Mentionsy

Dlatego, że dotykamy tutaj od razu problemu niezwykle ważnego, ponieważ wszyscy oczywiście znamy świętą Barbarę, kult świętej Barbary, stykamy się z wizerunkami świętej Barbary.

W każdym razie w krajach niemieckich, mówię o okręgu kultury niemieckiej, od 1972 roku do dnia dzisiejszego czcimy i pamiętamy o świętej barbarze.

Rzeczywiście tak było i dlatego też postać świętej Barbary, którą spotykamy nie tylko na obrazach, ale również w każdej kopalni, to jest tym miejscem, wokół którego górnicy do dnia dzisiejszego się spotykają.

No niektórzy na barbary mówią barburki.

I właśnie te dwa światy, które zetknęły się w tej legendzie świętej Barbary, boję się powiedzieć w życiu, ale ja raczej widziałbym tutaj elementy prawdy i tylko prawdy, to właśnie odnoszą się właśnie do tego świata, który równocześnie już mocował się z tym, co będzie dalej.

Tak, to jest bardzo ważne, dlatego że legenda świętej Barbary łączy się z tym mocowaniem się dwóch światów.

Myślę, że do historii, kultury wszedł on właśnie dlatego, że był ojcem przyszłej świętej.

sprowadzili oczywiście z Turcji, terenów dzisiejszej Turcji, właśnie szczątki, relikwie świętej Barbary.

Chciałam dodać tylko, że my w Polsce też mamy relikwie świętej Barbary.

Otóż okazuje się, że w Polsce kult świętej Barbary był bardzo żywy, właściwie od samego początku i świadectwem na to jest modlitewnik Gertrudy, córki Mieszka II, która żyła w XI wieku i właśnie ona w tym modlitewniku gdzieś na marginesie napisała notatkę, w której wspomina

I to jest ten moment, kiedy zaczyna się dopiero rodzić kult Świętej Barbary.

Bo rozkwit właściwie kultu Świętej Barbary przypada dopiero na wiek XIV.

Później w wieku XV rozpoczyna się już wyraźne zafascynowanie kultem Świętej Barbary.

A mianowicie Zygmunt August cudownie wymyślił sobie, żeby polscy magnaci szli za konduktem Barbary do Wilna, gdzie została pochowana.

Temat Barbary jest bardzo aktualny.

I jakbym miał wskazać właściwie postaci, które nawiązują do tej wyobraźni, to właściwie wszystkie Barbary właśnie mają te cechy.

Wydawałoby się, że ta świętość Barbary, ona jednak do czegoś zobowiązuje.

Tymczasem, jeżeli zajrzą Państwo do śpiewnika Adolfa Dygacza, to zauważą, że pieśni o świętej barbarze, bo jest cały taki, całkiem niemały też dział właśnie w tych śpiewnikach, oczywiście są nobliwe, odnoszące się do jej świętości, ale są też frywolne.

Tak samo jak weźmiemy sobie opowieści Ludu Śląskiego, jest takie wydanie, to równie frywolne są opowieści o barbarze, czy świętej barbarze właśnie w tamtych opowieściach.

Również, czyli obchodzenie imienin Barbary.

Konkretnie z wieżą, bo ojciec próbował zamknąć Barbary w tej wieży i na każdym, przynajmniej może inaczej, na wielu wizerunkach musi być postać świętej Barbary, ale również obok wieża.

Barbary.

On występuje we wszystkich przekazach, również w tych przekazach pisanych, gdzie przywoływana jest postać świętej Barbary.

No i są takie, powiedzmy sobie, prawie kanoniczne, gdzie są znaki identyfikujące postać świętej Barbary.

I ja spojrzałem na ten fragment po prostu jako inną opowieść skumulowaną w postaci Barbary, ale za nią kryje się cała śląska mitologia.

Tutaj to jest, bo są i obrazy świętej Barbary w klasycznej formie, ale również i święta Barbara, która jest ukazywana w sposób powiedzmy sobie troszeczkę inny.

A pan, panie profesorze należy do miłośników takiej Barbary naszej?

Może dlatego, że jestem troszeczkę zanurzony w tę przeszłość, kiedy nagle zaczęto odkrywać postać świętej Barbary.

Potem, kiedy zaczęto również przypominać i fascynować się imieniem Barbary, ale także i w momencie, kiedy czytałem po prostu Sienkiewicza, pana Wołodyjowskiego.

Ja najbardziej lubię te przedstawienia świętej Barbary u Erwinasówki, które są wkomponowane w Nikisz, w te budynki.

I trzeba też powiedzieć, że poza pięknem wyobraźni i duszy pani Barbary, była niezwykle piękną, atrakcyjną, efektowną kobietą.

W każdym razie oboje stanowili niesamowitą parę, a równocześnie ten artyst pokazywał jeszcze coś innego, tę niezwykłą skromność pani Barbary.

Mówimy o panu Stanisławie, ale jak przeglądamy obsadę filmów, a właściwie zespół, który tworzył film, to dominuje tutaj oprócz pani Barbary, również Wojciech Kilar.

Zresztą jeśli już mówimy o tych wczesnych latach chorzowskiego życia pani Barbary, to oczami wyobraźni widzę małą dziewczynkę, a wyobraźnia moja wynika z jej wspomnień, gdzie co niedzielę,

Ale zachowały się zdjęcia właśnie pani Barbary, gdzie jest ona wśród przyjaciół i w Krakowie, i w Warszawie, w Szkole Teatralnej.

Też warto wiedzieć i myślę, że nasi słuchacze to wiedzą na pewno, że część kreacji pomysłu Barbary Ptak można zobaczyć w jej mieszkaniu.

Na szczęście i muszę powiedzieć, że z wielką przyjemnością czasami idę do mieszkania pani Barbary.

I cieszę się, że Katowice zadbały o to, żeby dorobek pani Barbary zachować.

Dzisiaj są tam zbiory muzealne, które stanowią przede wszystkim kreację pani Barbary, ale wchodzimy do jej mieszkania i można sobie wyobrazić, jak spotykali się tam ludzie kultury, bo zarówno pan Stanisław Ptak, jak i pani Barbara lubili towarzystwo, lubili organizować przyjęcia.

Widać było ten zachwyt i głębokie uznanie dla pani Barbary.

Chcieliśmy w tym wykładzie razem z panem profesorem Janem Malickim pokazać Państwu, jak żywe wciąż są wszelkie wątki związane z Barbórkami, bez względu na to, czy to jest legenda, która nam się podoba, którą znamy, czy jest to kult Barbary, który jest wciąż żywy.

Czy też są to konkretne Barbary, które podziwiamy i które mogą być dla nas wzorem, a już na pewno bohaterkami naszej śląskiej historii.

Proszę pamiętać o barbarach, proszę pokochać to imię i znać po prostu nasze śląskie barbary, czy to z obrazów Erwinasówki, czy też twórczość pani Barbary Ptak.