Mentionsy
1098. Kto znieważa nietoperza? - dr Łukasz Kozak
Wykład dr Łukasza Kozaka w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [6 grudnia 2025 r.]Nietoperz nie ma najlepszej opinii w folklorze – a to jest dziełem diabelskim, powstałym z myszy łasej na święcone, a to rozmyślnie wplątuje się we włosy. Niekiedy kradnie słoninę, a nawet wysysa mózg ludziom zaniedbującym nakrycie głowy. Pożytek zeń żaden, chyba że chcemy użyć go jako składnika czarów miłosnych lub by zobaczyć diabła. Ledwo przyrodnicy pod koniec XIX wieku zaczęli obalać te szkodliwe opinie, do kultury popularnej przeniknęła kolejna, która utrzymuje się po dziś dzień. Nietoperz pije ludzką krew, a każdy wampir potrafi zmienić się w nietoperza, a czasem w całe stado latających ssaków. W czasie spotkania dowiemy się, skąd wzięło się to niefortunne skojarzenie, kto za nie bezpośrednio odpowiada i jak mocno folklor jest związany z naukami przyrodniczymi.dr Łukasz Kozak – historyk i badacz folkloru, autor książki „Upiór. Historia naturalna” oraz „With Stake and Spade. Vampiric Diversity in Poland”, które wniosły nowe spojrzenie na wierzenia ludowe i ich znaczenie we współczesnej kulturzeJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #nietoperze #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś
Szukaj w treści odcinka
Otóż proszę Państwa, Karol Lineusz, czyli ten wielki szwedzki przyrodnik osiemnastowieczny, który tworzy nam tak naprawdę cały zrąb systematyki przyrodniczej.
Lineusz tak...
Lineusz tworzy to, co my dzisiaj znamy jako ta binominalna systematyka, że mamy te nazwy łacińskie dwuczłonowe, czyli wiemy, że
Systematycy ciągle ją poprawiają, ale lineusz tworzy tak naprawdę nam podstawę tego, co funkcjonuje do dziś i funkcjonuje na tyle dobrze, że my możemy tak jak lineusz...
Wiemy, że odpowiedzialny za nazwy zwierząt jest lineusz, ale co z tymi nietoperzami?
Po prostu popatrzmy w systema natura lineusza.
W systematykę lineusza, gdzie mamy...
Opis tego nietoperza, ale nie mówi nam to wiele, oprócz tego, że od razu możemy stwierdzić, że hej, Lineusz tutaj popełnia błąd.
I dlaczego Lineusz?
Bo już wiemy, że najpierw był nietoperz, który gdzieś tam żyje, nie w Azji i pije krew, a Lineusz nazwał go z jakiegoś powodu wampirem.
To jest właśnie rudawka, czyli to jest ten wampirus według Lineusza.
Po dzisiejszemu robił update Lineusza, ale także...
Jest właśnie nietoperzem, który u Buffona nazywa się wąpir, czyli tutaj widzimy, że Buffon poprawia Lineusza i on nazywa tego nietoperza, który się nazywa spektrum wąpir i tutaj czytamy.
Dlaczego właśnie Lineusz stwierdza, że on weźmie to słowo?
Na określenie tych dziwnych nieboszczyków, którzy wypijają krew, to właśnie motywuje Lineusza, który, przypomnijmy, właśnie urabia sobie te nowe nazwy zwierząt, wymyśla je.
No i Lineusz po prostu dochodzi do wniosku, okej, trzeba to zwierzę jakoś nazwać po łacinie.
A dla Lineusza, kiedy przychodzi nazwać jakiegoś nietoperza, który pije krew, jest wręcz oczywiste, że trzeba go nazwać właśnie wampirus.
Ostatnie odcinki
-
1113. Czy Ukraina musi przegrać? / Jerzy Marek ...
02.02.2026 09:00
-
1112. Uczty bohaterów: przepisy kulinarne ze św...
26.01.2026 11:18
-
1111. Radykalizacja społeczeństw w Europie - De...
22.01.2026 10:26
-
1110. Trump show / Jerzy Marek Nowakowski i Pio...
20.01.2026 10:10
-
1109. Zastanówcie się sami. O życiu i twórczośc...
16.01.2026 11:11
-
1108. Od Samoobrony do Agrounii: wiejskie ruchy...
14.01.2026 10:56
-
1107. Strategiczne otwarcie nowego roku / Jerzy...
10.01.2026 08:24
-
1106. Co się dzieje kiedy komunikacja nie dział...
08.01.2026 11:37
-
1105. Zwierzęta wiejskie w sztuce: tradycja, ws...
05.01.2026 10:09
-
1104. Zwierzęce i ludzkie w demonologii ludowej...
29.12.2025 10:59