Mentionsy

Witam państwa bardzo serdecznie.

Nazywam się Dominika Długosz, a to jest One Trano.

Dzisiaj porozmawiamy bardzo dużo o sprawach pracowych i pracowniczych, bo naszym pierwszym gościem będzie ministra polityki pracy, rodziny i polityki społecznej, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Potem porozmawiamy o sprawach międzynarodowych i o polityce wschodniej, bo naszym gościem będzie Paweł Kowal, pełnomocnik do spraw odbudowy Ukrainy.

Porozmawiamy też o tych kontraktach, które ewentualnie będą mogły być udziałem polskich firm po zakończeniu działań w Ukrainie.

Potem przejdziemy do lasów państwowych.

Państwo wielokrotnie na pewno słyszeli w naszych programach o lasach państwowych, bo to jest...

Trochę tajemnicza spółka, bardzo bogata, z bardzo złym wizerunkiem.

A na koniec naszym gościem będzie Iwona Guzowska, była posłanka, bokserka, kickbokserka, mistrzyni sztuk walki, ale też autorka książki.

I o tej książce Iwony Guzowskiej porozmawiamy na sam koniec naszego porannego programu.

Zapraszam państwa bardzo serdecznie, a teraz zaczniemy od prognozy pogody.

Cóż my mamy dziś w pogodzie?

Mamy piękną polską złotą jesień, tak przynajmniej na pierwszy rzut oka to wygląda.

15-16 stopni, zakopane jak zawsze się gdzieś tam plącze na końcu, 9 stopni.

w górach, więc zaraz będą na pewno opady śniegu, o ile już ich nie ma.

Ale cała reszta kraju dość sympatycznie i bardzo, bardzo, bardzo, bardzo, bardzo dużo słońca.

Tylko na południu są chmury, a tak od Lublina po Szczecin jest słonecznie, więc korzystajmy jeszcze z tego słoneczka.

Jutro temperatury podobne bardzo, bardzo podobna pogoda do tej dzisiejszej.

też koło 15-16 stopni i też bardzo dużo słońca i nawet ono wychynie gdzieś tam w Krakowie i Katowicach, więc będzie jeszcze ładniej niż dzisiaj.

No jesień też może być ładna, naprawdę.

Nie tylko lato w naszych serduszkach.

I proszę państwa, robimy przegląd prasy.

Zacznę od Tygodnika Polityka.

Bardzo fajny set o bezpieczeństwie na początek tygodnika.

Kilka artykułów dotyczących tego, co dzieje się w ogólnie pojętym, szeroko pojętym bezpieczeństwie.

ale też tym bezpieczeństwie osobistym, co Polacy, zwłaszcza na ścianie wschodniej, myślą o tym, co się dzieje tuż za granicą.

I krótki poradnik dla zwykłych Polek i Polaków na czas wojen i kryzysów, czyli jak się zachować, co zrobić.

Jak mówiliśmy państwu wczoraj, choćby w podcaście, w związku ze śledztwem, na razie nie ma tej książeczki, co miała być.

Może będzie na początku roku, jak się rządowi udają wydrukować, bo drukowanie to wcale nie jest prosta.

I dalej Rafał Kalukin z polityki o czwartej drodze, czyli im głębsza odchłań zostanie po zionie, po nieboszce trzeciej drodze, tym pilniejsza konieczność zasypania jej nową ofertą.

Konkurs na start-upy, nowe polityczne byty właśnie się rozpoczął.

Rzeczywiście tak to jest, że jak coś znika, to za chwilę coś pojawia się na polskiej scenie politycznej i daje nadzieję części wyborców, że może tym razem to będzie coś nowego, innego, odświeżającego i fantastycznego.

Zawsze kończy się tak samo.

Więc to serdecznie polecam w Tygodniku Polityka.

W Tygodniku Powszechnym.

Temat okładkowy Tygodnika Powszechnego.

Nie bój się edukacji zdrowotnej, biskupi nią straszą, mędzę psuła, ale i tak jest dzieciom potrzebna jak nigdy.

Prezydent Karol Nawrocki był łaskaw ostatnio powiedzieć, że wypisał swojego syna z edukacji zdrowotnej na jego życzenie.

no nie wiem, może warto, bo chociażby na edukacji zdrowotnej jest o uzależnieniach, nie tylko od internetu, nie tylko od alkoholu, ale na przykład od substancji zawartych w snusach i jak z tym walczyć, więc może warto dziecko jednak zapisać na edukację zdrowotną, żeby się nauczyło, czym jest terapia uzależnień i nie zażywało substancji, od których jest uzależniony, nawet jeśli są one legalne, w zupełnie przypadkowych sytuacjach.

Cała prawda o edukacji zdrowotnej w Tygodniku Powszechnym to miał być idealny przedmiot na nasze czasy, ale ta szansa przepadła przez kampanię biskupów i prawicy oraz niekompetencje men.

Czy da się to naprawić?

Artykuł w Tygodniku Powszechnym bardzo serdecznie państwu polecam.

Natomiast w gazetach bardzo różnie.

Nie ma jakoś jednego tematu wiodącego w dziennikach dzisiaj.

Rzecznik pracownika, czyli mnożenie bytów.

To też będzie jedna ze spraw, o którą zapytamy panią ministrę Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk.

Rząd planuje utworzenie nowej instytucji z rzecznika praw pracownika.

To kosztowne dublowanie kompetencji, twierdzą przedstawiciele firm i o tym porozmawiamy z panią ministrą.

Prawie 44 tysiące skarg wpłynęło do Państwowej Inspekcji Pracy w 2024 roku.

Sporo, nie?

Właściwie.

Mnie zadziwił i naprawdę mnie zadziwił sondaż na pierwszej stronie Rzeczpospolitej, gdzie Polacy piją kawę poza domem.

W Żabce, w McDonaldzie, na Orlenie, w Costa Coffee, na BP i w Starbucksie.

Proszę Państwa, my chyba nie wiemy, jak smakuje prawdziwa kawa.

No nie wiem, czy nie lepiej wypić w domu w tej sytuacji.

I co dalej?

Parlament rusza z ustawą abolicyjną i to jest przedziwne, bo w cztery lata

Prawie.

Po agresji Rosji w Ukrainie parlament zaczyna zabierać się za ustawę, która pozwoli Polakom służyć w Ukrainie.

W tej chwili jest to obciążone karą.

Po prostu nie można poza decyzją Ministerstwa Obrony Narodowej zaciągnąć się do służby poza granicami Polski.

I w tej chwili rusza rozmowa na ten temat.

Ja mam wrażenie, że wszystko robimy z jakimś takim gigantycznym opóźnieniem.

Komunikacyjna katastrofa rządu to Jacek Niedzinkiewicz.

O tym, co w tej chwili dzieje się w Koalicji Obywatelskiej.

Tutaj mówimy również o tym, co dzieje się w Warszawskiej Platformie Obywatelskiej, bo to jest, proszę państwa, show, przy którym naprawdę trzeba wyjąć popcorn i kole, bo nikt, nawet sami uczestnicy tego przedstawienia, nie mają zielonego pojęcia, o co im chodzi.

Nam strzelać nie kazano.

Wojciech Czuchnowski o zapisach, które zgłaszała, a raczej wskazywała, że mogą być one wątpliwe.

Komisja badająca wpływy rosyjskie, już nie ta powołana przez PiS, tylko ta, która pracowała nad raportem.

już za czasów rządów obecnie rządzącej koalicji.

I według tej komisji część zapisów wprowadzonych w 2022 roku przez Prawo i Sprawiedliwość uniemożliwia użycie polskich sił zbrojnych poza granicami Polski, bez zgód sojuszniczych.

Do tego momentu była to decyzja wyłącznie prezydenta na wniosek rady ministrów, a Prawo i Sprawiedliwość te przepisy zmieniło.

Drony nad Kopenhagą i Oslo.

NATO będziemy się bronić.

To są takie bardzo twarde deklaracje Paktu Północnoatlantyckiego, które właściwie ostatnio codziennie padają z różnych stron.

Samorządy przygotowują się do obrony.

Agregaty prądotwórcze, mobilne stacje, uzdatniania wody czy przenośne radiostacje.

NATO samorządy chcą wydać dotacje przyznane z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.

Część wniosków już czeka na rozpatrzenie.

To dziennik Gazeta Prawda.

I znowu trzy lata po agresji Rosji w Ukrainie.

Są te pieniądze do wydania, są te zakupy do zrobienia.

I w tej chwili samorządy się za to biorą.

Ja nie obarczam winą samorządów, oczywiście tylko to również, że nie było żadnych przepisów, które by pozwalały im to zrobić.

Mniej osób z szansą na bony senioralne.

Ten temat też w dzienniku Gazecie Prawnej.

