Mentionsy

Radio Naukowe
15.01.2026 06:30

#284 Niebezpieczna samotność – bez bliskich relacji nasz organizm staje się chory | prof. Łukasz Okruszek

Człowiek, który długofalowo czuje się samotny, będzie odczuwał negatywne skutki również fizycznie. Naukowcy potwierdzają, że dotyczy to nie tylko osób w obiektywnej izolacji społecznej (np. osób starszych, z ograniczoną mobilnością, bez stałego towarzystwa innych ludzi), ale też tego, co kojarzymy z samotnością w tłumie: mimo wielu relacji, ale nie na satysfakcjonującym poziomie. – Samotność nie jest tylko takim stanem, który objawia się w subiektywnej sferze psychicznej, tylko leży na styku dwóch obiektywnych sfer. Jedną jest świat społeczny, gdzie stykamy się z innymi ludźmi. Drugą są obiektywne, mierzalne procesy biologiczne – tłumaczy prof. Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej Instytutu Psychologii PAN. Zajmuje się badaniem wpływu samotności na mózg i szerzej pojęte zdrowie. O tym właśnie rozmawiamy w odcinku nr 284.

Według badań statystycznych CBOS trwałe poczucie samotności deklaruje ok. 8% Polaków. Nieco większe, ok. 10%, jest w grupie osób najstarszych. Najwyższy odsetek, bo 13%, deklarują osoby najmłodsze.

Oczywiście ważnym czynnikiem są tu media społecznościowe, które zupełnie zmieniają sposób, w jaki wchodzimy w relacje, ale problem jest o wiele bardziej skomplikowany. Wzrost poczucia samotności wiąże się też ze zmianami na rynku pracy, ze zmianą struktur społecznych czy z niektórymi zmianami w życiu osobistym. – Duże współczynniki samotności obserwuje się u młodych rodziców – wskazuje prof. Okruszek.

* * *
Słuchasz nas regularnie? Może spodoba Ci się któryś z progów wsparcia :) Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukowe
Nasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ 
* * *

Zespół prof. Okruszka łączy badania psychologiczne (subiektywne deklaracje badanych w kwestionariuszach itp.) z badaniem mózgu. – Wsadzamy ich do skanera albo podłączamy do EEG, żeby monitorować aktywność mózgu w trakcie wykonywania jakichś zadań – opowiada. Z badań wynika przede wszystkim to, że osoby o długotrwałym poczuciu samotności mają skłonność do negatywnego interpretowania zachowań innych ludzi (nie pomaga również to, że sporo naszego życia społecznego odbywa się online).

To się przekłada na szersze zjawiska społeczne. – Samotność produkuje w nas coś, co określamy mianem „skoncentrowanego na sobie zgorzknienia”. I czyni ona nas niezdolnymi do wspólnego działania dla większego dobra kolektywnego. W odcinku usłyszycie też, jak psychologowie podważają badania, które od dawna wydawały się nienaruszalne, czy interakcje społeczne z AI to dobry pomysł i jak to jest z tym podziałem mózgu na gadzi, ssaczy i ludzki. Gorąco polecam – to ważny społecznie temat.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 8 wyników dla "Łukasz Okruszek"

Prof. Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk, odwiedził studia Radia Naukowego.

Łukasz badawczo zajmuje się tym, jak samotność wpływa na mózg i na nasze zdrowie.

Prowadzi też podcast pod auspicjami Polskiej Akademii Nauk pod tytułem Okruszek Wiedzy, dostępny na YouTubie czy na portalu akademia.pan.pl.

I zaczęliśmy się zastanawiać, my jako nauka, nie ja jako Łukasz Okruszek, ale również, czy może są jakieś takie globalne przyczyny i mechanizmy, które pozwoliłyby ten subiektywny świat społeczny, psychologiczną odpowiedź na te mechanizmy i świat somatyczny, fizyczny powiązać.

Albo siedzą na osobnym czacie i mówią, ale ten okruszek dzisiaj w ogóle przynudza, no.

Tylko za każdym razem, jak ja piszę prostego maila do innych, ja, jako ja, Łukasz Okruszek, a czasami zajmuje mi to absurdalnie długo, są całe opisy, jak to student pisze do wykładowcy i godzinę zastanawia się, jakich form użyć, co może napisać, co nie, a później, nie wiem, dostaję odpowiedź, okej.

Profesor Łukasz Okruszek, kierownik Pracowni Neuronauki Społecznej w Instytucie Psychologii Polskiej Akademii Nauk.

Polecam również podcast Łukasza pod tytułem Okruszek Wiedzy i kibicuję w dalszych badaniach.

0:00
0:00