Mentionsy

Wszechnica FWW - Nauka
27.08.2025 08:28

837. Nie tylko miarka, lupa i notes – o nowoczesnych pomiarach w rejonach polarnych - Adam Nawrot

Wykład Adama Nawrota w ramach projektu GeoGadka, Instytut Geofizyki PAN [2 stycznia 2025 r.]Badania naukowe rejonów polarnych możemy podzielić na te zajmujące się ekologią i biologią, a więc światem ożywionym (badania biotyczne) oraz na takie, które swoją uwagę skupiają na skałach, lodowcach, klimacie itd. Te badania dotyczą świata nieożywionego (badania abiotyczne).Poznaj zaawansowane metody pomiarowe wykorzystywane do badań abiotycznych. Nowoczesne techniki pomiarowe, takie jak na przykład naziemny skaning laserowy, georadar czy też bezzałogowe statki latające otwierają przed naukowcami drzwi do kolejnych, skrywanych tajemnic przyrody.Dowiedz się więcej o pracy badawczej, współczesnych metodach oraz o informacjach, które uzyskujemy wykorzystując najnowsze zdobycze technikiAdam Nawrot - geograf, pracuje w Zakładzie Badań Polarnych i Morskich w Instytucie Geofizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#geofizyka #nauka #pomiary #igfpan #geomorfologia #polarne #arktyka

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 55 wyników dla "Man in Black"

Pierwszy raz mogę wziąć udział i przedstawić swoje jakieś myśli i kilka informacji w ramach projektu Geogatka.

Procesy, które kształtują tę powierzchnię, czyli zarówno hydrologia, czyli wody płynące, wody stojące, klimat, opady deszczu, na przykład śnieg, lodowce, wiele, wiele innych, łącznie z chemią, geochemią, która również ma wpływ na to, jak zmienia się nasz krajobraz.

Te wspomnienia zaczynają nam się rozmazywać i informacje, które są niejednokrotnie bardzo ważne w danym momencie w terenie zebrane, mogą się zgubić.

wykorzystać lupę do sprawdzenia wielkości ziaren śniegu i tego, w jaki sposób one się, w jaki sposób uległy zmianom w czasie pod wpływem wody i nacisku innych warstw śniegu, co akurat też nam mówi o meteorologii na danym obszarze, może nam powiedzieć więcej na temat samego śniegu i tego, ile tej wody jest zakumulowane

Ale co zrobić w momencie, jeżeli jesteśmy na obszarze, który jest niekościnny, panuje często zła pogoda, mamy takie formy krajobrazu jak lodowce, góry, naprawdę olbrzymie obszary, po których trudno się poruszać, chociażby ze względu na szczeliny, które są głębokie na kilkadziesiąt metrów.

ubogie w roślinność, ubogie w zwierzęta, ale też bardzo wrażliwe na zmiany klimatu i na wszelkie zanieczyszczenia, które tam docierają.

No więc, żeby te różne procesy zmiany poznać, zobaczyć, w jaki sposób zmienia się nam lodowiec albo odkrycie zbudowanych lądów na Dolinach, proszę zobaczyć mikrofon.

ewoluuje i mamy więcej informacji.

W Polsce można było usłyszeć o georadarach chociażby kilka lat temu, jak między innymi w Wałbrzychu i w górach Sowi były trwałe poszukiwania złotego pociągu.

Tutaj mamy na zdjęciu taką małą dolinę z naprawdę małym lodowcem Arie.

Taka informacja, czy ten lód się wytapia, czy nie, jest też istotna z punktu widzenia bilansu wodnego, czyli tego, jak taka zlewnia funkcjonuje.

Jest światłowód, ponieważ światłowód bardzo szybko przekazuje informacje, więc nie ma strat, można tak powiedzieć, nie ma strat, jeśli chodzi o przesył i te informacje, a tych informacji jest naprawdę dużo, są dostarczane do jednostki centralnej, która jest podłączona z komputerem i operator takiego...