Coś chciałam państwu pokazać.

Jeszcze tak, chciałam państwu pokazać stronę główną Onetu, która mi gdzieś uciekła, jak zwykle.

Ja nie wiem.

Onet mi się chowa.

Onec mi się chowa i to jest tekst Jacka Harłukowicza, który zawsze nieustannie polecam.

Wszystkie te teksty Jacka Harłukowicza.

Znamy kulisy procesu Michała Kuczmierowskiego.

Adwokaci przyjęli zaskakującą strategię.

By uchronić przed ekstradycją do Polski Michała Kuczmierowskiego byłego prezesa RARS, czyli Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.

podejrzanego o udział w zorganizowanej grupie przestępczej.

Jego brytyjscy prawnicy sięgnęli po argument i tutaj naprawdę bardzo proszę się skupić, bo to jest kuriozalne, że stan praworządności w Polsce został zdemolowany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości i o wyroku może zdecydować któryś z tak zwanych neosędziów.

Michał Kuczmierowski to jest przyjaciel Mateusza Morawieckiego, który zarządzał RARSEM

który zarabiał gigantyczne pieniądze na zamówieniach publicznych i teraz jego prawnicy używają argumentu, że rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził bałagan w naszym wymiarze sprawiedliwości i że jest problem z neosądziami.

Pozwolę, żeby to państwo się mogli nad tym chwilę zastanowić, bo to jest naprawdę absurdalny argument, ale może się okazać skuteczny.

Dzień dobry.

Dzień dobry.

Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk jest z nami.

Pani minister, czterodniowy dzień pracy.

15 września skończył się nabór wniosków.

Trwał miesiąc.

Przedsiębiorcy...

nie wypowiadali się w sondażach jakoś specjalnie optymistycznie o tym.

Prawie trzy czwarte polskich przedsiębiorców uważało, że to nie jest dobry pomysł, mówiąc wprost.

I co?

I 1994 wnioski w tym pilotażu zostały złożone.

Rzeczywiście nabór został zamknięty

15 września w tej chwili trwa ocena formalna wniosków, następnie ocena merytoryczna i 15 października zakończy się ten etap oceny.

Zostaną wyłonione te podmioty, które rzeczywiście wezmą udział w pilotażu skróconego czasu pracy.

My tutaj odgórnie nie przesądzamy, nie narzucamy, czy to będzie czterodniowy tydzień pracy, czy...

To będzie godzinowe skrócenie, czy na przykład wydłużenie urlopów wypoczynkowych tam, gdzie z jakiegoś powodu, czy to dniowe skrócenie, czy tygodniowe skrócenie byłoby niemożliwe.

Zależy nam na tym, żeby przetestować oddolne, proponowane przez samych pracodawców metody i sposoby skrócenia czasu pracy, oczywiście z zachowaniem wynagrodzenia.

Tak, rzeczywiście.

Ja słyszałam niektóre komentarze w trakcie, kiedy ogłaszaliśmy pilotaż skróconia czasu pracy z zachowaniem wynagrodzenia, że to się udać nie może, że gospodarka upadnie, że nie będzie chętnych, że żaden przedsiębiorca się na to nie pójdzie.

Patrzyłam na to ze spokojem, dlatego że zanim ogłosiliśmy ten pilotaż,

My przez ponad rok prowadziliśmy analizy i rozmawialiśmy z tymi firmami, z tymi instytucjami, z tymi przedsiębiorcami, którzy na własną rękę już takie skrócenie czasu pracy u siebie wprowadzili.

I oni uspokajali nas, że nie tylko to, co oczywiste, przynosi korzyści dla pracowników, nie tylko pozwala im na lepsze zdrowie, lepszy dobrostan i więcej czasu na wypoczynek, ale także poprawia energię.

poprawia efektywność i wydajność ich pracy, co przekłada się na lepsze zyski dla firmy.

Więc tak, nie dziwi mnie to ogromne, niemal dwutysięczne zainteresowanie ze strony przedsiębiorców i pracodawców.

A jakie będą efekty tego programu badawczego, tego eksperymentu, zobaczymy oczywiście po jego zakończeniu.

Pani minister, ale ja się nie dziwię wątpliwością przedsiębiorców.

No to oni najlepiej wiedzą i jak słyszą, no mamy mieć krótszy czas pracy, a pracownik ma zarabiać tyle samo, no to sobie od razu mówią, myślą, kurczę, będę musiał zatrudnić nowe osoby.

No i właśnie dlatego zaczynamy od pilotażu, nie od narzucenia odgórnie jednego rozwiązania dla wszystkich, tylko chcemy, żeby to oni sami mogli przetestować i sprawdzić, bo to nie jest takie oczywiste.

Wydajność i efektywność pracy nie zależy wprost od tego, ile czasu w tej pracy spędzamy, tylko od tego, jak dobrze pracujemy, jak bardzo w tę pracę jesteśmy zaangażowani, czy nie jesteśmy przemęczeni, bo jeżeli jesteśmy zmęczeni, to pracujemy wolniej, pracujemy gorzej, popełniamy więcej błędów.

Jednym z ciekawych doświadczeń jednego z takich przedsiębiorców, który już skrócił czas pracy, było to, że po wprowadzeniu tego krótszego czasu radykalnie zmniejszyła się liczba absencji chorobowych.

To znaczy pracownicy po prostu rzadziej chorowali, rzadziej brali zwolnienia, częściej byli w pracy i byli bardziej wydajni dzięki temu.

Więc testujemy, sprawdzamy.

Po to jest pilotaż, żeby po pierwsze oswoić, żeby sprawdzić, żeby wyciągnąć wnioski, co i gdzie działa jak najlepiej.

Jeśli nagle...

zmniejszyła się liczba zwolnień chorobowych po wprowadzeniu krótszego dnia pracy, to podejrzewam, że ZUS powinno sprawdzić, jak wyglądały te zwolnienia wcześniej.

Dlatego, że coś tam chyba... Oczywiście, że tak, że te kontrole są potrzebne.

Natomiast jeżeli skrócenie czasu pracy pozwoli na to, żeby pracownicy byli bardziej efektywni, wydajni, zadowoleni z pracy, a jednocześnie mieli więcej czasu dla pracy,

rodziny nie wypalali się tak szybko, no to przecież są to obopólne korzyści.

Zobaczymy, co pokaże pilotaż.

Sama ta praktyczna część, to znaczy faktyczne skrócenie czasu pracy w wybranych firmach i instytucjach, to będzie pełen rok, dwa.

Od stycznia rozpoczyna się to skracanie.

Później przez kilka miesięcy będziemy analizować przekazywane nam wnioski i raporty.

Choć oczywiście przez cały czas trwania pilotażu specjalny zespół ministerialny będzie monitorował to, jak on przebiega.

I chcemy w połowie 2027 roku przedstawić dalsze rekomendacje.

Być może legislacyjne, bo będzie to już ten etap, kiedy będzie można zaproponować jakieś rozwiązania w prawie pracy.

Być może będzie potrzeba poszukiwania nowych rozwiązań, które pozwolą tak elastycznie, w sposób szyty na miarę, dopasowywać to skrócenie czasu pracy do różnych branż.

Jesteśmy przed uruchomieniem tego pilotażu, ale z wielką nadzieją patrzymy na jego rezultaty.

Rozumiem, że będą różne pomysły na to, jak to rozwiązać, bo jeszcze pewnie przedsiębiorcy nie napisali wam, jaki mają pomysł, czy właśnie będzie to skrócenie czasu pracy, czy skrócenie godzinowe.

To się znajduje we wnioskach, które zostały złożone, natomiast nie znam tych danych, ponieważ ja nie oceniam tych wniosków, to znaczy nie jestem w komisji, nie sprawdzam tego, natomiast wiemy, że tutaj są różne propozycje.

Pani minister, pierwsza strona Dziennika Gazety Prawnej dzisiaj.

Obawy przedsiębiorców i spory o umowy śmieciowe.

Państwowa Inspekcja Pracy od przyszłego roku będzie mogła decyzją przekształcić umowy cywilnoprawne w umowy o pracę.

I teraz oczywiście przedsiębiorcy mają różne zdania na ten temat.

Jedni powiedzą tak, drudzy powiedzą nie.

Jedni powiedzą nie, jedni powiedzą to będzie straszne, bo to odbiera sprawczość pracodawcy.

Drudzy mówią okej, ale zawalczy z patologiami rynku pracy.

Czy to uprawnienie dla Państwowej Inspekcji Pracy nie jest za daleko idące?

Absolutnie nie jest za daleko idące, bo ja chciałabym tutaj uspokoić, ale też poinformować.

Niczego nie zmieniamy, jeżeli chodzi o definicję stosunku pracy.

