Mentionsy

Norbert, porozmawiajmy dziś o niezwykle ciężkiej bitwie, która rozegrała się na Litwie i Łotwie latem 1944 roku, kiedy to po odcięciu niemieckiej grupy armii północ od reszty sił niemieckich, Niemcy rzucili do walki 6 dywizji pancernych, by na nowo połączyć swoje siły, no i udało im się to.

Jak słusznie zauważyłeś, Niemcy rzucili do tej operacji sześć dywizji pancernych, w tym najbardziej doborową dywizję Grossdeutschland.

Ale żadna z tych dywizji nie zrealizowała stawianych jej zadań.

Innymi słowy, nie te sześć dywizji pancernych zrobiło robotę, chociaż bez ich udziału.

Trzeciej Armii Pancernej Niemieckiej, niech nas ta nazwa nie zmyli, to też jest Armia Ogólnowojskowa, opiera się o korpusy ogólnowojskowe z dominującą rolą dywizji piechoty, a więc resztki tej Trzeciej Armii Pancernej są odrzucane na zachód.

Do 3 Armii Pancernej alarmowo podesłano kilka dywizji, w tym 5 Dywizję Pancerną, która walczyła już wcześniej na Białorusi, 7 Dywizję Pancerną, 6 Dywizję Pancerną.

Trzecia armia pancerna niemiecka ma już trzy dywizje pancerne i ma ekwiwalent ponad ośmiu dywizji piechoty.

dochodziły ponownie do Grupy Armii Północ, a jednocześnie, żeby można było używać dywizji z Grupy Armii Północ do wycofywania ich z tego obszaru.

Czyli potrzebują wprowadzenia kolejnych dywizji do wykonania gwałtownego przeciwuderzenia, bo chociaż wróg nie zajął Żmudzi i Kurlandii, Niemców też tam nie ma za dużo.

przekierować wojska z obszaru I Frontu Białoruskiego, II Frontu Białoruskiego na obszar natarcia III Frontu Białoruskiego i I Frontu Bałtyckiego, no bo w Moskwie też widzą, że nadarza się okazja, że jak wyjdą na tą Lipawę, wyjdą na tą Kłajpedę, no to już definitywnie odetną kilkadziesiąt niemieckich dywizji w Estonii na obszarze północnej Łotwy i wówczas nawet jak Niemcy ewakuują drogą morską ludzi, to nie ewakuują sprzętu.

Pozostaje zatem uzupełnianie już walczących jednostek, dywizji, korpusów, armii określonego frontu.

Niemcy formują brygady pancerne, skoro nie ma czasu formować dywizji pancernych.

Tworzą pierwszą grupę dywizji zaporowych, przyszłych dywizji grenadierów ludowych.

To jest rezerwuar sił, kolejne dywizje są stamtąd wyciągane, stawka radzieckie dowództwo się cieszy, bo im więcej niemieckich dywizji z Rumunii wyjedzie, tym łatwiej będzie rozbić niemiecką szóstą armię w nowej generalnej ofensywie na Bałkanach.

Między innymi z tego obszaru jadą na kierunek Prus Wschodnich takie dywizje jak Grossdeutschland, dywizja grenadierów pancernych, dywizja pancerna najpotężniejsza, najsilniejsza spośród wszystkich niemieckich dywizji pancernych, doborowa, elitarna, złożona z żołnierzy z całej Rzeszy.

W ogóle Niemcy sądzą, że na kierunek pruski, na kierunek pruskowschodni, na kierunek litewski skierują całą masę dywizji.

W związku z czym to częściowo paraliżuje przesyłanie nowych dywizji na kierunek litewski.

Bitwa pancerna pod Okuniewem, gdzie jest zaangażowanych łącznie pięć niemieckich dywizji pancernych.

Na północ od Niemna walczy już kilka niemieckich dywizji pancernych, one osłaniają kierunek Tylża, Kłajpeda, ale nie osłaniają zasadniczo kierunku Kurlandzkiego.

No i Niemcy robią taką dziwną rzecz, że skoro oni są słabi, Rosjanie są słabi na tym kierunku żmudzkim, a właściwie kurlandzkim, to wydzielają na przykład ze swoich dywizji pancernych manewrowe bataliony rozpoznawcze, dywizjony rozpoznawcze, a więc

O te wyłkowyszki, częściowo na północ od Niemna, częściowo właśnie w czasie starć o te wyłkowyszki, wchodzi też 561 Dywizja Grenadierów.

A więc Dywizja Großdeutschland, elementy Dywizji Zaporowej, Dywizji Grenadierów w pierwszych dniach sierpnia podejmują walkę z Armią Czerwoną u granic Prus Wschodnich.

A to tygrysy dywizji Grossdeutschland przetaczają się, a to transportery opancerzone SDKF Z-251 z grenadierami, a to niemieccy motocykliści, a to żołnierze dywizji Grossdeutschland to, a to tamto.

Skoro Niemcy są w stanie przerzucać całe dywizje, wprowadzać do walki nowe dywizje grenadierów, przyjeżdżają kolejne dywizje pancerne, to nie jest tak, że Rosjanie stoją biernie i się patrzą.

Muszą mieć wolne drogi dla nowo rozwijanych, przywożonych dywizji.

Ale znowu, jak już powiedziałem, wcześniej już rzucili do walki na kierunek Prusy Wschodnie Litwa kilka swoich dywizji pancernych.

6 sierpnia zapada więc decyzja o zebraniu aż 6 różnych dywizji pancernych do tej bitwy.

Chcemy zniszczyć wiele jego dywizji i korpusów.

