Mentionsy

19 września 1944 roku o godzinie 16 pododdziały 8 Pułku Piechoty z 3 Dywizji Piechoty rozpoczęły przeprawy przez Wisłę w rejonie między Mostem Poniatowskiego a Mostem Średnicowym.

Ostatecznie z tych planów zupełnie nic nie wyszło, a przeprawa do powstańczej Warszawy zakończyła się tak naprawdę rozbiciem 8 Pułku Piechoty.

no to klęska tego ósmego pułku piechoty i szerzej, całej tej trzeciej dywizji Wojska Polskiego, no jest czymś naprawdę zaskakującym, no ponieważ no były to tak naprawdę jednostki działające w systemie nowoczesnej armii, wspierane przez całą masę artylerii i różnego rodzaju pododziałów, a tak naprawdę mimo to chociażby ten ósmy pułk piechoty w ciągu zaledwie 24 godzin no uległ rozbiciu.

Łukasz Nadolski napisał i wydał niedawno nakładem Muzeum Wojsk Lądowych z Bydgoszczy, gdzie pracuje, książkę o desancie, o przeprawie VIII Pułku Piechoty III Dywizji Piechoty w czasie walk w Warszawie w okresie Powstania Warszawskiego.

Ósmy pułk piechoty i jego próba udzielenia pomocy Powstaniu Warszawskiemu.

Druga dywizja piechoty w sposób nieudany forsowała Wisłę na kierunku żoliborskim i temu przyczółkowi poświęciliśmy już kiedyś odcinek.

Ale najważniejsze zadanie realizowała trzecia dywizja piechoty generała majora Stanisława Galickiego.

Złożona z trzech pułków piechoty, siódmego, ósmego i dziewiątego.

Dobrze zorganizowany związek taktyczny broni połączonych, dywizja piechoty.

Ale trzecia dywizja piechoty tworząc dwa przyczółki.

Kiedy zobaczymy na strukturę organizacyjną pułków, batalionów, dywizji i wreszcie armii, zauważymy, że jest to struktura armii niezwykle nowoczesnej, niezwykle przebojowej, o olbrzymim nasyceniu środkami bojowymi.

Żołnierze, saperzy często nie są żołnierzami dywizji, a jednak wiozą żołnierzy dywizji na drugi brzeg rzeki przy użyciu środków przeprawowych szczebla armijnego.

Oddziały saperów, oddziały chemiczne stawiają zasłonę dymną, a w powietrzu lotnictwo szturmowe i lotnictwo myśliwskie ma za zadanie dławić punkty oporu nieprzyjaciela i wspierać natarcie własnej piechoty.

Armia ze składu I Frontu Białoruskiego, a w składzie tej armii I Dywizja Piechoty Wojska Polskiego, zdobyły w szturmem warszawską dzielnicę Pragę na prawym brzegu Wisły.

Część kadry I Armii Wojska Polskiego, dowódcy dywizji, dowódcy pułków, oni są bardzo różni.

Tu cytat, na tle dość ubogiego wykształcenia innych oficerów VIII Pułku Piechoty wyróżniał się zawodem.

Najpierw do I Dywizji Piechoty im.

Tadeusza Kościuszki, a potem w 1944 roku do III Dywizji, do VIII Pułku.

I został dowódcą I Batalionu VIII Pułku.

Wchodzi na Pragę 3 Dywizja Piechoty, wchodzi 8 Pułk Piechoty.

O ludziach, którzy służyli w tej dywizji i w tym pułku można by napisać niejedną książkę i niejedna została napisana.

Ale w tym ósmym pułku piechoty są byli żołnierze Armii Krajowej, na przykład z 27 Dywizji Piechoty Wołyńskiej.

Kilka dywizji piechoty, brygada pancerna, brygada kawalerii, bardzo dużo jednostek artylerii, jednostki saperskie, samodzielne jednostki łączności, własne lotnictwo.

W rzeczywistości radzieckie kompanie piechoty w 1944 roku są szczątkowe, mają po kilkudziesięciu żołnierzy.

I ta 1 Armia Wojska Polskiego, jej 3 Dywizja Piechoty, jej 8 Pułk Piechoty jest silny.

Przecież ten ósmy pułk piechoty 3 Dywizji Piechoty generała Galickiego.

I spójrzmy teraz na strukturę VIII Pułku Piechoty.

W VIII Pułku Piechoty podporucznik Marian Gutaker, oficer pochodzenia żydowskiego, jest najbardziej operatywnym i najodważniejszym żołnierzem w dowództwie pułku.

Ten ósmy pułk piechoty jest naprawdę potężny.

Kiedy porównamy organizację radzieckiej piechoty tego czasu, 1944 roku,

do organizacji piechoty niemieckiej, amerykańskiej, to zauważymy, że na tym bardzo niskim szczeblu Rosjanie gromadzą olbrzymią ilość różnego rodzaju wyspecjalizowanych pododdziałów, że zastępują człowieka siłą ognia, że te półki mają potężną siłę ognia.

Ale radzieckie dywizje, a trzecią dywizję piechoty Wojska Polskiego należy traktować jako rozbudowaną dywizję radzieckiej gwardii.

Podczas gdy wtedy, w 1944 roku, radzieckie dywizje piechoty, strzelców cierpią niedobory, czasem mają po 4, po 5 tysięcy ludzi, to ludzi w dywizjach polskich jest znacznie więcej.

A konkretnie i w największym zakresie III Dywizję Piechoty, która forsuje Wisłę na najważniejszym odcinku.