Niczego nie zmieniamy, jeżeli chodzi o te kryteria, które wskazują na to, że powinna być zawarta umowa o pracę.

Nie likwidujemy możliwości zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie one są zgodne z prawem.

Jedyne, co ta zmiana wprowadza, to daje instytucji do tego powołanej, czyli Państwowej Inspekcji Pracy,

możliwość skutecznego reagowania tam, gdzie prawo jest łamane.

To znaczy, gdzie prawo jest obchodzone, gdzie w miejsce stosunku pracy, w miejsce umowy o pracę zawierana jest umowa cywilnoprawna.

Więc spokojnie spać mogą wszyscy ci przedsiębiorcy,

którzy zatrudniają pracowników zgodnie z kodeksem pracy lub nawiązują relacje biznesowe tam, gdzie faktycznie mamy do czynienia z relacją biznes to biznes.

No ale ci, którzy znaleźli sobie taki sposób na nieuczciwą konkurencję, na obniżanie kosztów pracy i udają, że ktoś, kto przychodzi każdego dnia do pracy, pracuje na określonym stanowisku, pracuje pod nadzorem, wykonuje określony zakres obowiązków, prowadzi własny biznes i to jest B2B, no to niestety tak oni będą pracowali.

Ale wie pani doskonale, że to jest jedna z największych patologii na polskim rynku pracy.

I dlatego chcemy z nią skutecznie walczyć, bo tak, umowy śmieciowe, czyli te umowy cywilnoprawne, które są zawierane w miejsce umów o pracę, nie wszystkie umowy cywilnoprawne, tylko te oszukiwane, to jest jedna z podstawowych patologii polskiego rynku pracy.

Dlatego walka z tą patologią została wpisana do Krajowego Planu

Dlatego przygotowaliśmy tę ustawę.

To jest zobowiązanie nie tylko Ministerstwa Pracy, ale już całego rządu, bo jest to wpisane właśnie w KPO.

Ale uspokajam, uczciwi przedsiębiorcy absolutnie nie mają się czego obawiać.

Nieuczciwi mogą teraz ten czas jeszcze spędzić na tym, żeby uporządkować swoje sprawy.

Jak zawsze, uczciwi nie mają się czego obawiać.

Mają się czego bać.

Nie zmieniamy niczego, jeżeli chodzi o zasady gry.

Nadal każdy może otworzyć kodeks pracy, zobaczyć, na czym polega stosunek pracy, sprawdzić, czy to tych pracowników, których zatrudnia, zatrudnia zgodnie z kodeksem pracy, czy nie i ewentualnie wdrożyć działania naprawcze.

Oczywiście Państwowa Inspekcja Pracy po otrzymaniu tych uprawnień do przekształcania decyzją administracyjną tych umów będzie podlegała także tej ścieżce odwoławczej.

To znaczy, jeżeli dany przedsiębiorca

będzie uważał, że został nieprawidłowo oceniony, że to przekształcenie było bezzasadne, będzie mógł się odwołać i to do samej Państwowej Inspekcji Pracy, a jeśli będzie potrzebował, to także do sądu.

Więc ta ścieżka odwoławcza w razie ewentualnych sporów będzie zagwarantowana.

Ale czas najwyższy, żeby Państwowa Inspekcja Pracy mogła skutecznie działać.

Bo dziś to jest często tak, że nieuczciwi, podkreślam, nieuczciwi pracodawcy wliczają sobie wręcz w koszt

ewentualną karę finansową, którą otrzymają... No bo te kary finansowe też czasem są dość żartobliwe.

Dlatego także będziemy je podnosić.

To także jest zobowiązanie wobec Komisji Europejskiej w Krajowym Planie Odbudowy.

W tej samej ustawie jest podniesienie, dwukrotne zwiększenie kar za łamanie prawa pracy.

Bo prawo pracy trzeba w końcu zacząć traktować jak element polskiego prawa.

To nie jest jakieś mniejsze prawo, to nie jest gorsze prawo.

To jest po prostu obowiązujące prawo, którego trzeba przestrzegać i egzekwować.

Pani minister, ale skoro wzmacniacie Państwową Inspekcję Pracy, to po co jest rzecznik pracowników?

Bo nie rozumiem tego.

Propozycja dotycząca rzecznika praw pracowniczych, która znalazła się w priorytetach ministerstwa i przyjętych przez rząd.

jest odpowiedzią na potrzebę kilkunastu milionów pracujących osób w Polsce.

Ale jest PIP-a i są związki zawodowe.

Po co jeszcze rzecznik?

Dokładnie tak samo jak są wszystkie te instytucje, a istnieje Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw, istnieje Rzecznik Praw Pacjenta, istnieje Rzecznik Praw Konsumentów.

To jest systemowo spójne, to znaczy wyjęcie czy takie uzupełnienie tego systemu

Państwowa Inspekcja Pracy jest od tego, żeby reagować na nadużycia.

Rzecznik Praw Obywatelskich oczywiście w swoim zakresie ma także kwestie związane z prawami pracowniczymi, ale jest ich tak bardzo dużo.

Jest to tak szerokie grono, że taka celowana instytucja wydaje się być zasadna i też na zasadzie pewnej równowagi, skoro mamy rzecznika pracodawców niejako.

małych i średnich przedsiębiorstw, to dlaczego mielibyśmy nie mieć Rzecznika Praw Pracowników?

Trochę tak, jak kreowane są zasady dialogu społecznego.

Mamy Radę Dialogu Społecznego, gdzie jest i strona pracodawców, i strona pracowników.

Ale pani minister, jest równowaga, no bo jest Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw, ale nie ma Związku Zawodowego Małych i Średnich Przedsiębiorstw.

Ale rzeczywiście, że jest cała masa związków pracodawców.

Tak, ale to są związki pracodawców, które nie mają takiej siły jak związki zawodowe działające w instytucjach.

Mają dokładnie taką samą siłę.

W Radzie Dialogu Społecznego jest strona pracodawców i jest strona pracowników.

W tej chwili po stronie pracodawców jest siedem organizacji pracodawców zrzeszonych w tych związkach.

To są organizacje pracownicze, są organizacje pracodawców.

Ja tego nie rozumiem.

Ale nie mnożyć byty, tylko uzupełniać pewną lukę systemową.

To znaczy mamy sobie Radę Dialogu, gdzie jest strona pracodawców, strona pracowników.

Świetnie.

Mamy związki zawodowe i mamy związki pracodawców.

Świetnie.

Mamy rzecznika małych i średnich przedsiębiorstw.

Powinniśmy mieć rzecznika pracowników, których jest kilkanaście milionów w Polsce.

To jest ogromna grupa i to może ułatwić funkcjonowanie innych.

Inspekcja pracy oczywiście jest do tego, żeby reagować na nadużycia.

Musi działać skutecznie, dlatego ją wzmacniamy.

Ale ten system może być komplementarny, powinien być uzupełniony także o tę instytucję.

To jest też oczekiwanie nie tylko związków zawodowych, ale przede wszystkim osób pracujących, które mają to poczucie, że nie wiedzą do kogo się zgłosić z pytaniem.

Skargi czy...

Wiadomości, które spływają do Rzecznika Praw Obywatelskich oczywiście są rozpatrywane, ale Rzecznik Praw Obywatelskich ma taki zakres kompetencji i obowiązków, że akurat skupienie się na tych sprawach, przyłączanie się do postępowań przed sądem pracy, czy składanie jakichś skarg, dalszych odwołań jest po prostu często poza jego organizacyjnymi możliwościami.

Pani minister, bezrobocie w Polsce rośnie.

Trzeci miesiąc z rzędu i to już dla bardzo wielu obserwatorów jest sytuacja niepokojąca.

Ono nie rośnie drastycznie.

To, żeby nie było wątpliwości, to jest 1,1% miesięcznie.

To nie są gigantyczne liczby.

Wciąż jesteśmy krajem, który ma jedno z najniższych bezrobocich.

jeden z najniższych poziomów bezrobocia w Europie.

Natomiast rośnie, najmniej jest ofert pracy.

Od 15 lat nie było tak mało ofert pracy, jak jest w tej chwili.

Co się dzieje?

Po pierwsze, rzeczywiście trzeba o tyle uspokoić, że wciąż jesteśmy jednym z prymusów, jeżeli chodzi o niski poziom bezrobocia w Europie.

I pewien, nie mówię, że całkowity, ale pewien wpływ na te dane statystyczne miało wejście w życie nowej ustawy o służbach zatrudnienia i o rynku pracy, ponieważ ta ustawa spowodowała, że nieco inaczej wygląda proces rejestrowania, wyrejestrowania, informowania o tej liczbie zarejestrowanych bezrobotnych.

No więc to są takie czysto księgowe, czy statystyczne ruchy.

