Mentionsy
Tatra: producent samolotów, pociągów i komunistycznych limuzyn | opowiada: Karol Machi
Obecnie czeska marka pojazdów Tatra kojarzy się wyłącznie z potężnymi, terenowymi ciężarówkami. Na przestrzeni prawie dwóch wieków istnienia w morawskiej Koprzywnicy produkowano jednak szereg różnego rodzaju pojazdów. Tatra ma więc na swoim koncie chociażby bardzo udany pociąg czy kilka samolotów - w tym jeden taki, którego rekordów, ustanowionych 90 lat temu, nie udało się pobić do dzisiaj. Produkowała w końcu Tatra, z powodzeniem - nawet komunistyczne limuzyny.
W 93 odcinku Czechostacji wracamy wraz z Karolem Machi, historykiem motoryzacji z wrocławskiego ośrodka Pamięć i Przyszłość do rozmowy o czeskiej marce pojazdów Tatra. Opowieść, którą zaczęliśmy dwa tygodnie temu, w odcinku nr 91, nie podejmujemy jednak tam, gdzie uprzednio skończyliśmy, czyli po II wojnie światowej. Cofamy się bowiem, raz jeszcze, do czasów przedwojennych, by na chwilę porzucić cztery koła i przedstawić inne środki transportu.
W rozmowie jest też sporo o historycznym kontekście II wojny światowej i czasów tuż powojennych oraz tym, jak się to wszystko odbiło na największych związanych z Tatrą nazwiskach.
Sporo miejsca poświęcamy ewolucji - kolejnym modelom luksusowych pojazdów, jakie dla swoich dygnitarzy polecili Tatrze produkować czechosłowaccy komuniści. W tym kontekście pojawia się też wyprodukowany specjalnie dla Stalina kabriolet.
Rozmowa urywa się nagle w momencie, w którym końca dobiega opowieść o samochodach osobowych. Wrócimy do niej za, a jakże, dwa tygodnie - wtedy, w odcinku podsumowującym historię Tatry przyjdzie kolej na pojazdy ciężarowe, które zakład z Koprzywnicy produkuje właściwie od momentu, w którym zajął się, jako trzecia marka na świecie, produkcją samochodów. I które, z powodzeniem, robi do dzisiaj.
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Anna, Bartłomiej i Kin
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - bardzo dziękuję.
Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG
Szukaj w treści odcinka
bo Tatra została przejęta w 1923 roku, fabryka została włączona do koncernu Ringhofer.
Nie będziemy streszać historii tychże fabryk, bo tutaj też Ringhofer produkował praktycznie wszystko dla przemysłu.
Przepraszam, że Ci przerwę, jeżeli to kogoś interesuje, to z Ringhoferem, o którym jeszcze dzisiaj trochę opowiemy, o samym Ringhoferze.
Natomiast z Ringhoferem związana jest praska dzielnica Smichow, przemysłowa dzielnica Smichow w południowej części Pragi, nad samą Wełtową.
Dzisiaj z zakładów Ringhofera nic nie zostało, powstaje tam w tej chwili wielkie, bardzo interesujące osiedle mieszkaniowe.
Smichow to są zakłady Ringhofera.
Po wojnie, kiedy już nie były zakładami Ringhofera, o czym chyba wspominaliśmy ostatnio, a czy nie jestem pewien, produkowano tam na przykład tramwaje, te trójkę.
Ringhofer przejmuje Tatrę, powstają zakłady Ringhofer Tatra.
Ani troszkę mnie nie wytrąciłeś, wracamy sobie do roku 1927 i wtedy też znamy markę jako Tatra AS, zajmuje się budową samochodów i wagonów, a przychodzi kulminacyjny rok 1936 i wtedy powstaje grupa Ringhofer Tatra AS i widać tutaj, że jest to wielki konglomerat, tak, związany oczywiście ze Smichowem, ale o tramwajach nie będziemy sobie chyba dzisiaj opowiadać.
Trzeba oddać jedno, pod zarządem Ringhofera właśnie w synergii z tym zakładem smichowskim widać było, że Tatra zaczyna produkować naprawdę wszystko dla motoryzacji, tak byśmy to określili, czyli były to samochody osobowe, już wcześniej oczywiście tak samo jak i ciężarowe, ale też eksperymentowano z nowymi rozwiązaniami dla chociażby kolejnictwa czy samolotami.
dołączył do zespołu Józef Sousedic, wynalazca, jednocześnie właściciel fabryki we Wsetinie, która w tym czasie właśnie należała do koncernu Ringhofer, tak jak Tatra.
