Mentionsy

Prawo na Oko
28.07.2025 10:59

46 | O technologii na wokandzie mówią Dorota Czerwińska i Karolina Kremens

Sztuczna inteligencja już wspiera prawników w analizie orzecznictwa i selekcji materiału dowodowego. Zdalne rozprawy, cyfrowe akta, automatyczne kalkulatory kar - to nie przyszłość, a teraźniejszość polskiego sądownictwa. Ale czy ta ewolucja na pewno dzieje się wystarczająco szybko?

Karolina Kremens i Dorota Czerwińska nie boją się odpowiedzieć na to pytanie! W najnowszym podcaście rozmawiamy o wyzwaniach, jakie niesie digitalizacja akt, wdrażanie AI i automatyzacja decyzji w wymiarze sprawiedliwości.

 

Prawo na Oko - praktycznie i w punkt!

 

AUTOREKLAMA LEX Kara Łączna - zaawansowane narzędzie informatyczne, które wspiera praktyków prawa karnego w ustalaniu dopuszczalności orzeczenia i granic wymiaru kary łącznej, uwzględniając zmiany prawa zachodzące na przestrzeni lat https://www.wolterskluwer.com/pl-pl/solutions/lex/kara-laczna

 

🎧 Słuchaj Prawo na Oko gdzie lubisz i jak lubisz!

YouTube: https://www.youtube.com/@WoltersKluwerPL/podcasts

Spotify: https://open.spotify.com/show/3q5lk1HF1cGAWNZXZCAT5v

Apple Podcasts - https://podcasts.apple.com/us/podcast/prawo-na-oko/id1716925565

 

Znajdź nas na social mediach:

📷 INSTAGRAM

@Strefa_Aplikanta https://www.instagram.com/strefa_aplikanta/

📱 FACEBOOK

Wolters Kluwer Polska https://www.facebook.com/WoltersKluwerPL

Student.lex.pl https://www.facebook.com/studentlex

▶ LINKEDIN

Wolters Kluwer Polska https://www.linkedin.com/company/wolters-kluwer-polska/mycompany/

❓ Więcej znajdziesz na: https://www.wolterskluwer.com/pl-pl/solutions/lex/podcast-prawniczy

 

❗ Napisz do nas! Współpraca:

[email protected]

 

GOŚĆ ODCINKA: Karolina Kremens i Dorota Czerwińska

Rozmowę poprowadziła: Monika Kozłowska

Współtwórczyni podcastu: Patrycja Tiuryn

Copywriter: Małgorzata Milewicz-Stobińska

Wsparcie techniczne: Fabian Bach i Dominika Szymańska

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 34 wyników dla "Katedry Prawa Karnego Materialnego"

Jeżeli rzeczywiście sprawa ma bardzo wiele tomów akt, czy wiele domów zgromadzonych, czego dobrym przykładem być może jest Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze, to już korzystanie z narzędzi posługujących się zasilanych sztuczną inteligencją, żeby wyselekcjonować ten materiał dowodowy, który będzie pozwalał na wytoczenie aktu oskarżania,

rezygnację z takiego kierunku, to prokuratorzy Międzynarodowego Trybunału Karnego potwierdzili, że korzystają z takich narzędzi.

Dzisiaj moimi gośćmi są współtwórczynie narzędzia Lekskara Łączna, profesorka Karolina Kremens, cześć Karolino, kierowniczka inkubatora doskonałości naukowej, Centrum Digital Justice na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, który zajmuje się badaniem wpływu nowych technologii na proces karny.

Oraz Dorota Czerwińska, doktor nauk prawnych, adiunkt na Uniwersytecie Wrocławskim w Katedrze Postępowania Karnego, adwokat specjalizujący się w sprawach karnych.

Wiadomo, że na całym świecie, to Polska nie jest tutaj żadnym wyjątkiem, ta cyfryzacja spraw cywilnych i sądownictwa cywilnego, także sądownictwa arbitrażowego, przebiega zawsze o wiele szybciej, nawet nie nieco, ale o wiele szybciej niż sądownictwa karnego.

I to chyba też trochę wynika z tej materii, którą zajmuje się wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, gdzie jednak

I dlatego ta cyfryzacja będzie zawsze postępowała w sprawach karnych wolniej i Polska tutaj nie jest jakimkolwiek wyjątkiem, ale to będzie postępowało jednak.

Instrumenty oparte na jakimś wykorzystaniu sztucznej inteligencji z całą pewnością są coraz częściej obecne w pracy pełnomocników, zwłaszcza w takiej, która opiera się na pewnych czynnościach powtarzalnych, często w sprawach cywilnych o zapłatę, w których podejmowane czynności czy sporządzane pisma często są oparte na

Natomiast patrząc na wymiar sprawiedliwości, czy to w sprawach karnych, czy cywilnych, ale nawet skupiając się na sprawach karnych w takim bardzo szerokim kontekście, możemy pomyśleć o innych ustawodawstwach, które wykorzystują pewne narzędzia, chociażby do identyfikowania osób, jeżeli chodzi o ich wizerunek za pomocą pewnych instrumentów właśnie.

Więc to jest w ramach wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, być może w innych krajach niż Polska, ale w tym momencie już rzeczywista, ale także w Polsce tego rodzaju instrumenty zaczynają się pojawiać coraz częściej.

Możemy też myśleć o wykorzystaniu sztucznej inteligencji dla selekcji materiału dowodowego, jeżeli rzeczywiście sprawa ma

rezygnację z takiego kierunku, to prokuratorzy Międzynarodowego Trybunału Karnego potwierdzili, że korzystają z takich narzędzi.