No tak, ale ofert pracy najmniej od 15 lat.

Natomiast my oczywiście musimy obserwować dynamikę rynku pracy i przygotowywać się na różne możliwe scenariusze.

Jednym z takich możliwych, nie chcę straszyć, ale jednym z możliwych scenariuszy jest to, że wpływ nowych technologii, sztucznej inteligencji, taka zwiększona dynamika automatyzacji, robotyzacji w różnych branżach może wygenerować ryzyko bezrobocia technologicznego.

My chcemy się na to przygotowywać.

Temu też służyć ma na przykład pilotaż skróconego czasu pracy.

Bo skrócenie czasu pracy jest jednym ze sposobów, czy może być wtedy, gdyby była taka sytuacja, żeby inaczej tę pracę dystrybuować, żeby umożliwiać i też zostawiać więcej czasu na przekwalifikowywanie się, na uzupełnianie umiejętności i kwalifikacji.

Więc tak obserwujemy ze spokojem, bo tak jak powiedziałam, ten poziom bezrobocia w Polsce jest ogromny.

Wciąż niezwykle niski, ale przygotowujemy się na różne możliwości, na różne scenariusze, które mogą być wywołane czynnikami niezależnymi od nas, no bo takie kwestie jak zmiany technologiczne to są sprawy obiektywne, sytuacja geopolityczna to też nie zawsze jest pod naszą kontrolą, ale obserwujemy i przygotowujemy się na to.

Pani minister, część komentatorów, obserwatorów ekonomicznych mówi, że zauważamy w Polsce coś niepokojącego, co może być sygnałem, że z rynku pracownika znowu zaczynamy się przekształcać w rynek pracodawcy.

Że znowu ten rynek zaczyna być bardziej przyjazny dla pracodawców niż dla pracowników.

Jeśli miałoby tak się zdarzyć, w mojej ocenie w tej chwili jednak jest zachowana równowaga, ale jeśli miałoby się tak zdarzyć, to to jest tylko kolejne uzasadnienie dla tego, jak bardzo potrzebna jest nam ta będąca priorytetem rządu reforma prawa pracy.

Żeby zabezpieczyć stabilność pracowników, żeby uchronić ich przed nadużyciami.

przed naruszaniem ich praw.

Nie tylko potrzebujemy dobrze napisanego, bo mamy dobry kodeks pracy, ale potrzebujemy też instytucji, narzędzi, instrumentów, żeby egzekwować te prawa pracownicze.

One są oczywiście zawsze nam potrzebne, ale w sytuacji, w której to pracownik rozdaje karty, no to wiadomo, że jest mniejsza skłonność do ewentualnych naruszeń.

Gdyby miała się ta sytuacja zmienić, to dlatego tak bardzo potrzebujemy silnych instytucji bezpieczeństwa prawnego, takich instytucji jak Rzecznik Praw Pracowników, Silnej Państwowej Inspekcji Pracy, jasności co do tego, jakie są zasady wynikające z kodeksu pracy i że państwo stoi na ich straży i traktuje prawo pracy jak element obowiązującego prawa.

Lata 90. się skończyły.

Nie wiem, czy to wszyscy wiedzą.

Mam wrażenie, że nie.

Ale to za chwilę.

To za chwilę przejdziemy jakoś płynnie do tego, co się wydarzyło w Warszawie.

Pani minister, ja mam jeszcze jedno pytanie, bo to mnie bardzo interesuje, natomiast jakoś straciłam z oczu ustawę o zawodzie psychologa.

Wy żeście się też zajmowali uporządkowaniem tego, jak to ma wyglądać.

Staje się w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia?

Cały rząd przyjął, tak, tak, już mówię, jaki jest stan prac.

Rada Ministrów przyjęła ustawę o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów.

Ta ustawa trafiła do...

Odbyło się pierwsze czytanie.

W tej chwili ustawa jest procedowana w połączonych komisjach polityki społecznej i Komisji Zdrowia w Sejmie, w podkomisji nadzwyczajnej, ponieważ jest to duża systemowa procedura.

Ustawa wymaga takiej pracy.

Odbyły się już dwa posiedzenia tej podkomisji nadzwyczajnej.

W obu brałam udział.

W pierwszej połowie października powinno się odbyć kolejne.

Takie mam informacje od posłanki Uberhan, która jest przewodniczącą tej komisji nadzwyczajnej.

Więc ta ustawa jest jak najbardziej procedowana.

Ona jest niezwykle potrzebna, bo chodzi o to, żeby chronić.

To nie jest ustawa w interesie psychologów czy psychoterapeutów.

To jest ustawa w interesie pacjentów, klientów, odbiorców usług psychologicznych.

Bo naprawdę zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo psychologiczne jest tak ważnym obszarem, że zawód, który za to odpowiada, powinien być i jest de facto zawodem zaufania publicznego.

Od 2001 roku ustawa, która wtedy została przyjęta, nie weszła w życie de facto, nie obowiązuje.

I to jest tak, że dziś nie wiemy, czy idąc do psychologa, idziemy do psychologa, czy idziemy do kogoś, kto psychologiem tylko lubi się nazywać.

Ta ustawa to zmienia, wskazuje konkretnie na wykształcenie, na odpowiedzialność dyscyplinarną, na nadzór nad tym samorządem.

Tak, żebyśmy mogli czuć się bezpiecznie, żebyśmy wiedzieli, że bezpieczne jest na przykład nasze dziecko, kiedy posyłamy je po pomoc psychologiczną.

Pani minister, to teraz do takiej czystej, żywej polityki.

Czy pani wciąż chce być szefową Nowej Lewicy?

Jak najbardziej.

W grudniu kongres i wybory, tak jak deklarowałam, będę startowała na przewodniczącą.

A Włodzimierz Czarzasty pozwoli na to?

Mamy demokrację w Nowej Lewicy, więc ani to nie zależy od Włodzimierza Czarzastego, czy wystartuję ja, ani to nie zależy ode mnie, czy wystartuje Włodzimierz Czarzasty.

Myślę, że nie ma między nami tutaj w tej sprawie sporu.

Kto będzie pani konkurentem?

Z tego, co pojawiły się informacje publiczne, zgłosił chęć kandydowania wicepremier Krzysztof Gawkowski.

Deklarował wstępnie takie rozważania minister Marcin Kulasek.

Włodzimierz Czarzasty mówi, że zdecyduje się gdzieś na jesieni.

Zdecyduje, jak będzie wiedział, czy jest marszałkiem, czy nie pewnie.

Nie wiem, to o to trzeba pytać Włodzimierza Czarzastego, natomiast ja nie mam żadnych wątpliwości, że Włodzimierz Czarzasty będzie marszałkiem Sejmu i tym marszałkiem być powinien.

Jest świetnym wicemarszałkiem Sejmu i w umowie koalicyjnej jest zapisane, że marszałkiem Sejmu zostanie i powinno się tak stać.

Wie, że Szymon Hołownia nie chce wstać z tego fotela i że zrobi wszystko, żeby tam siedzieć dalej.

Ja wiem, że potrzebujemy Włodzimierza Czarzastego jako marszałka Sejmu.

Nie tylko dlatego, że tak zostało zapisane, choć tak umów się dotrzymuje, ale także dlatego, że to jest naprawdę kluczowy czas w tej pracy parlamentarnej.

Jesteśmy w połowie kadencji.

Jest wiele pilnych, ważnych ustaw, które muszą

I Włodzimierz Czarzasty, nie wiem, wpuści albo nie wpuści, natomiast Włodzimierz Czarzasty jest gwarancją tego, że tak ważne ustawy, jak na przykład złożona wczoraj ustawa lewicy, tak zwana Lex Wicha, czyli ustawa wprowadzająca zakaz nocnej sprzedaży alkoholu, będą sprawnie i szybko procedowane.

To są ważne dla obywateli.

Ale pani minister mi teraz piłkę podrzuciła do tej Warszawy.

Widzieli państwo, co tutaj się wydarzyło.

No, informuję o ważnych doniosłych projektach złożonych przez mój klub.

Takie jest chyba moje zadanie.

To, co się wydarzyło w Warszawie jest chyba piłką wystawioną właśnie dla Lewicy.

Dlatego, że mieszkańcy Warszawy chcą zakazu sprzedaży alkoholu w nocy.

To wychodzi z każdego sondażu warszawskiego.

Nie rozumieją, dlaczego w Olsztynie czy w Krakowie może być, a w Warszawie nie.

Platforma się pogryzła sama ze sobą.

Właściwie nie wiadomo, o co jej chodzi.

I Lewica chyba na tym powinna trochę zyskać.

