Mentionsy

Jak zwykle spotkanie polarne, tak jak często spotkanie związane z klimatem, tym razem może trochę mniej ze zmianami klimatu, z którymi mamy do czynienia obecnie, chociaż jakieś tam nawiązania pewnie też będą, ale...

No i rzeczywiście, jaki to ma też wpływ na to, jak możemy z kolei przewidywać zmiany przyszłe.

To, o czym dzisiaj będziemy mówić, to paleoklimatologia, więc oczywiście musimy przypomnieć sobie bardzo krótko, co tak naprawdę badamy, czyli czym jest klimat, nawet ten obserwowany obecnie.

No właśnie, czy obecnie, bo z pojęciem klimatu wiąże się przede wszystkim też czas, czyli obserwacja 30-40-letnie, nawet serie.

pomiarowe dane z takiego okresu mogą być traktowane jako dane, które mówią nam coś o warunkach klimatycznych, a nie o jakichś chwilowych trendach, czy po prostu o pogodzie.

Możemy wyróżnić strefy klimatyczne.

I od tego momentu rozpoczynają się te tak zwane najdłuższe serie pomiarowe, regularne pomiary, takie referencyjne.

No i przyrządy pomiarowe.

na Antarktydzie.

Takie nagłe globalne ocieplenie.

Czyli ta korelacja, przypomnę jeszcze raz, pojawia nam się nawet w tej przyszłości nieustannie.

Głównie z uwagi na to, żeby pokazać te opcje klimatyczne.

wpływ oczywiście, ale proszę tego też nie rozumieć tak, że człowiek nie ma wpływu na te zmiany, jak najbardziej go ma i dlatego one są takie, to co obserwujemy w tak krótkim czasie i w takim czasie nie geologicznym, ale naszym, ludzkim budzi takie zainteresowanie i może być tak niebezpieczne.

Trochę też będziemy mówić o archeologicznych, ale takich głównie jednak znacznie dawniejszych, jak wyglądała Ziemia, jaka była temperatura, nawet jaka była wilgotność, zawartość dwutlenku węgla, skąd te tysiąc ppm-ów na przykład byliśmy w stanie wywnioskować gdzieś tam w ocenie.

To jest takie pierwsze zastrzeżenie.

Te temperatury średnie zimowe, znowu półkula północna, tym razem Europa i Ameryka Północna, były niższe z kolei prawdopodobnie nawet o 2 stopnie Celsjusza niż to jest obecnie.

Właśnie.

I odwrotnie.

Najwięcej tych zanieczyszczeń, zresztą ołowiu, emitowano w Anglii, w Niemczech i, a jeszcze w Walii i w Polsce.

Więc ten czas kryzysu politycznego, nieobecności władcy zawsze się odnotowywał jakimiś mniejszymi, mniejszą aktywnością gospodarczą i taki spadek obserwujemy dokładnie w tej warstwie.

Najpoczężniejszy wybuch wulkanu w czasach historycznych prawdopodobnie w całym Holocenie.

To jest wulkan, nie powiem tej islandzkiej nazwy, na E. Myślę, że kojarzycie Państwo o co chodzi.

I w ogóle samoloty przestały latać w całej Europie.

Także znowu natura nam pokazała trochę nasze miejsce.

Ekran odbijający promieniowanie słoneczne.

Ten popył wulkaniczny nosił się długo w atmosferze.

W ogóle jest teraz taka teoria, że impresjonizm to trochę jeszcze nie jest fantazja autorów, tylko tak po prostu świat wyglądał, to światło inaczej zupełnie się odbijało z uwagi na dużą ilość różnego rodzaju pyłów, w tym pyłów wulkanicznych w atmosferze.

O, właśnie, ciekawe kolejne spostrzeżenie.

Biostratygrafia, czyli to co wyżej młodsze, to co głębiej starsze.