Łącznie sześć dywizji pancernych.

No to jak rozwija się to potężne niemieckie natarcie dywizji pancernych?

I w przypadku dywizji pancernych, gdzie są np.

Niemcy w 1944 roku na froncie wschodnim byli w tym mistrzami, ale tu Niemcy chcą nacierać, a nie się bronić, a więc potrzebują wsparcia lotnictwa, dużej ilości ciężkiej artylerii i oczywiście dywizji piechoty, które to dywizje piechoty będą wspomagać dywizje pancerne w natarciu, a potem zajmować teren, zabezpieczać go przed kontratakami nieprzyjaciela, tak aby dywizja pancerna zachowała...

Niemcy nie mają owych dywizji piechoty, czekają na nie.

Dywizji Grenadierów.

Bez wejścia do walki 561 Dywizji Grenadierów nie można było zluzować dywizji Grossdeutschland, pchnąć na północ od Niemna i przygotować ją do natarcia w ramach operacji Topelkopf.

Więc Niemcy czekają na pierwszą elitarną dywizję piechoty, na 547, 548, 549, 551 Dywizję Grenadierów.

To nie najlepszy moment na rotacje personalne w momencie, kiedy zaczyna się wielka operacja z użyciem dwóch korpusów pancernych i sześciu dywizji.

551 Dywizji Grenadierów.

A zatem ostatecznie widzimy 6 niemieckich dywizji, które biorą udział w natarciu.

Kiedy dwa niemieckie korpusy pancerne siłami sześciu dywizji pancernych atakiem z południowego zachodu w kierunku na północny wschód pobiją Rosjan i odtworzą położenie...

No i jeżeli ktoś sądzi, że latem 1944 roku uderzenie sześciu niemieckich dywizji pancernych przynosi efekt wow, to jest w błędzie.

Że oni latem 1944 roku w zakresie manewrowania swoimi związkami taktycznymi i operacyjnymi osiągnęli już może nie niemieckie mistrzostwo, ale byli w stanie w miejscu osadzić nacierających sześć niemieckich dywizji pancernych i nie pozwolić im na nic.

Dywizja Grenadierów.

Tak szybko, że Niemcy w pierwszej kolejności uderzają trzema dywizjami, nie idzie im, to rezygnują z natarcia w pasie jednej dywizji, czternastej, próbują przesunąć ją w pas natarcia Grossdeutschland, kiedy i to zawodzi, po kilku dniach odpuszczają natarcie na Szawle, nakazują wzmocnić na północy 39.

Co powoduje, że tylko część 4, 5 Dywizji Pancernej zaczyna operację o czasie 16 sierpnia, a 12 Dywizja Pancerna w ogóle nie wchodzi jeszcze od razu do walki.

A zatem nie ma efektu wow, nie ma potężnego zgrupowania kilku silnych dywizji piechoty, pancernych, ciężkiej artylerii.

Sześć niemieckich dywizji pancernych nie osiąga sukcesu.

19 sierpnia, jak już powiedziałem, rezygnują ze zdobycia Szawli, przerzucają dywizję Grossdeutschland na północ od pasa natarcia 4 Dywizji Pancernej.

W pasie 39 Korpusu montują zgrupowanie 4 Dywizji Pancernej.

Ta operacja swoimi głównymi siłami dwóch korpusów pancernych przy użyciu sześciu dywizji pancernych, a potem wprowadzanych kilku dywizji piechoty ostatecznie nie odnosi sukcesu.

To, co nie udało się sześciu dywizji pancernym, udało się improwizowanym jednostkom walczącym bezpośrednio na wybrzeżu.

zniszczonej 337 Dywizji Piechoty na Białorusi.

Wprowadzenie w wyłom większych sił, a więc korzystając z wysiłku bardziej na południe całych dywizji pancernych, Strachwitz swoją małą grupą manewrową opartą o brygadę czołgów, o brygadę esesmanów, o sztab rozbitej dywizji piechoty i najróżniejsze dziwolągi odnosi sukces.

Ale przecież celem operacji Topelkopf była tak naprawdę wysublimowana gra operacyjna przy użyciu dwóch korpusów pancernych i sześciu dywizji pancernych.

Część dywizji pozostała na tym obszarze operacyjnym, ale stopniowo były one luzowane przez wprowadzane walki dywizje piechoty.

Problemem był właśnie brak dywizji piechoty, brak odpowiedniego zabezpieczenia logistycznego, ponieważ Niemcy działali reaktywnie.

Że korpusy pancerne, dywizje szybkie, nierozbite, istniejące, przemieszczane mogą wejść do walki, ale one potrzebują wsparcia dywizji piechoty.

Dlatego za dywizją, która idzie w pierwszej fali uderzenia, wchodzi z drugiego rzutu kolejna dywizja, która rozchodzi się na prawo, na lewo i osłania skrzydła dywizji nacierającej, bądź wzmaga jej siłę natarcia w kolejnych dniach.

Jeżeli niemiecka dywizja pancerna naciera bez wsparcia piechoty, bez drugiej dywizji, bez trzeciej dywizji, która postępuje za nią, od razu wikła się w przeciwuderzenia przeciwnika, który jest w tym w owym czasie mistrzem.

W pierwszej kolejności należało bowiem zabezpieczyć logistycznie działania dywizji pancernych, ale jednocześnie nie dało się zabezpieczyć logistycznie działań dywizji pancernych, prowadzić do walki nowych dywizji piechoty, jeszcze do tego wprowadzić ciężką artylerię i zapewnić temu wszystkiemu właściwe zaopatrzenie.