Być może powinna na tym zyskać, ale przede wszystkim na tej absurdalnej, kuriozalnej sytuacji, która pojawiła się na warszawskiej Radzie, mogą szczęśliwie skorzystać wszyscy Polacy, wszystkie Polki, wszyscy mieszkańcy naszego kraju.

Bo reakcją rzeczywiście na tę sytuację, choć reakcją przygotowywaną, bo posłanka Joanna Wicha nad ustawą zakazującą na przykład sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych, kolejny absurd,

pracowała już od wielu miesięcy.

Natomiast rzeczywiście ta debata, która rozgorzała po tym, co wydarzyło się w Warszawie, stworzyła przestrzeń do tego, żeby odważnie mówić o rozwiązaniach ustawowych i ogólnokrajowych.

Bo naprawdę nie ma powodu, żeby mieszkańcy Warszawy byli gorzej traktowani niż mieszkańcy Krakowa.

Nie ma powodu, żeby mieszkańcy małych gmin

Byli traktowani gorzej niż wielkich aglomeracji.

Zakaz sprzedaży alkoholu nocą w sklepach jest rozwiązaniem prozdrowotnym, jest rozwiązaniem, które zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców, jest rozwiązaniem, które być może odciąży nieco ochronę zdrowia, bo dziś sory niestety nocami zamieniają się w takie izby wytrzeźnień.

Jest wyczeźwień, jest absurdem to, że mamy dzisiaj w Polsce 10 razy więcej sklepów sprzedających alkohol niż aptek, że alkohol, który szkodzi zdrowiu jest łatwiej kupić niż lekarstwo, więc te wszystkie sprawy reguluje ta ustawa.

przedwczoraj ogłoszona przez Klub Lewicy.

Mam nadzieję, że będzie szybko procedowana.

Pani minister, w Polsce można alkohol kupić powyżej 18 roku życia.

Dorośli ludzie chcą się otruć w nocy.

Dlaczego odgórnie im tego zakazywać?

Ale nie zakazujemy.

To nie jest ustawa, która wprowadza zakaz spożywania alkoholu nocą.

Jak najbardziej dorośli ludzie mogą podejmować swoje sobie decyzje, co chcą robić nocami i spożywać.

Natomiast to jest zakaz sprzedaży.

Dorośli ludzie potrafią także planować.

I jeżeli ktoś planuje spotkanie, imprezę, to może przygotować się przed godziną 22 robiąc zakupy.

Pani minister, składacie tę ustawę i co?

Platforma się pokłóci sama ze sobą znowu w Sejmie tym razem, a nie w Radzie Warszawy.

I nie przepchniecie tej ustawy.

Nawet gdyby Karol Nawrocki chciał to podpisać, chociaż w ogóle nie wiem, jaki jest stosunek pana prezydenta.

Absolutnie nie przesądzałabym tego.

Po pierwsze apelujemy do naprawdę wszystkich sił parlamentarnych, żeby się nad tą ustawą pochyliły, bo to jest ustawa popierana przez blisko 70% Polek i Polaków.

ale przede wszystkim ustawa, która może chronić bezpieczeństwo, zdrowie, czasami życie obywateli.

Natomiast ja nie wiem, czy już teraz... Mamy informację, że na przykład Polska 2050 przychylnie patrzy na ten projekt.

Tak jak pani redaktor powiedziała, część przynajmniej Platformy Obywatelskiej wcale nie jest zachwycona tym, co się wydarzyło w Warszawie.

Nie, część siedzi i mówi, matko boska, co tam się stało, więc...

Nie wiem, jak w tej sprawie zagłosowałaby opozycja, ale mam taką może naiwną nadzieję, że naprawdę są niektóre takie kwestie, które powinny czy to łączyć, czy niech złożą jakieś swoje propozycje.

Natomiast przestańmy tylko gadać o tym, że trzeba zwalczać problem nadużywania alkoholu.

Tylko zacznijmy działać.

Lewica wykonała pierwszy krok.

Tego się od nas oczekuje.

My nie będziemy się zasłaniać wyimaginowanym wetem prezydenta czy brakiem poparcia.

Mówimy sprawdzam, kładziemy ustawę na stole, a teraz wszystkie inne siły mogą się opowiedzieć.

Dziękuję bardzo serdecznie.

Ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk była pierwszym gościem Onet rano.

Ja teraz państwa zapraszam na chwilę do Nowego Jorku i do wystąpienia na forum ONZ prezydenta Karola Nawrockiego.

Ja mam wrażenie, że pan prezydent wygłosił wystąpienie, które chciał wygłosić w Sejmie, a wygłosił je w Nowym Jorku.

No ale to jest tylko moje wrażenie.

A za chwilę idziemy do polityki zagranicznej.

poprowadzonych przez setki lat podbojach, wojnach, rozbiorach, deportacjach, gwałtach, zbrodniach.

W XX i XXI wieku Rosja po prostu nie porzuciła swoich imperialnych ambicji.

Jeden z moich wielkich poprzedników śp.

prezydent Lech Kaczyński doskonale to rozumiał, gdy przemawiał na placu przed grudzińskim parlamentem w roku 2008.

Prezydent Lech Kaczyński mówił, drodzy państwo, dziś Gruzja, jutro Ukraina, pojutrze państwa bałtyckie, a później może i czas na mój kraj, na Polskę.

W nocy z 9 na 10 września doszło do ataku rosyjskich dronów na terytorium państwa członkowskiego NATO.

Na terytorium Polski.

Kilkanaście dronów naruszyło granicę mojego kraju celowo na rozkaz wydany w stolicy państwa będącego stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa.

W konsekwencji Polska po raz pierwszy od II wojny światowej

była zmuszona do otwarcia ognia do wrogich obiektów nad naszym terytorium.

I zapewniam państwa, jako zwierzchnik sił zbrojnych i prezydent Polski, że Polska zawsze będzie odpowiednio reagować i jest gotowa do obrony swojego terytorium.

Polacy, drodzy państwo, nie przestraszyli się sowieckich hord.

W roku 1920 i Polacy, i kraje Europy Środkowej i Wschodniej nie przestraszą się też rosyjskich dronów.

Neoimperialna i neokolonialna Rosja na naszych oczach stara się burzyć architekturę bezpieczeństwa międzynarodowego.

Łamię prawo międzynarodowe, wzmacnia podziały, dąży do odrodzenia się koncertu moca.

Trwały pokój nie może być budowany na nagradzaniu agresji.

Nie możemy godzić się na naruszenie zasadności.

integralności terytorialnej i suwerenności naszych narodów.

Obecne działania Rosji nie wskazują na gotowość do prawdziwego pokoju.

Deklaracjom o dialogu, i to też znamy, towarzyszą ofensywy militarne i kolejne ataki, których ofiarami są cywile, w tym także dzieci.

Zawsze, kiedy Moskwa mówi pokój...

W praktyce ma na myśli kapitulację tego, którego uznaje za swojego przeciwnika.

I teraz już jesteśmy na antenie.

Minister Paweł Kowal jest kolejnym gościem Onet Rano i porozmawiamy o polityce zagranicznej.

Bardzo mocne wystąpienie Radosława Sikorskiego w ONZ-cie odbiło się echem na całym świecie.

Rosja komentuje, że to kliniczny rusofob, ale po tym, co wydarzyło się w Estonii, w krajach...

bałtyckich, w Kopenhadze, w Oslo, gdzie pojawiają się drony nad tymi miastami, a nad krajami bałtyckimi wręcz myśliwce.

No to chyba słowa Radosława Sikorskiego to było to, co trzeba było powiedzieć.

No tak, mi się od kilku dni już dla mnie było jasne, że trzeba to... Zresztą ja to powiedziałem w niedzielę w kilku programach, w kilku miejscach, że...

Polski polityk na pytanie, czy Polska będzie broniła naszej przestrzeni powietrznej, powinien odpowiedzieć jedno.

Oczywiście, że tak.

Oczywiście, że samolot ruski, który wleci nad terytorium Polski zostanie zastrzelony.

I oczywiście, że my podejmiemy decyzję, kiedy to będzie.

No i tyle.

No i tyle właściwie tu nie ma nic do dodania.

Powiem szczerze, że byłem zdziwiony w niedzielę w jednym z programów, gdzie dziennikarz zadał to pytanie grupie polskich polityków i po kolei każdy odpowiadał jakieś takie, jakby miał ziemniaki w ustach.

Że musimy przemyśleć, co stanąć.

Komunikacja strategiczna do ruskiego musi być jasna.

Jeśli wlecisz na nasze terytorium, będziesz zestrzelony.

I to jest zgodne z prawem i zasadami.

A kiedy to nastąpi, będziemy decydować my.

Bo inaczej jak się mu powie, że jak wleci jeden kilometr, to nie, a jak dwa, to tak, no to Ruski zaraz zacznie... To on powie, że by wleciał półtora i że właściwie nie wie, o co chodzi.

