Mentionsy

Norbert, zacznijmy w ogóle od tego, jak dużo polskich związków taktycznych, czyli dywizji i brygad brało udział w II wojnie światowej?

I koniec końców w czasie II wojny światowej wystawialiśmy my samodzielnie bądź z pomocą naszych sojuszników kilka różnych armii podległych kilku różnym rządom, ale łącznie wystawiliśmy bądź staraliśmy się wystawić blisko setkę związków taktycznych szczebla dywizji bądź brygady.

I oczywiście niektóre z tych dywizji, takich jak 27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej,

No to to nie były prawdziwe związki taktyczne, ale samych, nazwijmy to, owych prawdziwych dywizji.

Blisko czterdzieści dywizji piechoty.

Wystawiamy kilkadziesiąt związków taktycznych, szczebla dywizji i szczebla brygady.

No i jest ambicja wystawić nawet cztery dywizje piechoty we Francji.

Proces formowania III i IV Dywizji Piechoty jest dopiero rozpoczęty.

Do tego dochodzą dwie samodzielne Brygady Piechoty, Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich i Brygada Strzelców Karpackich.

Dwie dywizje piechoty, brygada zmechanizowana czy dwie dywizje piechoty, brygada zmechanizowana, dwie brygady piechoty, to przecież nie jest dużo, ale odbudowujemy się po klęsce.

Stopniowo zresztą na obszarze Wielkiej Brytanii została skompletowana dzisiaj nieco zapomniana 4 Dywizja Piechoty.

Niegdysiejsza 2 Polska Dywizja Wielkiej Brytanii zwana Dywizją Grenadierów Pancernych, a koniec końców 4 Dywizją Piechoty.

Poświęcenie 1 Dywizji Grenadierów, 2 Dywizji Strzelców Pieszych.

Szlak bojowy 1 Dywizji Pancernej w roku 1944 czy 1945.

Bitwę pod Arnhem żołnierzy Sosabowskiego, czy kiedy sobie przypomnimy o 4 Dywizji Piechoty, to nagle się okazuje, że tych związków taktycznych, które stanęły do walki w oparciu o Wielką Brytanię, bądź walczyły, bądź były gotowe do walki, wcale nie było tak mało, jak na te możliwości kadrowe, które miało Wojsko Polskie na Zachodzie.

Plan zakładał wystawienie kilku dywizji piechoty na froncie wschodnim, ale koniec końców, z obawy o wyniszczenie skromnego potencjału, nasze kierownictwo, tak wojskowe jak i polityczne, nie było skłonne do kierowania dopiero co formowanych, nie wyszkolonych jeszcze, źle wyposażonych dywizji na front wschodni.

Ostatecznie na bazie tych sił powstał chyba najbardziej znany II Korpus Generała Andersa, w skład którego, jeśli chodzi o zasadnicze związki taktyczne, weszła III Dywizja Strzelców Karpackich i V Kresowa Dywizja Piechoty, ale de facto tych związków taktycznych było więcej, tzn.

Pierwotnie ten korpus miał się składać z III i IV Dywizji Piechoty, być wsparty II Brygadą Czołgów, no bo tu była ciągłość, tak?

I czy II Dywizję formowaliśmy na obszarze Wielkiej Brytanii, to numerycznie te oddziały tworzone na Bliskim Wschodzie to była właśnie III, IV, V Dywizja Piechoty.

Chcieliśmy mieć korpus złożony z trzech dywizji Brygady Pancernej, ale to z przyczyn kadrowych było po prostu niewykonalne.

Na front we Włoszech rzucamy III Dywizję Strzelców Karpackich, V Kresową Dywizję Piechoty, II Brygadę Czołgów, grupy artylerii, jednostki saperów, oddziały i pododdziały, wsparcia, zabezpieczenia, jednostki samodzielne.

Od maja 1943 roku w Sielcach nad Oką zaczęto formować I Polską Dywizję Piechoty im.

Winięte do poziomu korpusu zaczęto formować drugą dywizję piechoty, trzecią dywizję piechoty, czwartą dywizję piechoty, brygadę artylerii, całą brygadę pancerną, pułk lotnictwa.

Jak powiedziałem, to była armia złożona z czterech dywizji piechoty.

Ostatecznie wystawiliśmy na wschodzie 10 dywizji piechoty, korpus pancerny i dwie samodzielne brygady czołgów, brygadę kawalerii, dwie brygady saperów, trzy dywizje i kilka brygad różnego rodzaju artylerii.

Na zachodzie wystawiono kilka dywizji lotnictwa.

I siły te były podzielone między innymi na kilkadziesiąt dywizji i brygad, w tym mieliśmy de facto w pełni wyposażonych trzynaście dywizji piechoty, dwie dywizje pancerne, korpus pancerny, dwie samodzielne brygady pancerne, mieliśmy brygadę kawalerii.

To była 8 Dywizja Piechoty, 10 Dywizja Piechoty i 28 Dywizja Piechoty Armii Krajowej.

Mieliśmy w ramach tych dywizji pułki, mieliśmy zgrupowania, no ale nie były to prawdziwe dywizje, czyli nie były to prawdziwe związki taktyczne.

Mają duży wpływ, można przeliczać wysiłek wojsk partyzanckich na określoną liczbę dywizji związków taktycznych.

Rozbudowaną do poziomu 10 dywizji piechoty, korpusu pancernego, dwóch samodzielnych brygad pancernych silnej artylerii, było niewątpliwie tą armią zwycięską, chociaż wielokrotnie polski szeregowy i podoficer służący w tym wojsku miał poważne wątpliwości, czy rzeczywiście Polacy sami o sobie mogą stanowić.

Fakt wystawienia tak wielu dywizji i tak wielu brygad.