Mentionsy

Dzisiejszy odcinek to jest odcinek, który ukazuje się w ramach serii Literatura jako kłamstwo, a kłamać będzie dzisiaj Michelle Leris albo kłamać będę na temat Michelle'a Lerisa, ja.

Jakkolwiek by nie było, bohaterką dzisiejszego odcinka jest książka Michela Leris Mowa słowa.

To są teksty, które ukazały się w dwóch zbiorach tekstów Michela Leris, zbiorze z roku 1966 i zbiorze z roku 1992.

To jest właściwie tekst o Michel Le Riz i trochę o tej książce.

O tej książce, ale z perspektywy życia i twórczości Michela Le Riz i ten tekst zatytułowany jest O tym, co jest mi bliskie.

Wydaje mi się, że jeżeli nie znają Państwo twórczości Michela Leris, albo nie kojarzą Państwo w sposób pogłębiony francuskiego życia literackiego lat dwudziestych, trzydziestych, czterdziestych, to wydaje mi się, że lektura tego tekstu wcześniej tylko pomoże, bo trochę ustawi perspektywę czytania tego, co będzie później.

A później będzie co czytać, dlatego że w zbiorze mowa-słowa na 195 stronach zawartych jest 28 tekstów Michela Lewis.

Michel Le Riz pojawił się u mnie, w moim kręgu zainteresowań, po pierwsze jako bezpośredni efekt lektury książki Tomasza Swobody.

No i tam sporządziłem krótką listę autorów, których chciałbym przeczytać i Michel Leris się na niej znalazł.

Natomiast jakoś tak się poukładało, że zanim przeczytałem ten zbiór tekstów, o którym mówię dzisiaj, to przeczytałem Michela Leris Wiek Męski.

Tymczasem do pewnego stopnia tak, bo to są teksty tylko o literaturze, co zresztą pod koniec posłowia podkreśla Tomasz Swoboda i mówi, że ma nadzieję, że wkrótce ukażą się teksty Michela Leris o sztuce, w szczególności o sztukach wizualnych, a mowa słowa jest skomponowana w taki sposób, że mowa jest tam tylko o literaturze w różnych jej wymiarach.

To są wątki, które powracają w tych tekstach Michela Leris bardzo regularnie.

To są teksty, w których widać poglądy Michela Leris.

Widać to po pierwsze w tym, że kiedy Leris pisze o ludziach, kiedy pisze chociażby o Raimondzie Queneau, kiedy pisze o Michelu Butorze, kiedy pisze o Raimondzie Rousselu,

Bardzo szczere to jest i zresztą Tomasz Swoboda podkreśla w tym tekście o Michelu Lerisie, że rodzaj szczerości, rodzaj takiej pełnej otwartości, rodzaj stanięcia wprawdzie do końca do bólu,

Był jedną z takich ideefiks Michela Leris.

Odsyłam Państwa, jeżeli nie słuchali Państwo, to odsyłam do odcinka o tej książce, gdzie Michel Leris bardzo szczerze pisze o rzeczach, o których się nie pisze.

I właściwie dzięki Michelowi Leris i dzięki pracy pana Tomasza Swobody

no to wiem, że z całą pewnością pojawi się u mnie Michel Boutor i to będzie książka przemiana, no i to będzie w pierwszym możliwym terminie, czyli wygląda na to, że już w styczniu 2026 roku będzie Michel Boutor.

a właściwie teksty Michele Leris o Raimondzie Keno, wykorzystam w takim jednym zbiorczym odcinku o twórczości Raimonda Keno, trochę podsumowującym Raimonda Keno jako pisarza, jako patafizyka, jako olimpijczyka, więc Michele Leris tutaj też się pojawi.

No i Michele Leris trochę dzięki mowie słowa przywrócił mi moje zainteresowania etnograficzne, etnologiczne.

Więc to też w sumie trochę dziedzictwo będzie Michela Leris.

No i sam Michel Léris też powróci jeszcze, pewnie jako twórca, ale nie wiem kiedy.

Bo mimo, że nie sądzę, przyznam, żebym czytał coś Aimé Césaré, poety ciemnoskórego, o tyle sama refleksja Michela Lévis o tym, kim był Aimé Césaré i jak się czuł, co mówił.

No bo tam już jest Giorgio Manganelli, tam już jest Italo Calvino, tam teraz jest Michel Leris.