Ruski powinien dostać krótki, prosty, strategiczny komunikat.

To są czasy, kiedy trzeba zawsze pomyśleć, co się powie.

bo to jest słuchane też przez przeciwnika i weszliśmy w taką właśnie fazę, ja to nazywam fazą strategicznej komunikacji, kiedy właściwie każdy polityk, który odpowiada na te pytania dotyczące spraw międzynarodowych, ale nie tylko, bo widziałem, że ostatnio ruska propaganda wmieszała się nawet tutaj w dyskusję o edukacji zdrowotnej, ale generalnie każdy polityk powinien sobie robić coś takiego jak test Putina, czyli zastanawiać się, czy to, co mówi, nie będzie wykorzystane przeciwko

naszemu państwu naszemu rządowi naszym interesem, że nie wielu polityków robi sobie taki test.

No bo jeszcze nie przywykli mam nadzieję, że szybko przywykną, że wszystkie rzeczy, które mówią mogą być użyte przeciwko państwu i trzeba po prostu zastanawiać się co się mówi.

No tak tylko, że wykorzystane przez propagandę rosyjską są również takie błędy jak ten popełniony przez Marcina Bosackiego z zaprezentowaniem zdjęć domów w Wyrykach w ONZ-ecie.

On mówił dość precyzyjnie, ja tego wysłuchałem i jest dużo przesady w tym, że polscy politycy tak się w to zaangażowali.

Wiadomo, że Rusek będzie szukał wszędzie każdej dziurki, żeby wejść i nas atakować.

Uważam, że zwołanie tego posiedzenia było dobre.

Uważam, że jasno zostały zdefiniowane nasze podejście, to znaczy cała akcja wjazd dronów do Polski była prawdziwą przyczyną wydarzeń w Ryglu.

jeżeli to inaczej ustawimy to się kompletnie pogubimy.

Panie ministrze czy.

My trochę my komentatorzy wy politycy nie zaczynamy za bardzo straszyć wojną czy nie nie zaczynamy wprowadzać pewnego elementu paniki do polskiego życia publicznego która zawsze nie jest dobra.

Najważniejsze jest, żeby pokazać prawdziwe zagrożenia i pokazać gotowość i zdolność do ich odparcia.

I myślę, że musimy dzisiaj szukać takiej precyzji.

Ja staram się, zawsze mówię w taki sposób, żeby ci, którzy mnie słuchają, mieli pewność, że instytucje państwa pracują, że funkcjonuje łączność pomiędzy wszystkimi ośrodkami władzy, że trzeba się skupić na służbach,

które dają komunikaty na temat aktualnego stanu zagrożeń.

I w ten sposób tylko widzę, że tak można postępować.

Demobilizacja tutaj nie jest dobra.

Zresztą demobilizacja może być, wie pani, przez Ruska może być użyta i demobilizacja i straszenie.

I w rzeczywistości trzeba pójść gdzieś środkiem, a środkiem to jest bezpieczeństwo, mówienie prawdy, dostęp do prawdziwych informacji, przygotowanie społeczeństwa.

W ostatni piątek z przedstawicielami Zakonu Maltańskiego

Byliśmy w Rzeszowie, rozmawialiśmy o tym, żeby szczególnie na pograniczu przygotować szkoły, młodzież do reagowania na sytuacje kryzysowe, do pierwszej pomocy.

To jest to, co realnie polityk w takich czasach może robić, nie tylko rząd, ale także posłowie w swoim zakresie powinni to robić, czyli przygotowywać na zagrożenia.

A to co jest dzisiaj problemem.

Nawet sytuacja z wiceministrem Marcinem Bosackim pokazała, że na poziomie tej łączności to gdzieś coś tutaj nie działa.

Ja nie czuję potencjału tej sytuacji, żeby ona była jakaś bardzo kłopotliwa.

Trzeba się też przyzwyczaić do tego, że są czasy wojenne, to znaczy nie każdy nie od razu dostanie pełnię informacji, nawet jeżeli jest ministrem, bo czasami będzie tak, że po prostu trzeba poczekać na szczegółowe informacje ze służb, trzeba poczekać na to, żeby być pewnym, że nie ma żadnej prowokacji i nie ma co tego wykorzystywać przeciwko własnemu państwu.

Widziałem, że jednak sytuacja była taka, że za Bosackim stanęło ponad 50 państw.

Nie tylko, że poparli, ale stanęli fizycznie.

Bardziej się martwię takich sytuacji jak ta z Leszkiem Millerem, który od razu powiedział, że to była skucha polskiego rządu.

Jak tak może mówić były premier, który sobie zdaje sprawę, jak trudno jest zmobilizować 50 państw do wsparcia.

Oni wszyscy nie są tacy głupi, jakby chciał Rusek, to znaczy oni rozumieją, że będą prowokacje, oni rozumieją, że Polska będzie na celowniku, bo Polska będzie na celowniku.

Szczerze mówiąc wolę tak powiedzieć, żeby wszyscy wiedzieli jaka jest sytuacja.

Sytuacja jest taka, że Rosjanie będą atakować Polskę w obu wariantach, kiedy się wojna nie skończy.

mówię o rosyjsko-ukraińskiej wojnie, ale również kiedy się skończy.

Dlatego, że oni będą poszukiwali nowego wroga, będą poszukiwali kogoś, kogo mogą obciążyć za te wszystkie swoje nieszczęścia, bo wojna Rosjanom dobrze nie idzie.

Oni atakują całymi siłami, jakie mają,

Bo właściwie jednego, czego nie zrobili, to tylko powszechnej mobilizacji.

Chcą mieć reputację wielkiego, silnego państwa, a zdobywają po kilka wsi miesięcznie.

Więc to nie jest tak, że oni mają jakiś wielki sukces.

Żebyśmy sobie nie dali tego wmówić.

Bo w Polsce jest wielu komentatorów, w których przychodzi, i to jest moim zdaniem groźna propaganda, i opowiada, jaki Ruski jest silny.

Jakby Ruski był taki silny, to ta wojna nie trwałaby tyle lat.

Rosjanie wykrwawiają się w czasie tej wojny gospodarczo.

No tak, ale również przestawili swój przemysł na przemysł uzbrojeniowy, całą produkcję w tym czasie na produkcję wojenną i oczywiście są słabi, ale się wzmacniają, bo ta produkcja...

po prostu ruszyła doskonale pan wie że to trzeba przestawić wygra ten oczywiście, że także oni stworzyli gospodarkę wojenną w której mnóstwo pieniędzy w to angażują nic z tego nie mają bo każda rakieta leci i rozwala się i potem już z tego nie ma żadnych dochodów a pieniędzy są to napakowane do diabła ale teraz to co to to co jest ważne co chciałbym żeby każdy kto obserwuje tę wojnę rozumiał mamy do czynienia z takim z czymś co bym określił jako dronowy wyścig

To znaczy tę wojnę wygra ten, kto pierwszy zdoła ustawić armię dronów w taki sposób, żeby na przykład można było zaatakować państwo równolegle dwoma tysiącami dronów.

Duża liczba dronów, które są tanie, wlatuje do jednego państwa, paraliżuje na przykład system energetyczny i Rusek mówi, no to teraz się poddajcie.

A komentatorzy w tym kraju jeszcze pewnie niekiedy zachęcają niektórzy mówią a to może się warto poddać tak jak niektórzy mają takie podejście do ruska bo się boją tylko więc cała filozofia dzisiaj polega na tym kto pierwszy będzie najmocniejszy w dronach będzie w stanie skoordynować.

Atak dronowy lub obronę przeciwko dronom.

I to jest istota rzeczy.

Wczoraj rano byłem w jednej z polskich fabryk produkujących drony.

Dzisiaj jesteśmy na tym skoncentrowani, mówię, rząd.

Formalnie nie jestem członkiem rządu, ale nasza większość jest skoncentrowana na tym, żeby w tych technologiach dronowych nie dać się wyprzedzić.

Mamy kilka globalnych firm, które to robią.

Tu znowu, widziała pani, co się działo po ataku dronowym ruskich?

Już dwie godziny później kupa polskich polityków twierdziła, że my się na tym nie znamy, nie mamy nic do powiedzenia.

Ja od razu potrafiłbym wymienić na palcach już pierwszej ręki kilka poważnych, światowych podmiotów, które operują naprawdę w dużej skali, polskich podmiotów, które są w tym silne.

Wygra tę wojnę ten, kto wygra ten dronowy wyścig zbrojeń.

Okej, to zobaczymy, czy ma pan rację, czy jesteśmy aż tacy silni, bo jednak problemy, zwłaszcza z tą naszą ochroną antydronową, są dość poważne.