Oczywiście dzięki temu można wykryć błędy, jeżeli jakieś są w trakcie pomiaru, ale też można wykryć pewne nieciągłości albo właśnie pustki, albo jakieś inne rzeczy, które mogą znajdować się wewnątrz tej moreny czy po prostu pod ziemią.

Jak widać, jest to metoda nieinwazyjna, nawet renifery były zainteresowane, co my tam właściwie robimy.

wykorzystać linę i taką ludzką kotwicę do tego, żeby kontrolować to, co się dzieje z antenami, ponieważ w każdej chwili mogły wpaść niekontrolowane na skuter, mogły się połamać, mógł się światłowód przerwać i był problem z dalszymi pomiarami.

bo przez cały pomiar, po prostu inaczej nie było możliwości, śnieg był aż do kolan.

Mówimy tu o takich naprawdę tam minus 10, minus 20 stopni Celsjusza.

Na takim lodowcu również mamy do czynienia ze szczelinami w części frontalnej i to jest dość istotne z punktu widzenia chociażby hydrologii takiego lodowca i tego, co tam możemy zobaczyć i przewidzieć, jeśli chodzi o czas i o to, co się z nim będzie działo w następnych latach.

to właśnie ta informacja o ciepłym i zimnym lodzie jest ważna.

Ta warstwa, która znajduje się pomiędzy czerwonymi liniami, to jest warstwa właśnie rumoszu skalnego, który znajdował się pod warstwą kamieni.

To jest Politechnikę Warszawską zbudowany samolot, który miał silnik spalinowy i na Antarktydzie, właściwie na Antarktyce przy Polskiej Stacji Maja Arctowskiego wykonywane były loty w projekcie Monika, które miały za zadanie wykonywać zdjęcia fotogrametryczne i monitorować ssaki morskie, które zalegają na plażach.

Oraz wiele, wiele innych, no to już jakby pomysłowość zależy od osób, które w danym momencie mają pomysł na jakiś projekt, na jakieś badania lub na monitoring tak zwanych środowiska lub jeszcze inne zastosowania.

Tutaj akurat chciałem pokazać nieco inne miejsce, ale też na Antarktydzie.

określić, gdzie stoi ten helikopter tutaj zaparkowany, że jest dużo możliwości później, jeśli chodzi o interpretację, analizę tego obrazu.

Tu jeszcze dwa inne zastosowania, co można z tym modelem terenu lub zdjęciami wykonać.

A tutaj jest przykład analizy, gdzie były zliczane różne gatunki pingwinów i innych, znaczy pingwinów jako ptaków, ale też ssaków morskich.

dokładniejsze dane, bo może ludzie lubią chodzić, liczyć na piechotę te zwierzęta, natomiast na pewno dużo się traci, jeśli chodzi o informacje, ponieważ nie da się zatrzymać czasu i zwierząt na kilka godzin w tym samym miejscu, więc na pewno się przemieszczają, zmieniają pozycje, czasami je można zauważyć, czasami nie, więc

Druga sprawa to wykorzystując taki model terenu wykonany m.in.

przez dronę, bo zaraz jeszcze dojdziemy do innej metody,

Możemy na przykład określić kubaturę takiego tutaj usypiska, to jest jakaś kopalnia, te dane są wzięte akurat z internetu, ale możemy określić, ile taka hałda

część dużego takiego działu pomiarów lidarowych, light detection and ranging, pomiar odległości poprzez oświetlenie obiektu światłem laserowym i później badanie tej wiązki, która wraca odbita od danego przedmiotu.

pomiaru odległości, które działają podobnie w grach takich telewizyjnych, komputerowych, gdzie mamy chociażby Kinetic, gdzie jesteśmy również cały czas skanowani, jeżeli wykonujemy jakieś czynności, one się przenoszą bezpośrednio na grę, na telewizor.

profesjonalnego GPS geodezyjnego i przy takich pomiarach stosuje się właśnie taki, w pomiarach skaningiem najlepiej stosować takie

GPS-y, które bardzo dokładnie nam pozwolą wskazać miejsce, z którego był ten pomiar w skaningu wykonywany.