Międzynarodowego Trybunału Karnego, który właściwie obejmuje dużą część świata.

Stąd pojawiły się pytania, w jaki sposób w danych sprawach przy tej ogromnej liczbie dowodów przesyłanej w sposób elektroniczny, filmy, nagrania, także tworzone w trakcie odbywającego się konfliktu zbrojnego, nagrywane przez prywatnych ludzi.

Stąd prokuratorzy Międzynarodowego Trybunału Karnego na jakimś etapie potwierdzili, że jest stosowane jakieś narzędzie, nie do końca wiadomo jakie, które wykorzystuje sztuczną inteligencję.

A pozycja oskarżonego zawsze jest w pewien sposób pokrzywdzona w postępowaniu, no bo prokuratura, czy to państwowa, czy to Międzynarodowego Trybunału Karnego i organy ścigania mają zawsze więcej środków, więcej czasu i mogą poświęcić więcej energii na określoną sprawę.

Opór rzeczywiście może być ze strony tych osób, które są mniej przyzwyczajone, być może o nieco bardziej tradycyjnym podejściu do stosowania prawa.

Czyli jakie zmiany w organizacji pracy sędziów byłyby teraz potrzebne, żeby technologia tak naprawdę ich realnie wspierała, zwłaszcza w sprawach karnych?

Tu można zacząć od tego, że jednym z ogromnych problemów, zwłaszcza sądownictwa w sprawach karnych, jest brak pełnej digitalizacji materiału, na którym sędziowie pracują.

Myślę, że dość powiedzieć, że nawet jeżeli prokuratura zdigitalizuje te akta w znaczeniu takim, że je zeskanuje i one istnieją w takiej postaci, że jak to mówi kodeks postępowania karnego, możemy je otrzymać na nośniku elektronicznym.

No i jako duża zwolenniczka właśnie tych zdalnych postępowań karnych, przychodzenia w ten świat wirtualny, myślę, że ten kierunek też podejmowany teraz, chociażby przez Komisję Klodyfikacyjną Prawa Karnego w ramach projektów, które powstają, przychodzenia w to środowisko wideokonferencji coraz mocniej.

Czy tu trzeba też powiedzieć, że obecnie stan w zakresie rozpraw zdalnych w kodeksie postępowania karnego jest, no ja muszę powiedzieć, cokolwiek absurdalny.

Natomiast obrońca nawet nie ma prawa złożyć takiego wniosku, żeby zdalnie uczestniczyć.

Także w tej chwili mamy do czynienia w kodeksie postępowania karnego ze skrajną nierównością stron w tym zakresie i ten problem musi być usunięty jak najszybciej.

Oczywiście to wymaga pewnego przebudowania trochę systemu i przemyślenia, jak w tym wirtualnym świecie mamy zabezpieczyć z jednej strony prawa stron do udziału w postępowaniu, z drugiej strony prawa innych uczestników procesu, czy chociażby jeden z ważniejszych problemów, gdzie w trakcie rozprawy odbywającej się całkowicie w zdalnym środowisku mają znajdować się

Na pewno regulacja, która w tej chwili z kolei obowiązuje w kodeksie karnym wykonawczym, zgodnie z którym jeżeli sąd penitencjarny, czyli zajmujący się sprawami osób pozbawionych wolności, obraduje zdalnie, to znaczy sąd, sędzia znajduje się w budynku sądu, oskarżony, skazany, znajduje się w zakładzie karnym i rozpoznawana jest jego sprawa np.

uczestniczyć z zakładu karnego i nie może w tym celu przyjść do sądu.

No i powstaje nam taki układ, że sędzia i prokurator znajdują się w siedzibie sądu, a obrońca musi udać do zakładu karnego, czego wcale być może klient od niego nie wymaga i okoliczności sprawy też być może tego nie wymagają i mógłby z powodzeniem uczestniczyć w sądu.

Tylko pytanie, czy zawsze prowadząc zmiany, czy to ustrojowe, czy to w zakresie prawa kardykomaterialnego, czy procesowego, przeprowadzamy wystarczająco dużo badań porównawczych.

głównej zasady na gruncie prawa karnego, mianowicie ustawy względniejszej i stosowania korzystniejszego stanu prawnego, jeżeli on obowiązywał w dacie popełnienia czynu, no to to prowadzi do wniosku, że jeżeli mamy do czynienia ze sprawcą, który popełniał przestępstwa w czasie...

To nie jest to sprawa, która zachwyca, jeżeli wpadnie nam do referatu, że tak powiem.

I razem z Wojtkiem Jasińskim z Inkubatora Doskonałości Naukowej Centrum Digital Justice, razem z Arturem Kowalczykiem z Katedry Postępowania Karnego i razem z Konradem Lipińskim z Katedry Prawa Karnego Materialnego z Uniwersytetu Wrocławskiego.

To trzeba wielokrotnie wyciągać z różnych stanów prawnych, które się pojawiły, czyli z różnych wersji kodeksu postępowania, karnego kodeksu karnego, które nakładają się wzajemnie na siebie oraz orzecznictwa, które w jakiś sposób to interpretowało i brać pod uwagę także korzystność dla oskarżonego czy dla skazanego.

Myśmy budowali go, tylko składziliśmy dwoje adwokatów i sędziego w tym naszym zespole badawczym po to, żeby uwzględniać także perspektywę innych uczestników postępowania niż samych sędziów i żeby to był też instrument, który będzie przysługiwał się właściwie całemu systemowi wymiaru sprawiedliwości w sprawach kary.