Bo nie jesteśmy dopiero pierwszy raz poddani tej próbie.

Ale jeżeli chodzi o technologię, jeżeli chodzi o politechniki, jeżeli chodzi o produkcję, jeżeli chodzi o inżynierów, o doświadczenie, no nie chcę tu reklamować żadnej firmy, ale wiem, że takie firmy są.

Proszę do tego dodać to, co jest największym sukcesem moim zdaniem polskiej prezydencji, czyli fundusz SAFE, który Unia Europejska przeznacza na badania i produkcję obronną, militarną.

My stoimy przed dużą szansą, żeby to wygrać.

Nie możemy sobie wmawiać, że Rusek to wygra.

My stoimy przed dużą szansą, żeby to wygrać, skutecznie bronić swojej granicy.

Być może świat za 10 lat od strony wojskowej będzie wyglądał już inaczej.

Będzie światem, w którym będzie wygrywał ten, kto jest w stanie nawigować tymi armiami dronowymi, które trochę są jak ze starych książek fantastycznych z lat 80. czy 90.

To się na naszych oczach spełniło.

Ale jeżeli się zastanawiamy dlaczego przykładowo generał Grynkiewicz mówi, że kluczowe będą 2-3 lata, dlaczego inni eksperci mówią, że kluczowe będą 2-3 lata, to ja już myślę, że to jest jasne, bo to jest ten czas potrzebny do tego, żeby technologicznie poradzić sobie z wojną prowadzoną przez bezzałogowe pojazdy latające, także podwodne, także naziemne.

Czy my nie jesteśmy na to wszystko spóźnieni?

Bo wie pan, jak ja słyszę od przedstawicieli rządu, że ten poradnik bezpieczeństwa, ta książeczka, która miała być wysłana do wszystkich Polaków, będzie wydrukowana na początku stycznia, może w lutym, to ja sobie myślę, przepraszam, co?

I tak jest z bardzo wieloma rzeczami w tej wojnie, że jakoś nam się ten czas rozlazł w rękach.

Wiem o tym, że wojewodowie, bo obserwuję kilka województw bardzo dokładnie,

podlaskie, podkarpackie.

Wczoraj rozmawiałem z wojewodą Kujawsko-Pomorskim.

Wojewodowie są bardzo zaawansowani w wyprowadzaniu tej nowej ustawy o ochronie, o obronie cywilnej.

Znaczy pamiętajmy, że ta ustawa nie została przygotowana razem z ustawą o obronie ojczyzny, która była oczkiem w głowie prezesa Kaczyńskiego i tam cała obrona cywilna wyleciała z tamtej ustawy.

Trzeba było ją napisać na masę.

Ale dzisiaj to jest.

Dzisiaj rozpoczyna się...

dosłownie wczoraj też rozmawiałem o takich projektach, budowa schronów podwójnego przeznaczenia, przekształcania też istniejących miejsc, na przykład parkingów, schrony.

Myśmy w tej sprawie naprawdę ruszyli.

Nie każdą rzecz się od razu opowiada, ale może warto tu na przykład zaprosić kiedyś, kto się tym zajmuje naprawdę.

Bo pani też trochę rozmawia z tymi, tu podjeżdżamy pod Sejm, sejmowymi politykami,

którzy często nie wyjeżdżają poza Warszawę i nawet nie mają pojęcia, co się dzieje i też tak trochę opowiadają, wszystkiego się boją.

A jakby tu na przykład zaprosić ogarniętego albo ogarniętą wojewodę, a jest takich trochę, bo to oni mają te władze wprowadzania ustawy i naprawdę wiedzą, jak chronić ludność cywilną w porozumieniu z samorządami, no to ja ciągle słyszę, że te rzeczy są zaawansowane.

Nie wiem, jak jest z tym poradnikiem, o którym mnie pani pytała.

Ale wiem, że jest mnóstwo organizacji pozarządowych, które przygotowują, nie wiem, poszewki na poduszki z informacją, jak się chronić, informatory.

To już jest od kilku lat nawet.

Ja sam znam kilka takich przykładów.

Jak się w to wgłębić, to społeczeństwo jest na to przygotowane.

Kiedy mnie pani pyta, jak...

uniknąć lęku, no to uniknąć lęku przez tę informację.

Jak jest słabo, to trzeba jeszcze wzmocnić, ale ja nie oceniam, że jest słabo.

Tak jak widzę, to naprawdę jest dużo osób zaangażowanych w przygotowanie społeczeństwa.

Ochotnicze straże pożarne.

Panie ministrze, no dobrze, państwo też musi wykonać swoją robotę, samorządy muszą wykonać swoją robotę w przygotowaniu społeczeństwa, bo po prostu muszą, no i tyle.

Panie ministrze, jak jest z naszymi

Ja właśnie nie wiem, czy ja mam pana zapytać o umowy, czy o co w sprawie odbudowy Ukrainy.

Pan się tym zajmuje.

Już mówię, jest tak, że są przygotowane pieniądze w Banku Gospodarstwa Krajowego.

Na co są te pieniądze?

Duże środki.

To są fundusze na inwestycje.

Czyli firma polska chce inwestować, ma doświadczenie, idzie do BGK, to jest w ostatnim roku już przygotowane, myśmy to zrobili, przeprowadziłem to, mój zespół, można naprawdę pójść i już z tego korzystać.

Są środki dodatkowo w Banku Ochrony Środowiska, przygotowane przez Ministerstwo Funduszy Regionalnych.

Tam są z kolei środki dla firm, które chcą brać udział w odbudowie Ukrainy z pozycji Polski.

Jest sporo funduszy gotowych już w organizacjach międzynarodowych.

Z nich także można korzystać.

Mamy przygotowane tereny inwestycyjne, bardzo dobre programy Agencji Rozwoju Przemysłu.

Dla tych, którzy chcą wspierać odbudowę Ukrainy z pozycji polskiej.

Do tego zrobiliśmy, poprowadziłem z ministrem Paszykiem w czerwcu największą w historii Polską Misję Gospodarczą na Ukrainę.

Filozofia mojego działania jest taka i taka musi być, to znaczy, żeby była szansa i możliwość dla polskiego biznesu.

Każdy, kto prowadzi swoją firmę na końcu zdecyduje, czy chce w to wchodzić, czy nie.

Ale dzisiaj mamy fundusze, zapraszam, już można pójść do banku i zacząć o tym dyskutować, bo one są zabezpieczone.

Już są pierwsze wnioski, zresztą ja je widzę, są negocjacje, normalnie to idzie.

Mamy ubezpieczenia w Kukę dla tych, którzy eksportują.

Bo zakładamy, że odbudowa będzie oparta o duży polski eksport na Ukrainę.

To jest 13 miliardów euro.

Jedna trzecia całego eksportu z Unii Europejskiej.

Nie uwierzy pani, ale to dzisiaj jest z Polski.

To w ogóle skala współpracy polsko-ukraińskiej.

Dzisiaj jak ja patrzę na tę ruską dezinformację...

A z drugiej strony widzę ile do polskiego budżetu wchodzi z miejsc pracy w Polsce, z podatków.

Czyli my tak, wspieramy eksport, bo za eksportem idą inwestycje.

To jest pierwszy filar.

Drugie, wspieramy transport i logistykę, no bo Polska leży na mapie tu gdzie leży i do tego mamy już dopasowane odpowiednie fundusze.

Trzecie...

To są już takie czyste inwestycje na Ukrainie.

My tam mamy ponad 3 tysiące podmiotów gospodarczych.

Myślę, że żadne zewnętrzne państwo nie ma więcej.

No i w oparciu o te podmioty budujemy konkretne programy.

I do tego jeszcze dokładamy w tym roku...

Prawdopodobnie dużą umowę międzyrządową z takimi, myślę, że około dziesięcioma sztandarowymi inwestycjami.

Czy właściwie to jest przygotowane jako ramy?

To oczywiście wystartuje, jak się skończą bombardowania i najazdy ze strony ruskich, ale musimy być na to przygotowani, no bo później też się zwiększy zainteresowanie, wiem jak to jest dzisiaj, że przedsiębiorca waha się.

ma tam może lepsze warunki od strony zysku, więcej zarobi, ale ryzyka ciągle ocenia, że są duże, takie te życiowe, bo my inne ryzyka staramy się rozładować, czyli dodatkowe ubezpieczenia, dodatkowe gwarancje Komisji Europejskiej, to wszystko jest.

Więc to, co mogę powiedzieć, tylko korzystając, da pani jeszcze pięć sekund, idźcie do BGK, idźcie do BOS-u, albo dzwońcie do nas, do naszego biura, albo do którejkolwiek z organizacji gospodarczych, bo my co miesiąc mamy zebranie

korektacyjne, wszystkie duże organizacje gospodarcze, wszystkie osiem największych są ze mną w stałym kontakcie, dosłownie.

