśmy powiedzieć tak o projektowaniu nadwozia.

Tutaj zaś Tatra 603

Czym charakteryzowała się Tatra 603?

czterostopniowa skrzynia biegów, nic do takiego, ale design, naprawdę, proszę mi uwierzyć, albo proszę znaleźć w internecie, jak wygląda Tatra 6C3, to był dziwoląg w pierwszej serii, ale jednocześnie samochód, obok którego nie można było przejść obojętnie, on dostał złotą wstęgę z Wiesbaden w konkursach elegancji.

Tatra 6C3 był to samochód, który miał znów trzy reflektory z przodu.

Ciekawe jest to, że ta Tatra, tak jak powiedziałem, zadebiutowała jako prototyp w 1955 roku, już rok później zaczęto ją produkować, ale produkowano ją aż do 1975 roku, więc Tatra projektując ten samochód wiedziała, że musi dostarczyć

Więc w przeciwieństwie do Tatraplanu, ten samochód był głównie na użytek wewnętrzny, przy czym Czechosłowacja zastosowała genialny trik na promocję swojej własnej gospodarki i motoryzacji.

Tak jak pierwsze Volvo, które nie było kanciaste, było rewolucją, tak samo tutaj Tatra z tych swoich pięknych, obłych, streamline'owych kształtów w końcu stwierdziła, że trzeba to zakończyć.

więc takie jeszcze lekkie, kęciaste, smukłe sylwetki były na topie i tak też w to wpisywała się właśnie ta Tatra.

I tak, ona była już eksportowana, ona była, jeżeli można tak powiedzieć, popularniejsza w stosunku do 603, która była bardzo wewnętrzna i była taka bardzo, no nie chcę powiedzieć, reglamentowana, bo każda wtedy Tatra była reglamentowana w Czechosłowacji, ale tą widywano jednak częściej i tak jak powiedziałeś, że jest to troszeczkę taki Rolls-Royce bloku wschodniego, to...

Faktycznie, o ile Związek Radziecki produkował swoje samochody cały czas inspirując się amerykańskimi krążownikami i na tym robił swoje Czajki, chociażby, czy też Wołgi, które były o wiele klas niżej, tak tutaj Tatra zwróciła się widać do światowych trendów.

To nadal była Tatra, która przeznaczona była tylko dla oficjeli i to nadal nie był hit eksportowy, chociaż bardzo ciekawy samochód.

Na szczęście, jeżeli tak powiemy, na podstawie 613 właśnie powstały takie ciekawe twory i prototypy jak sportowa Tatra, tak ją nazwijmy, czyli MTX V8 z 1991 roku.

Tak też powstał bardzo ciekawy i nowoczesny koncept z 1994 roku, który się nazywał Tatra Prezident.

One już nie nadążały za konkurencją Tatra.

On może się podobać faktycznie, chociaż jest to nadal zmodyfikowana Tatra 613, jest to jej ostatnia ewolucja, ale już ma zupełnie nową nazwę, co może dziwić.

Ja tutaj zresztą zwrócę się do słuchaczy, jeżeli nie wiecie, jak wyglądała Tatra T700, wygooglajcie ją sobie.

Umówiliśmy się już z Karolem na rozmowę o Skodzie, która podobnie jak Tatra produkowała w swojej historii nie tylko samochody.