Ja nie chcę, żebyśmy głęboko wchodzili w te tematy lotnicze, bo mam wrażenie, że to i z punktu widzenia samego koncernu Ringhofer Tatra była jakaś brzegowa bardzo działalność.
Wydaje mi się, że jest to temat, o którym warto by było wspomnieć, chociażby mówiąc o tym, jak pod zarządem Ringhofera Tatra produkowała wszystko, ale jednocześnie nie będę tutaj wdawał się w szczegóły, bo nie jest to do końca mój temat, ale z drugiej strony nie była też to wielka produkcja, tak o co pytasz.
Bo w momencie, w którym kończy się II wojna światowa, Hanusz Ringhofer, dyrektor generalny przedwojenny koncernu Ringhofer Tatra, czeski Niemiec, przed wojną lojalny obywatel Czechosłowacji, konsul honorowy przez jakiś czas wiceprezes Banku Narodowego, po 1938 roku zostaje obywatelem Rzeszy, wybiera obywatelstwo Rzeszy,
Ringhofer zostaje uznany za kolaboranta, zdrajcę, trafia do sowieckiego obozu w NRD i tam krótko po wojnie umiera.
Bo czy można Ringhofera i Ledwinkę uznać za gorliwych, właśnie określenie kolaborantów...
Z jednej strony, Hanusz Ringhofer, czy też właśnie od 1 kwietnia 1939 roku Hans, kiedy został przyjęty do NSDAP, z jednej strony był to człowiek, który współpracował bardzo mocno, angażował się do tego stopnia, że współpracował również z
Są dwie rzeczy, które chyba rzucają inne światło, albo chociaż każą zastanawiać się nad tym, jaki był Ringhofer naprawdę, prywatnie, a może po prostu trzeba wiedzieć, że nie każda historia jest tak bardzo czarno-biała, bo trzeba wspomnieć o tym, że Ringhofer został wydalony z NSDAP, no właśnie przez to, o czym mówiłeś, z powodu swojej wcześniejszej pracy w czechosłowackich służbach dyplomatycznych, prawda, i przez to, że był w Legii, w sensie
Nie tylko, bo tam również byli Czesi i Słowacy z Legii Cudzoziemskiej, ale można w uproszczeniu powiedzieć, że chodzi o oddziały wojskowe, czechosłowackie oddziały wojskowe, które podczas I wojny światowej walczyły właściwie na wszystkich frontach tejże wojny po stronie Ententy i tak naprawdę one swoją krwią okupiły w pewnym sensie powstanie Czechosłowacji i Hanusz Ringhofer był legionistą.
Drugą ciekawostką jest fakt, że kiedy w maju 45 roku Hanusza aresztują właśnie w swoim mieszkaniu na Smichowie, zostaje on wtedy umieszczony w areszcie domowym na samym początku.
pomagał Hanusz Ringhofer i też niektórzy współpracownicy samego prezydenta Benesza starali się mu zapewnić swobodny wyjazd z republiki.
Więc Hanusz w ogóle odmówił tej pomocy.
I Ringhofer powiedział, że nie, że on tu jest w domu.
Ostatnie odcinki
-
Škoda w międzywojniu. Trudne początki wielkiego...
03.02.2026 06:40
-
Od cukrowni po artylerię. Narodziny imperium pr...
27.01.2026 06:45
-
Czechy: kraj, którego dzieje pisały złoto, sreb...
20.01.2026 06:45
-
Wsparcie dla Ukrainy - nowy czeski rząd w szpag...
13.01.2026 06:40
-
Jak czechosłowacki underground zjednoczył antyk...
06.01.2026 06:45
-
Karlovy Vary: sławne uzdrowisko, kopalnie uranu...
30.12.2025 06:45
-
Czechosłowacki underground przeciw komunistyczn...
23.12.2025 06:40
-
Czeska utopia panslawizmu z rosyjskim wielkim b...
16.12.2025 06:45
-
Laurin&Klement: motoryzacyjny koncern z Austro-...
09.12.2025 06:40
-
Na biegowo, na zjazdowo. Gdzie do Czech na nart...
02.12.2025 06:45