Wnioski można składać w każdym razie.

Wnioski można składać, organizacje, do których należy prawie każdy przedsiębiorca są na bieżąco poinformowane, a jak nie są, to wiedzą, gdzie się szybko dowiedzieć.

Dziękuję bardzo serdecznie.

Paweł Kowal, Koalicja Obywatelska, był gościem onet rano.

Dziękuję, pod sejmem już jesteśmy.

Jak pan tam skręci w prawo, to to jest sejm.

Dziękuję bardzo.

I teraz, proszę państwa, zmieniamy temat.

Idziemy do lasu.

Dzień dobry.

Dzień dobry.

Pójdziemy do lasu, z wiejskiej do lasu.

Dzień dobry.

Moim gościem jest Marek Józefiak, rzecznik Greenpeace Polska, ale autor reportażu, raczej książki reporterskiej.

To jak się nazywa?

Książka reporterska Polska Rzeczpospolita Leśna.

Pokażę Państwu okładeczkę, bo Pan Marek tak ją przytulił do piersi.

Jest o lesie, ale jest konkretnie nie o tym, co w lesie rośnie, tylko jak na lesie rośnie.

Czyli jak to lasy państwowe zarobiły, a przy okazji, co tam się wydarzyło w ogóle.

Wyhodowaliśmy potwora, można powiedzieć.

Przez te trzydzieści parę lat wolnej Polski stworzył nam się jeden z najpotężniejszych sił w polskiej polityce.

Podmiot niesłychanie mocny pod względem finansowym.

Politycznym, układów, wejść nie tylko w resorcie klimatu i środowiska politycznego.

Tak, znaczy w zasadzie można powiedzieć, że lasy państwowe rządzą na polskiej wsi, ale też rządzą na sejmowych korytarzach, w ministerialnych pokojach.

One tak naprawdę tworzą politykę leśną w Polsce i potrafią psuć szyki nawet ministrom środowiska.

W sensie nie jeden minister środowiska naprawdę się potknął o to, że próbował lasy reformować.

Ba, no jakby lasy państwowe wręcz można powiedzieć zmieniały wyniki wyborów takich...

parlamentarnych, bo potrafiły rozwijać takie kampanie na gąkę na polityków, którzy niby chcieli się prywatyzować i to potrafiło zmieniać wyniki wyborów, oni potrafili zbierać miliony podpisów.

To oczywiście było oparte na bzdurnych, po prostu wziętych z sufitu zupełnie oskarżeniach, natomiast takie są fakty, że rzeczywiście rasy państwowe

Sama się tak, utoczyły bo to sami leśnicy napisali sobie ustawy o lasach oni kilka dni temu nowego dyrektora lasów państwowych on mówił, zarzuty zawarte w książce pana Józefa jaka są, niesprawiedliwe bo przecież my działamy w granicach prawa No tak tylko to zależy kto napisał prawo zapomniał powiedzieć, że to pięciu leśników, napisało ustawy o lasach no i to leśnicy są tą siłą która ale kto ma napisać ustawy o lasach jak nie leśnicy.

Mają to napisać ludzie, którzy się na lasach znają, bo leśnicy znają się na jednej nóżce, to znaczy na tym, jak hodować surowiec i dostarczać go do gospodarki.

Natomiast las to nie są tylko drzewa, bo leśnice mają taką tendencję do patrzenia na las bardzo jednowymiarowo, to znaczy patrzą na drzewa konkretnych gatunków w określonym wieku.

My gdybyśmy byli drzewami rosnącymi w lesie zarządzanym przez lasy państwowe, żebyśmy dawno byli ścięci, bo leśnicy generalnie wycinają drzewa w wieku, powiedzmy, przeliczając na ludzkie lata, 18-20 lat, czyli po prostu w wejściu, gdy drzewa wchodzą w dorosłość, więc tam nie ma opcji na to, że to drzewo dorośnie, że ono się zestarzeje, że ono umrze, bo tak jest cykl życia w naturze.

Nie, tam jakby cykl jest jeden, trzeba wyhodować surowiec.

Tylko, że to nie rozwiązuje problemu.

Znaczy oczywiście większość lasów w Polsce jest sadzona i tam rzeczywiście ta gospodarka leśna może być prowadzona z mniejszą wpływem na przyrodę.

Niestety leśnicy traktują w bardzo podobny sposób te sztucznie sadzone monokultury, często sosnowe i...

No naprawdę dzikie ostępy, najdziksze ostępy w Polsce, w Puszczy Karpackiej, w Bieszczadach, na Pogórzu Przemyskim, w Beskidach, czyli tam, gdzie ta dzika przyroda się jeszcze ostała i gdzie należałoby naprawdę zostawić tej przyrodzie odrobinę miejsca, bo w Polsce żyje przykładowo 30 par orła przedniego.

żyje trochę ponad 100 niedźwiedzi, a we wszystkich tych miejscach, gdzie one żyją, leśnicy tną i chcą dalej ciąć i naprawdę nie ma sposobu, i to jest kolejny ten element tej Polskiej Rzeczypospolitej Leśnej, tego państwa w państwie, że nie ma żadnego sposobu, jak na nich wpłynąć.

Znaczy my jako społeczeństwo, czy to jako Kowalski, który się sprzeciwia temu, że wycinają mula za domem, czy właśnie... No dobrze, ale

Naukowcy, którzy chcą zatrzymać wycinki, nie ma żadnej opcji, jak na leśników wpłynąć, bo oni po prostu... Ale to co zrobić, żeby tak nie było?

Bo szczerze mówiąc, ja mam głębokie przekonanie, że jak spyta pan Polaków o to, czym są lasy państwowe, to większość nie wie.

I nie dlatego, że kompletnie się niczym nie interesują, tylko dlatego, że jakoś ta pozycja lasów państwowych jest tak absurdalnie wielka, że nikt tego nie rozumie tak do końca.

Jakby leśnicy też wydawali na PR na zbudowanie sobie takiego naprawdę dobrego wizerunku grube grube miliony złotych.

To jest to jest quasi firma bo to nie jest firma tak ale ona zarabia na przychody rzędu 13 15 miliardów złotych rocznie.

Z tego oni.

Więc jeśli ma się takie pieniądze, no to naprawdę można wszystko.

Znaczy można oczywiście budować sobie PR, można zatrudniać sobie ambasadorów, znanych sportowców, muzyków, aktorów, którzy będą nam tworzyć ten pozytywny wizerunek i rzeczywiście...

Sporo ludzi uwierzyło w to, że Lasy Państwowe jest taka fajna instytucja, która się zajmuje przynajmniej ochroną przyrody.

Która chroni nasze lasy.

Tak, chroni nasze lasy.

Natomiast fakty są takie, że to jest instytucja, która trochę otoczyła się murem od społeczeństwa.

Jeśli na przykład naukowcy czy przyrodnicy, społecznicy prosili o to, żeby zostawić właśnie te lasy w Bieszczadach w spokoju, no to oni mówią, dziękujemy za wasze uwagi, wyrzucamy je do kosza.

I to się nie działo 10 czy 20 lat temu, tylko nawet teraz w tym roku...

Mną wstrząsnęła informacja jak jesteśmy przy Bieszczadach, że w jednym z leśnic w Bieszczadach, które nie było w stanie wyciąć lasów, bo po prostu nie było go na to stać, dopłacono do tego, żeby te lasy wyciąć.

No tak, generalnie w górach się dopłaca do wycinek, bo to jest nieopłacalne ekonomicznie, więc my można powiedzieć... No to może tego nie robić po prostu, nie wiem, to jest taki pomysł.

Jak coś jest nieopłacalne ekonomicznie, to po prostu może nie róbmy tego.

Można by, ale tak nie działają lasy państwowe.

To, o czym pani mówi, to jest taka mentalność gospodarcza, natomiast tej mentalności lasów państwowych, bardziej takiej biurokratycznej, im zależy na tym, żeby pompować koszty.

Oni nie chcą pokazywać zysku.

Mimo to, to trudno im nie przekroczyć miliarda złotych zysku rocznie.

Zrobią wszystko, żeby tak było.

To znaczy, po prostu wydają coraz więcej na pensje, wydają właśnie, budują coraz więcej dróg.

Przykładowo w polskich Karpatach, czyli zbadane to od Beskidu Niskiego po granicę z Ukrainą, czyli po Bieszczady, po Gorze Przemyskie jest więcej dróg leśnych zbudowanych przez leśników niż obszarów, które realnie chronią przyrodę, czyli rezerwatów i parków narodowych.

Drogi w Karpatach zajmują 5% powierzchni lasów.