Wynik takiego skaningu wygląda mniej więcej w ten sposób.

Nie każdy skaner jest dostosowany, jeśli chodzi o czułość, o częstotliwość skanera, nie każdy laser, nie każdy skaner jest dopasowany do tego, żeby akurat śnieg i lód skanować i żeby mieć informacje prawdziwe, bo wiązka po prostu gdzieś będzie głębiej wchodziła w lód lodowcowy.

i albo nie będzie odbijana, albo będzie odbijana, ale będzie dawała błędne informacje.

Tutaj skaner, skanning był wykonywany na przedpolu lodowca Hansa i jak to wyglądało w rezultacie można zobaczyć.

To są różne szczeliny.

To znaczy, jeżeli są przeszkody, to nie ma informacji za przeszkodą.

danego plaży albo jakiejś doliny.

Tak jak tu na wcześniejszym zdjęciu, to akurat jest jeden ze skanów wykonanych dla takiej małej dolinki, zlewni Fugla, takiej rzeczki, która płynie niedaleko Polskiej Stacji Polarnej.

Tutaj inny przykład, to jest przykład z polskich gór, stok narciarski, który był skanowany kilka lat temu pod kątem osuwania się tego stoku w okresie pomiędzy majem a październikiem.

kilka razy w sezonie lub co kilka lat wykonane, w zależności od tego, jaki jest tempo zjawiska, wykonane skaninki przy skanerem laserowym, możemy porównać, jak się zmienia się, nawet jeśli chodzi o milimetrowe przesunięcia w dany obszar, czy np.

Cały układ jest w układzie współrzędnych, tutaj możemy zobaczyć WGS84, ale jest to lokalny układ współrzędnych, to znaczy w metrach, nie jest to w stopniach, tak jak większość Państwa jest przyzwyczajona do jednostek, które są na mapach, w stopniach, minutach, sekundach, tutaj mamy w metrach, jest w metrach od równika i od południka 0 stopni.

zrobiony skaning, możemy chcieć wykonać na przykład mapę geochemiczną danego obszaru, bo jesteśmy zainteresowani, czy dany teren uległ degradacji, albo czy wręcz przeciwnie, degradowany teren zaczął poprawiać się stan tego terenu.

jest duży napływ jakichś pestycydów lub innego rodzaju zanieczyszczeń na dany obszar.

Jest to takie małe urządzenie, trochę wygląda jak pistolet z Man in Black.

Pomiar może trwać od kilkunastu sekund do kilku minut.

W tym momencie mamy informację o tym, co znajduje się w danym miejscu, dokładnie w danym miejscu i na pewnej głębokości o 50 minut, więc będę się streszczał, ale zostały slajdy do słów.

To są, tutaj mamy magnes, mamy glin, mamy przemionkę, mamy również żelazo, a te wszystkie, które są tutaj nazwane LE, to są tak zwane elementy lekkie, czyli light elements, to są te, których detektor nie jest w stanie zanalizować, czyli te, które widzieliśmy na tablicy Mendelejewa, były na szar.

Tu jest inny przykład takiej mapy geochemicznej.

To była mapa wykonana przez doktora Barkomia Luksa dobrych lat temu, nieco inną techniką, ale chodziło mi o pokazanie idei takiej mapy.

te próbki są później analizowane lub właśnie przy pomocy takiego urządzenia XRF mierzymy na miejscu lub w laboratorium przyniesione próbki i mamy momentalnie informacje o tym, co tam się znajduje.

Jeżeli jest w danym miejscu, w danym obszarze duże, stwierdzamy, że jest duże zanieczyszczenie albo jest dużo elementów, które nas interesują,