A więc szturmowiki Iły II z mieszanymi polsko-radzieckimi załogami oraz polskie myśliwsce, a także polskie dwupłatowe kukuryźniki mają przede wszystkim wspierać forsowanie Wisły i desant III Dywizji Piechoty.

Czyli zobaczmy, z 3 Dywizją Piechoty współgra 1 Dywizja Lotnicza.

Zatem na jak duże wsparcie artyleryjskie mogła liczyć 3 Dywizja Piechoty podczas forsowania Wisły?

Do wsparcia 3 Dywizji Piechoty zostaje przydzielona 1 Brygada Artylerii Armat, 36 ciężkich armat kal.

Do wsparcia III Dywizji Piechoty zostaje z Armii Czerwonej przydzielona także 124 Brygada Haubit z Wielkiej Mocy.

Trzy dywizjony mają wspierać natarcie polskiej dywizji.

Pierwsza Brygada Saperów podpułkownika Fiediesiejewa wydziela bataliony saperskie do wsparcia forsowania Wisły przez 3 Dywizję Piechoty.

Jak to się stało, że mimo tak wielkiego wsparcia desant ósmego pułku piechoty w ciągu 24 godzin zakończył się całkowitą klęską?

Klęska taka, którą spotkała 8 Pułk Piechoty 3 Dywizji Piechoty.

Mimo, że wydzielone oddziały także 3 Dywizji Piechoty w połowie sierpnia 1944 roku forsują Pilice Kołowarki, a więc 1 Armia Wojska Polskiego, 3 Dywizja Piechoty, no mają już wbrew pozorom pewne doświadczenie bojowe w forsowaniu wielkich przeszkód wodnych.

Od zimy, wiosny 1944 roku potrzebuje czasu, żeby się zgrać, żeby kadra dotarła się z żołnierzami, żeby wymienić część wadliwej kadry i zastąpić ją sprawdzonymi w boju oficerami, bo ta trzecia dywizja piechoty, która idzie do boju, idzie do forsowania Wisły 19 września 1944 roku jako związek taktyczny,

I tak też troszeczkę gra cała pierwsza armia Wojska Polskiego i poszczególne elementy 3 Dywizji Piechoty.

3 Dywizja Piechoty wchodzi na Pragę w połowie września.

3 Dywizja Piechoty wchodzi do walki nierównomiernie.

Saperzy, no oni będą wieść żołnierzy piechoty, więc oni zakładają, że to będzie 16.00 zgodnie z prawdą, tudzież 16.10.

To jest wyzwanie, bo ja mówię, kompania fizylierów, pierwsza, druga, trzecia kompania piechoty batalionu, kompania CKM, kompania moździerzy, kompania różnic przeciwpancernych.

kompanie piechoty, kompanie fizylierskie, różnic przeciwpancernych, moździerze, przestawiać armaty, żeby ten batalion z punktu A do punktu B przemieścił się jako batalion, a nie zbiór przypadkowych ludzi.

Ale czy ci desantujący się żołnierze 8 Pułku Piechoty musieli na drugim brzegu rzeki walczyć z tą najprzeróżniejszą zbieraniną żołnierzy z grupy von dem Bacha?

Czy jednak tak jak to było w przypadku żołnierzy 2 Dywizji Wojska Polskiego na Żoliborzu?

Niemcy rzucili na nich regularne siły chociażby 25 Dywizji Pancernej.

25 Niemieckiej Dywizji Pancernej.

Do Warszawy zostaje skierowany pułk grenadierów z dywizji Hermann Gering.

Ten najważniejszy wał ogniowy trwał zaledwie 10 minut, jak potem napisał pułkownik Antoni Frankowski, dowódca artylerii 3 Dywizji Piechoty.

Plan artyleryjskiego przygotowania został nadesłany ze sztabu artylerii I Armii i ze względu na brak czasu został przez sztab artylerii III Dywizji tylko przepisany i wręczony poszczególnym dowódcom brygad i pułków, którzy do późnej nocy, 18 września, czekali w sztabie artylerii Dywizji na dokumentację bojową.

No w takim razie, jak w takich warunkach w ogóle przebiegał ten desant pierwszego rzutu ósmego pułku piechoty?

Ósmy pułk piechoty ześrodkował się, przygotował się do forsowania.

Pamiętajmy, 3 Dywizja Piechoty już od kilku dni jest w procesie forsowania Wisły.

Nikt właściwie przez cały okres walki VIII Pułku Piechoty między mostami nie wiedział, co robił podpułkownik Karasiewicz.

Rozprasza II Batalion i wieczorem 19 września w sztabie III Dywizji Piechoty zapada decyzja.

Ogólnie forsowanie Wisły przez trzecią dywizję piechoty należy uznać za nieudaną.

Mają batalion, najpierw kompanie, potem cały batalion z dywizji Hermann Göring.

batalion policyjny, batalion grenadierów z 25 Dywizji Pancernej.

Skarcił w ten sposób, że koniec końców dowódcy armii i dowódce dywizji zdjęli ze stanowiska.

Dymisjami dowódców najwyższego szczebla, ale dowódca VIII Pułku stanowiska nie stracił.

Zdjęli jego przełożonego dowódcę dywizji.

Można by powiedzieć, że ta historia zagłady VIII Pułku Piechoty, III Dywizji Piechoty jest już dobrze znana.

Czy mieli nacierać na zachód, na spotkanie z powstańcami, czy na południe na pomoc dziewiątemu pułkowi własnej dywizji?

Fatalny sposób dowodzenia szczebla dywizji i pułku.

Tutaj nad Wisłą w pasie natarcia 8 Pułku Piechoty ta suma błędów zaprowadziła dwa bataliony tego pułku prosto do piekła.