Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
20.03.2024 14:00

II Rzeczpospolita i Litwa. Trudne sąsiedztwo

Relacje II Rzeczpospolitej z Litwą były napięte od początku. Zadecydował o tym przede wszystkim polsko-litewski konflikt z lat 1919-1920 o kształt granicy. Polskie wojsko zajęło ostatecznie Wilno, co dla Litwy było olbrzymim ciosem. Z drugiej strony, polska mniejszość, która pozostała na Litwie była represjonowana przez władze państwowe.

Przedstawimy ważne postaci po polskiej i litewskiej stronie, które decydowały o biegu wydarzeń. Przypomnimy postać wojewody Bociańskiego, który odcisnął swoje piętno na województwie wileńskim. Spojrzymy na zmianę w relacjach, które nastąpiły po śmierci pochodzącego z okolic Wilna Józefa Piłsudskiego.

Skąd wziął się ten konflikt? Dlaczego I wojna światowa była tak kluczowa dla rozwoju wydarzeń na Litwie? Dlaczego istotną w nim rolę odgrywało dziedzictwo I Rzeczpospolitej? Co z tym wspólnego miał zyskujący na znaczeniu nacjonalizm? O tym wszystkim w podcaście Muzeum Historii Polski.

W dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr. Wojciech Stanisławski, historyk z Muzeum Historii Polski
Zapraszamy do subskrypcji naszych profili! Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 12 wyników dla "Wilno"

A potem Wilno dla Marszałka.

Wilno dla Marszałka, jedna z takich sytuacji pocztówkowych i doskonale rozpoznawalnych.

Wilno złożone w darze Marszałkowi w kwietniu 1919 roku.

Zdaniem ogromnej większości Polaków Wilno jest odwiecznie polskim miastem.

Zdaniem ogromnej większości Litwinów Wilno ma być stolicą niepodległej Litwy.

Sowieci grają z pozycji siły i tak wezmą Wilno, więc dlaczego nie mają chwilowo podarować go Litwie trochę na zasadzie pana zagłoby dającego Niderlandę.

Przyznając Litwie szerokim gestem Wilno, Grodno, Lidę, Grodno nawet, gdzie jeszcze trudniej mówić o dominacji litewskiej niż Wilnie, litewskie zajmują te tereny, przekazują je wojskom litewskim, które utrudniają manewry, utrudniają odwrót armii polskiej, internują część oddziałów polskich.

I w takim wypadku, jeżeli mamy taką gotowość polskiego wojska, Piłsudskiego osobiście, żeby z Litwinami nie walczyć lub walczyć mało krwawo, a jednocześnie Błaszewik został pogoniony, Wilno znowu ma być polskie, tego się domaga polska opinia publiczna, jakie tu znaleźć rozwiązanie?

8 października 1920 roku I Dywizja Piechoty pod dowództwem Żeligowskiego, bez większego trudu zresztą, zajmuje Wilno.

ale elementem doktryny kolejnych rządów w Kownie jest przekonanie, że Wilno jest nasze.

Polska ma tę przewagę, Rzeczpospolita ma tę przewagę, że jednak jest większa i że Wilno jest jej, więc też jest na pozycji nazwijmy to wygranej, a jednocześnie, że double blessing, że spór z Litwą nie jest jedynym ani największym problemem Rzeczpospolitej, jeśli chodzi o politykę międzynarodową.

Wilno, co nieraz podkreślali z satysfakcją Polacy, Wilno rzeczywiście w międzywojniu miastem litewskim nie było, znaczy na pewno nie dominująco litewskim, Litwinów w Wilnie było 6, może 7% populacji, co wiązało się w znacznej mierze z przesiedleniami czasu wojny i z wysiedleniami powojennymi, ale to fakt, Wilno litewskie nie było, Druskienniki i Lida jak najbardziej.