Mentionsy

Ziemia zbyt obiecana
03.11.2025 04:00

Odcinek 15: Gwiazda Dawida

W najnowszym odcinku „Ziemi Zbyt Obiecanej" Konstanty Gebert opowie o historii symbolu, który Izrael umieścił na swojej fladze, czyli o Gwieździe Dawida. Czy to symbol tylko żydowski? Jakie jest znaczenie Gwiazdy Dawida w judaizmie, a jakie w kulturze popularnej?

Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w najnowszym odcinku naszego podcastu. Zapraszamy do słuchania!

 

🎧 Posłuchaj najnowszego odcinka:

⭐ Spotify – https://spoti.fi/3yfxnFv
⭐ Apple Podcasts – https://apple.co/3ISwbNh

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 43 wyników dla "Dawid Wolfson"

W dzisiejszym odcinku będziemy się zastanawiali nad tym, co to jest gwiazda Dawida, czy ona jest Dawida i czy ona w ogóle jest żydowska.

Żydzi pochowali gwiazdy Dawida.

Naszyjniki z gwiazdą Dawida, które chętnie nosiły żydowskie kobiety, ale także żydowscy mężczyźni, nadal się nosi, ale gwiazdę wpuszcza się pod koszulę, a nie na nią, żeby nie narażać się na wredne komentarze lub gorzej.

Tak więc najczęściej dzisiaj w przestrzeni publicznej gwiazdę Dawida można zobaczyć na grafiki na bazgranych pomurach, na których

Autorzy tych wrednych graffiti zapewne ani nie bardzo wiedzą, co to jest swastyka, ani nie bardzo wiedzą, co to jest gwiazda Dawida.

gwiazdy Dawida się pochowało, inni chowają inne widoczne oznaki żydowskiej przynależności.

Tyle tylko, że właśnie dlaczego Żydzi noszą Gwiazdę Dawida i dlaczego ta Gwiazda Dawida ma w ogóle być żydowska?

Gwiazda Dawida jest żydowskim emblematem, który widnieje na flazę państwowej Izraela, więc trudno o coś bardziej żydowskiego.

Gwiazda Dawida nie jest godłem Izraela.

Wiele wskazywało na to, że gwiazda Dawida w ogóle się na fladze Izraela nie znajdzie i wcale nie jest jasne, że gwiazda Dawida przynajmniej pierwotnie ma coś wspólnego z Żydami.

I te elementy graficzne, jako elementy graficzne właśnie, wędrowały na zachód i w ruinach synagogi w Kwarnaum znajdujemy gwiazdę Dawida, ale nie jako symbol religijny, ale jako element graficznej ornamentyki, tak jak znajdujemy swastykę.

Tak więc w tej synagodze trzeci wiek naszej ery gwiazda Dawida występuje jako ozdobnik, tak jak swastyka występuje jako ozdobnik.

Tak Talmud mówi o Magen Dawid, a więc tarczy Dawida, jako jednym z imion Boga.

Zresztą w tradycji żydowskiej mówi się właśnie Magen Dawid, tarcza Dawida, nie gwiazda Dawida.

Dawid Wolfson, inny bardzo wybitny działacz zjonistyczny, który być może dlatego, że sam był fabrykantem i pewnie do siedmiogodzinnego dnia pracy miał stosunek sceptyczny, wystąpił z kontrpropozycją.

Niech wtedy naszą flagą będzie biała tkanina z błękitnymi pasami, a po środku gwiazda Dawida, taka jak na tym sztandarze, który Karol IV...

Czasem zamiast żółtej łaty, tak było w Polsce, okupowanej Polsce, Żydzi musieli nosić opaski z niebieską gwiazdą Dawida.

W ten sposób gwiazda Dawida została, myślę, że na zawsze i sposób nierozerwalny, połączona z żydowską tożsamością i żydowskim losem.

I każda kultura dopisywała do gwiazdy Dawida swoje własne rozumienie.

