Mentionsy

społeczności neolityczne wcale nie były społecznościami pokojowymi.

Rewolucja neolityczna nie zawsze przebiegała pokojowo.

Zajrzymy do neolitycznych chat i tajemniczych grobowców, a także poszukamy śladów pierwszych bogaczy.

Mówiąc krótko o osadnictwie neolitycznym, ale zanim to, no to krótko o samej rewolucji neolitycznej, bo było, nie było, jest to jedna z największych przemian, jakie zaszła w historii ludzkości.

Tak, rzeczywiście te zmiany są często określane terminem rewolucji neolitycznej, ale trzeba powiedzieć, że...

Tak na pierwszy rzut oka, kiedy myślimy o rewolucji neolitycznej, po prostu sobie tego nie uświadamiamy.

Tymczasem z wielu stanowisk właśnie znamy te bryłki dziegciu, na których występują odciski zębów, więc najprawdopodobniej był to rodzaj takiej neolitycznej gumy do rzucia.

Natomiast jeżeli chodzi o społeczności neolityczne, to kobiety neolityczne, mamy neolityczne dysponowały zupełnie inną gamą produktów.

Tak sobie wyobrażam teraz, czy takie dziecko neolityczne, karmione tą łyżką, na przykład grymasiło i tam latało na przykład ta owsianka.

Wraz z wejściem na tereny dzisiejszych ziem polskich, społeczności neolityczne, ich styl życia został od razu przez te grupy łowiecko-zbierackie zaadaptowany.

Datowana jest mniej więcej, bo musimy też powiedzieć sobie, że jeszcze kilka lat temu uważano, że społeczności neolityczne pojawiły się na południu Polski około 7,5 tysiąca lat temu.

Ale to w trakcie Neolitu zaczyna się zmieniać i z czasem widzimy, chociażby jest to bardzo wyraźne

Oczywiście te społeczności neolityczne nie wkroczyły w teren, który był jakąś pustką osadniczą.

Nie wszędzie te nowinki neolityczne przyjmowały się w tym samym czasie, ale mamy sporo dowodów na to, że społeczności neolityczne kontaktowały się z miejscowymi grupami, dochodziło między nimi do interakcji dość bliskich, o czym świadczy przepływ genów pomiędzy tymi społecznościami.

To znaczy społeczności neolityczne wcale nie były takimi społecznościami pokojowymi.

Mówi się też o tym, że ta neolityzacja też nie przebiegała w taki sposób pokojowy.

Tak, znamy z kilku stanowisk, na przykład ze stanowiska z Raciborza, gdzie tego typu przedmioty wiązane są właśnie ze społecznościami kultury lędzielskiej, czyli tymi wczesno-neolitycznymi.

Występowały dość często, zwłaszcza na tych stanowiskach Neolitu,

A biskupin też jest z Neolitu, prawda?

Tylko nikt tego nie kojarzy z Neolitem.

Ale zanim jeszcze wejdziemy do tej głównej części skansenu, po lewej stronie rzeczywiście mamy rekonstrukcję takiej chaty neolitycznej, długiej właśnie, trapezowatej.

Czyli Biskupin to jest miejsce, gdzie była osada neolityczna i na niej później, ona jakby trwała rozumiem bardzo długo, bo są znaleziska z różnych okresów.

Jest to obszar pałuk, czyli taki obszar pomiędzy Wielkopolską a Kujawami i społeczności neolityczne na tym obszarze również czuły się bardzo dobrze.

Gdzie wy jako archeolodzy, czy kiedy może bardziej, uważacie, że ten Neolit się kończy?

Społeczności, które tutaj wymieniłam, kulturę ceramiki sznurowej, czy później kultury mierzanowickiej, są określane czasem takimi społecznościami, które żyją w takim interstadium epok neolitu i brązu.

społecznościami, które z jednej strony korzystają cały czas z dobrodziejstw Neolitu, chociaż społeczności, nazwijmy je sznurowymi, tak jak nazywamy je w żargonie archeologicznym, nie są rolnikami, to są pasterze, którzy są nomadami.

Ale na dużą skalę właśnie te społeczności, które żyją tak na pograniczu właśnie neolitu i brązu zaczynają używać miedzi coraz częściej.

Jeżeli chodzi o rekonstrukcję wyglądu społeczności neolitycznych, to tutaj bardzo dużo mówią nam badania genetyczne, które są prowadzone.

Badania zespołu pana profesora Lorkiewicza, który badał społeczności neolityczne z terenu Kujaw, wskazują, że były to osoby o niebieskich oczach, ale dużo ciemniejszej karnacji niż obecnie występuje na terenie Polski.

Dla tych pierwszych przyjmuje się wzrost około 170 cm dla społeczności neolitycznych.

A dla społeczności rolniczych neolitycznych taki wiek 30 lat to był już taki wiek średni, schyłkowy.

W świecie neolitycznym tych zagadek jest bardzo wiele, dlatego że jesteśmy w trudnej sytuacji, bo tak naprawdę nie możemy sięgnąć do źródeł, nie możemy wezwać świadków, którzy potwierdzą nasze hipotezy i wiele zarówno zjawisk,

Ciągle żywa jest dyskusja dotycząca koegzystencji społeczności rolniczych i łowców-zbieraczy, bo tych badań genetycznych nie jest aż tak wiele z powodów, o których wspominałam, ale też widzimy pewne wzorce, które są obecne, które społeczności neolityczne przejmują, chociażby sposób zdobienia czy obecność.

Zdaje się, że jest to zrekonstruowana osada neolityczna w Kopcu.

I połączenia tego ze zwiedzaniem krzemionek opatowskich, czyli właśnie neolitycznej kopalni krzemienia, jest to naprawdę duże przeżycie.

Jeśli chodzi o kopiec, to jest to po prostu wioska neolityczna.