Mentionsy
"Zgniatacz" - pismo o Nowej Hucie. Jak mówić o dziedzictwie, teraźniejszości i przyszłości dzielnicy Krakowa?
Kiedyś śpiewano: "O Nowej to Hucie piosenka". Na tę samą melodię można teraz zaintonować: "O Nowej to Hucie magazyn". Bogdan Zalewski rozmawia o trzecim numerze czasopisma „Zgniatacz. Nowohuckie Studia Naukowe”. To wydawnictwo, które w nowoczesny sposób opowiada o Nowej Hucie, jej historii, kulturze i tożsamości. Najnowszy numer skupia się na relacji między kulturą a przemysłem i pokazuje, jak ten związek wpływał – i wciąż wpływa – na życie dzielnicy. Gośćmi dziennikarza RMF FM były osoby bezpośrednio związane z powstaniem tego wydania. To dr Jarosław Klaś – kulturoznawca, menedżer kultury, dyrektor Ośrodka Kultury Norwida w Krakowie - który od lat zajmuje się tematyką Nowej Huty, jej dziedzictwem i współczesnym znaczeniem, łącząc działalność badawczą z praktyką kulturalną. Do studia radia RMF FM na Kopcu Kościuszki w Krakowie przybyła także Monika Fiołek – redaktorka i wydawczyni, związana z Ośrodkiem Kultury Norwida. Współtwórczyni trzeciego numeru „Zgniatacza” zajmuje się komunikacją, promocją i opracowaniem treści poświęconych Nowej Hucie i jej historii. Aktualny „Zgniatacz” poświęcony jest kulturze w cieniu przemysłu. Posłuchajcie: co było głównym impulsem do podjęcia właśnie tego tematu? Czym ten numer różni się od poprzednich? Nowa Huta już raz została zaprojektowana odgórnie – z autorytarnym rozmachem, ideologią i wizją przyszłości. Dziś znów mówi się o wielkich planach i wielkich inwestycjach. Tylko czy tym razem naprawdę chodzi o ludzi i miejsce, czy raczej o atrakcyjny projekt na mapie miasta? Czy dzisiejsze próby „odmieniania” Nowej Huty to realna wizja rozwoju?
Szukaj w treści odcinka
Kiedyś śpiewano o Nowej Tochucie piosenka, a na tę samą melodię można teraz zaintonować o Nowej Tochucie magazyn.
Huta imieniem Lenina była takim prekursorem, jeżeli chodzi o fundowanie stypendiów twórczych artystom.
Za nią podążyła Huta Katowice, wzorując się na tym, co stworzyła tutaj, jaki był ten plan finansowania twórczości Huta imieniem Lenina.
Jednak jak sobie uświadomimy moment publikacji tekstu Ważyka, to Nowa Huta była jeszcze w budowie i trudno jednak oczekiwać od miasta, które wtedy...
Nowa Huta, Osiedle Górali.
Osiedle Górali 5, Galeria Huta Sztuki.
Tak, w zasadzie Nowa Huta w tym momencie objęta jest, jeżeli chodzi o to historyczne centrum, wszystkimi formami ochrony zabytków, z czego też jesteśmy bardzo dumni.
Natomiast też trzeba spojrzeć na to, że Nowa Huta i w ogóle wschodnia część Krakowa ma duży potencjał.
Stąd też partnerem zgniatacza jest Nowa Huta przyszłości i tutaj razem z dzielnicą 18 Nowa Huta staramy się tą narrację tworzyć i opowiadać i o historii i o tych kontekstach, które mogą być wartościowe na przyszłość.
Nowa Huta?
Czy tu można mówić o pewnej analogii, że Nowa Huta jest teraz pewną taką, no powiedzmy...
Ja myślę, że nie ma takiej potrzeby, ponieważ Nowa Huta była bardzo nowoczesnym miastem, które było projektowane w ogóle w duchu tego, co teraz nazywamy miastem piętnastominutowym i z tego też korzystamy na co dzień, żyjąc i pracując w Nowej Hucie.
Dziedzictwo było ważne, bo nie dość, że to była nowa forma, ale sięgano właśnie do tradycji w architekturze takich, które były związane z danym miejscem.
Natomiast sama Nowa Huta, poza tym kostiumem socrealistycznym w swojej formie,
Natomiast z poszanowaniem kontekstu historycznego i tej wartości, którą on niesie.
Ale też pamiętajmy o tym, że Nowa Huta nie powstała jakby z próżni.
Ja myślę, że Nowakuta powinna mieć przynajmniej dwa, bo trzy takie elementy.
Drugi aspekt, o którym bym powiedział, to jest kwestia tego, że Nowa Huta była projektowana kompleksowo, stąd te wszystkie funkcje były i właśnie ta funkcja pracy, funkcja związana z kombinatem była bardzo istotna i ten związek był organiczny.
Taki rozwój zrównoważony.
Myślę, że w ogóle idea rozwoju zrównoważonego jest taką, która mogłaby tutaj przeświecać i w sam raz pasuje do Nowej Huty i tego, jaką ona przestrzenią była.
Właśnie widziałem w Teatrze Łaźnia Nowa spektakl połączony z takimi działaniami artystycznymi super nowa.
Tak sobie pomyślałem, że jeśli powstałoby to centrum astronomiczne, może by powstała taka super nowa huta rzeczywiście.
Bo ja pamiętam, że też podcast na ten temat Nowa Huta krok po kroku poświęciłem właśnie chyba ze dwa, trzy odcinki właśnie temu nowemu modelowi.
Numer czwarty, zrównoważony rozwój, ekologia, zieleń.
Myśmy popełnili też taką książkę Nowa Huta od Natury strony i tam między innymi sygnalizujemy te różne typy zieleni, które można zobaczyć, więc zachęcamy też do odwiedzania.
Nowa Nowa Huta.
Nowa Huta to nie jest zamknięty rozdział.
Ostatnie odcinki
-
Czy da się "bankować" sen? "Bard...
03.02.2026 21:05
-
Jak na rozwój sztucznej inteligencji wpłynie fu...
03.02.2026 20:59
-
Czy układ Nowy Start wygaśnie? "Wejdziemy ...
03.02.2026 20:48
-
Ruch polskich władz ws. afery Epsteina. "P...
03.02.2026 14:55
-
Koniec z czekoladową drożyzną? Analityk: Ma być...
03.02.2026 14:15
-
Zimowe awarie infrastruktury kolejowej. "N...
03.02.2026 11:55
-
Nie żyje Marian Kasprzyk, legenda polskiego bok...
03.02.2026 10:55
-
Kolejna runda negocjacji Rosja-Ukraina-USA. &qu...
03.02.2026 10:30
-
Chińskie auta zaleją Europę? Ekspert: Większość...
03.02.2026 09:50
-
Pokolenie Z i seniorzy szczególnie narażeni na ...
02.02.2026 19:30