No i oczywiście połączone wszystkie razem, te cztery symbole dawały symbol gwiazdy Dawida.

ale podczas kiedy w diasporze kwestia gwiazdy Dawida w Europie związała się za skutek niemieckiej okupacji i zagłady nierozerwalnie z losem narodu żydowskiego, to czy gwiazda Dawida będzie równie związana z powstającym państwem Izrael, nie było to wcale oczywiste.

Tej już przyjętej białe tło, dwa niebieskie pasy i gwiazda Dawida po środku.

ma błękitny pas u góry, u dołu, a po środku biały, a więc nie tych pięć pasów, biały, niebieski, biały, niebieski, biały, które przewidział Herzlach, które przewidział Wolfson i które odpowiadają temu, jak wygląda Taues, ale to bardziej by przypominało flagę.

Szczęśliwie ten projekt odrzucono i w końcu ocalał ten projekt, który wszyscy znamy, pięć pasów, a na środku środkowego pasa niebieska, tak jak pas górny i dolny gwiazda Dawida.

Tyle tylko, że Izrael wcale nie jest jedynym państwem, na którym występuje gwiazda Dawida.

Maroko posługiwało się na swojej fladze gwiazdą Dawida aż do 1945 roku, kiedy przerobiono heksagram na pentagram, czyli gwiazdę sześcioramienną na gwiazdę pięcioramienną, no żeby się flaga marokańska...

Dynastia etiopska była dynastią chrześcijańską, a więc można powiedzieć, że chrześcijanie w ten sposób wykoszerowali sobie Gwiazdę Dawida, żeby móc się nią posługiwać.

I tak Nigeria jako brytyjska kolonia funkcjonowała od 1914 roku do niepodległości pod flagą z gwiazdą Dawida.

Z tą flagą nie ma nic wspólnego, no i żadnej gwiazdy Dawida na niej nie ma.

Być może najbardziej interesujący i momentami przejmujący konflikt polityczny związany z gwiazdą Dawida brał się z czerwonej gwiazdy Dawida.

Mogę Dawida dom, to jest nazwa izraelskiego odpowiednika czerwonego krzyża, czerwonego półksiężyca.

nie wiem, Indie zgłoszą czerwoną stupę buddyjską, dość, że tych symboli będzie strasznie dużo i że trudno będzie się w tym połapać, więc lista została po utworzeniu Międzynarodowego Stowarzyszenia w 29 roku zamknięta i kiedy w 31 roku zgłosił się Mogen Dawida dom, powiedziano, że oczywiście bardzo chętnie przyjmiemy, tylko, że

musicie zmienić swój emblemat, tą czerwoną gwiazdę Dawida, na krzyż półksiężyc albo lwa ze słońcem, albo wszystkie trzy naraz.

I Magen Dawida dom został przyjęty do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża z zastrzeżeniem, że może posługiwać się międzynarodowym symbolem albo tym kwadratem, albo krzyżem lub półksiężycem też jak najbardziej.

Ewentualnie z Czerwoną Gwiazdą Dawida wpisaną w ten kwadrat.

bądź też samą czerwoną gwiazdą Dawida, ale te dwa ostatnie rozwiązania wyłącznie na terenie Izraela.

W każdym razie posługiwanie się przez Izraelską Organizację Pomocową gwiazdą Dawida nie jest powodem do wykluczenia.

jej z Międzynarodowej Organizacji Pomocowej, pod warunkiem oczywiście, że gwiazda Dawida pozostanie wyłącznie na terenie Izraela.

Dzisiaj wydaje się rzeczą oczywistą dla wszystkich, że gwiazda Dawida jest znakiem

Nie słyszałem, żeby gdzieś w meczetach stłukiwano kafelki czy skuwano dekoracje, których elementem jest gwiazda Dawida.

Tyle tylko, że historia gwiazdy Dawida pokazuje, że symbol znaczy to, co znaczy.

Ale ona nie jest gwiazdą Dawida.

W tym sensie, że król Dawid się nią nie posługiwał jakoś szczególnie.