Jesteśmy w stanie dokładnie zdefiniować rok, jeżeli na przykład posługujemy się właśnie metodą związaną ze zliczaniem słojów drzew, bo tutaj przyrosty są dosyć wyraźnie widoczne i roczne.

nie czyniąc drzewu krzywdy taki rdzeń znów i widzimy tam dokładnie, może nie bardzo łatwo, ale dokładnie przyrosty roczne.

wielkie pożary lasów, jeżeli drzewo całkiem nie spłonęło, tylko trochę było naruszone, no to mamy jakąś taką bliznę na tym przyroście.

To jest raz, czyli to jest jedna bardzo ważna zaleta tego typu proksy, jakimi są pyłki, bo są unikalne.

chłodniej, raczej nie były to warunki tropikalne.

Inną bardzo ważną zaletę są bardzo, bardzo trwałe.

Tam, gdzie była sporo polenina, teraz tu mają wielokomorowe muszle z węglanu wapnia, więc też są dobrze chronione.

Przede wszystkim te muszle nam pozostają i te muszle z węglanu wapnia są dla nas bardzo cenne.

mają tę sygnaturę geochemiczną, pokazują, co się znajdowało w oceanie, kiedy rosły, a jak je wykorzystujemy do badań, do określenia, jaka temperatura była w danym okresie.

Ja nie znalazłam żadnego wyjaśnienia dla tego logicznego, że są odpornice Pachterma lewoskrętne i prawoskrętne.

Z czegoś to wynika, ale...

Te.

Te rdzenie są krojone, prześwietlane.

gdzie nam pokazuje taką, dwie możliwości, cieplej albo zimniej, ale są też izotopy bardzo szczególne, tak zwane izotopy kosmogeniczne.

To pole mniej lub bardziej chroni nasz układ słoneczny przed promieniowaniem kosmicznym, czyli przed tymi przyspieszonymi, naładowanymi cząstkami, które kiedyś, kiedyś były wyemitowane w naszej galaktyce, pędzą sobie w kosmosie.

Kiedy taka wysokoenergetyczna, przyspieszona cząstka promieniowania kosmicznego się zderza z jądrem atomowym, na przykład u nas w skale, glebie.

Na przykład izotop berylu-10, wytwarzany w atmosferze przez właśnie to promieniowanie kosmiczne.

czyli nie byłoby go normalnie na Ziemi, naturalnie na Ziemi nie występuje, ale wpływem tego promieniowania kosmicznego powstaje.

kosmogeniczne nam nie powiedzą same z siebie nic absolutnie o temperaturze.

Mieliśmy przykład tego rdzenia ze Szwajcarii, więc mamy także.

Tnie się jeszcze te rdzenie, jeszcze na krótsze odcinki, najczęściej dwumetrowe.

Tak czy inaczej, uwalniamy z tych próbek informacje i dowiadujemy się, poprzez porównanie proporcji izotopów tlenu, izotopów wodoru itd., znowu dowiadujemy się, czy było cieplej w danym momencie, czy było zimniej w danym momencie.

powietrza, ze starym powietrzem i mamy informacje o temperaturze, czyli z tej samej próbki możemy pobrać jedno i drugie i wychodzi nam niezawodnie, że im więcej CO2 i więcej metanu, tym temperatury były wyższe.

tylko Arktyka, akurat Arktyka amerykańska, kanadyjska, jedna z wysp, wyspa Ellesmere i całkiem niedawny projekt badawczy, też oparty na proksy, różnych proksy, tak, najczęściej na bakteriach, na składzie roślinnym, na przyroście drzew, czyli badania dendrochronologiczne.

No właśnie.

W tym okresie pliocenu było cieplej, to niebagatelnie cieplej, ponad 19 stopni Celsjusza cieplej, o ponad 19 stopni Celsjusza cieplej niż obecnie, mówimy o temperaturze średniej, to w Arktyce.

bardziej niż w naszych szerokościach geograficznych, ale to chyba wiemy, że to jest kilkakrotnie.

Dlaczego ono występuje i jakie ma konsekwencje dla pozostałych naszych, dla pozostałej części globu, no i dla naszej cywilizacji, bo o ile możemy sobie powiedzieć, no dobrze, było tysiąc PPM-ów, dwutlenku węgla, w porządku, miały co jeść rośliny, no było 20-30 metrów wyżej ocean, no to właśnie.